Ukrayna'ya Türk devi şoku: Kiev'in yaptığı yanına kar kalmadı

Patronlar Dünyası'nda yer alan habere göre,Türk inşaat şirketi Onur Taahhüt, Ukrayna'da Kiev-Odesa otoyolunun onarımına ilişkin alacakları nedeniyle devlet kurumuna karşı yürüttüğü hukuk mücadelesini kazandı.

Ukrayna Yüksek Mahkemesi bünyesindeki Ticaret Temyiz Mahkemesi, 14 Ekim 2026 tarihli kararıyla, Ukrayna Altyapı Yeniden İnşa ve Geliştirme Devlet Ajansı'nın itirazlarını reddetti. Böylece Türk şirketinin 1,09 milyar grivnayı (yaklaşık 1,2 milyar TL) aşan alacağının tahsiline ilişkin mahkeme kararı kesinleşti.

Uyuşmazlık, Ocak 2020'de Ukrayna'nın karayollarından sorumlu devlet kurumu Ukravtodor ile Onur arasında imzalanan sözleşmeden kaynaklandı. Anlaşma, M-05 Kiev-Odesa otoyolunun üç bölümünde kapsamlı onarım çalışmalarını kapsıyordu. Projenin Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ile Avrupa Yatırım Bankası'ndan (EIB) sağlanacak kredilerle finanse edilmesi, katma değer vergisinin ise Ukrayna devlet bütçesinden karşılanması öngörülüyordu.

Ancak uluslararası finans kuruluşlarının kaynak aktarımının durması ve projenin devlet bütçesine alınmaması nedeniyle ödeme sorunları ortaya çıktı. Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından koşulların ağırlaşması üzerine Onur, Aralık 2022'de sözleşmeyi feshetti.

Uluslararası FIDIC sözleşme kuralları kapsamında görev yapan bağımsız mühendis, fesih işlemini onaylayarak şirketin alacaklarına ilişkin nihai ödeme belgesi düzenledi. Belgede 21,2 milyon avro ana para alacağı ve 172,4 milyon grivna (yaklaşık 190 milyon TL) KDV ödemesi yer aldı.

Onur, alacaklarını tahsil edememesi üzerine Mart 2024'te dava açtı. Kiev Ticaret Mahkemesi, devlet kurumunun şirkete 918,5 milyon grivna (yaklaşık 1,01 milyar TL) ana para, 172,45 milyon grivna (yaklaşık 190 milyon TL) KDV ve 1 milyon grivnayı (yaklaşık 1,1 milyon TL) aşan yargılama gideri ödemesine karar verdi. Toplam ödeme yükümlülüğü yaklaşık 1,09 milyar grivnaya (1,2 milyar TL) ulaştı. Ukrayna Altyapı Yeniden İnşa ve Geliştirme Devlet Ajansı, uluslararası finansmanın kesilmesini, bütçede yeterli kaynak bulunmamasını ve sözleşmedeki tahkim hükmünü gerekçe göstererek karara itiraz etti. Ajans ayrıca yapılan işlere ilişkin Ukrayna mevzuatında öngörülen standart kabul belgelerinin bulunmadığını savundu. Yüksek Mahkeme ise uluslararası FIDIC kurallarına göre bağımsız mühendis tarafından düzenlenen ödeme belgesinin yapılan işlerin kapsamını ve bedelini kanıtlamak için yeterli olduğuna hükmetti. Mahkeme, devlet bütçesinde ödenek bulunmamasının kamu kurumlarını sözleşmeden doğan ödeme yükümlülüklerinden kurtarmayacağını da vurguladı.

Dava sürecinde Mart 2025'te Onur aleyhine verilen bir temyiz kararı, Kasım 2025'te Yüksek Mahkeme tarafından bozuldu ve dosya yeniden incelenmek üzere alt mahkemeye gönderildi. Temmuz 2026'da Kuzey Ticaret Temyiz Mahkemesi, Onur lehine verilen ilk derece kararını onayladı. Ukrayna Yüksek Mahkemesi'nin 14 Ekim'deki son kararıyla devlet kurumunun itirazları reddedildi. Böylece Türk şirketinin alacağına ilişkin karar kesinleşmiş oldu. Mahkeme kararının ardından alacağın tahsiline yönelik hukuki süreç devam ederken, ödemenin fiilen gerçekleştirildiğine ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı.