WhatsApp’a kilit vuruluyor: Karar üst yetkililerden geldi

Rusya Federal Bilgi Teknolojileri ve Kitle İletişim Denetleme Kurumu (Roskomnadzor), Meta bünyesindeki WhatsApp’a yönelik kısıtlamaları en üst seviyeye çıkarmaya hazırlanıyor. Ülke genelinde WhatsApp’a erişimin tamamen engellenmesi için yasal zemin oluşturulurken, Meta yetkilileri bu hamlenin 100 milyondan fazla Rus kullanıcıyı "devlet güdümlü gözetleme araçlarına" mahkum etmek için yapıldığını savundu. Rusya’nın bu adımı, Ukrayna savaşıyla başlayan "dijital izolasyon" sürecinin en kritik halkası olarak görülüyor.

Rusya, mesajlaşma uygulamalarına kısıtlamaları sıkılaştırma hamleleri kapsamında ülke genelinde WhatsApp’a erişimi tamamen engelleme girişiminde bulunuyor. Meta bünyesindeki WhatsApp tarafından yapılan açıklamada, bu adımın Rusya’daki 100 milyondan fazla kullanıcıyı devlet kontrolündeki bir gözetleme uygulamasına yönlendirmeyi amaçladığı belirtiyor.

Karar, Rus düzenleyicilerin güvenlik eksikliğini gerekçe göstererek Telegram’a erişimi kısıtlamasının ardından geliyor. Rusya’da Telegram’ın da WhatsApp kadar yaygın bir kullanıcı kitlesine sahip olduğu biliniyor. WhatsApp yetkilileri, 100 milyondan fazla kullanıcıyı özel ve güvenli iletişimden mahrum bırakmanın geriye dönük bir adım olduğunu ve bu durumun Rusya’daki insanlar için güvenliği azaltacağını ifade ediyor.

META’YA YÖNELİK AŞIRICILI SUÇLAMASI VE ENGELLEMELER Rusya iletişim denetleme kurumu Roskomnadzor, WhatsApp’a yerel yasalara uyması konusunda defalarca uyarıda bulunmuştu. Devlet kontrolündeki haber ajansları, WhatsApp’ın 2026 yılına kadar ülkede tamamen engellenmesinin beklendiğini bildiriyor. Rus yetkililer, Meta’nın ülkede "aşırılık yanlısı bir kuruluş" olarak tanımlanması nedeniyle bu sert tedbirlerin meşru olduğunu savunuyor. 2022 yılındaki bu tanımlamadan bu yana, Instagram ve Facebook gibi Meta uygulamaları Rusya’da engellenmiş durumda ve bu mecralara yalnızca VPN üzerinden erişilebiliyor.

YENİ SÜPER UYGULAMA HAMLESİ: MAX Moskova yönetimi, Rus vatandaşlarını "Max" adı verilen ve devlet tarafından geliştirilen yeni bir platforma yönlendirmek için kapsamlı çalışmalar yürütüyor. Çin’in WeChat uygulamasına benzetilen bu "süper uygulama", mesajlaşma hizmetlerini devlet hizmetleriyle birleştiriyor ancak uçtan uca şifreleme özelliği barındırmıyor. Rusya, hem WhatsApp hem de Telegram’ın, yasaların gerektirdiği şekilde kullanıcı verilerini ülke içinde depolamayı reddettiğini ileri sürüyor.

2025 yılından itibaren yetkililer, ülkede satılan tüm yeni cihazlarda Max uygulamasının yüklü olmasını zorunlu kıldı. Kamu sektörü çalışanları, öğretmenler ve öğrencilerin de bu platformu kullanması talep ediliyor. Telegram’ın kurucusu Pavel Durov, devletin bu kısıtlamalarla halkı siyasi sansür ve gözetleme amacıyla kendi uygulamasına zorladığını belirterek, vatandaşların özgürlüklerini kısıtlamanın asla doğru bir cevap olmayacağını vurguluyor.