TÜBA Başkanı’ndan tüketici değil, ‘üretici olma’ uyarısı: Bağımsızlığın yolu yapay zekadan geçiyor

Ege Üniversitesi Akademik Yıl Açılış Töreni için İzmir'e gelen Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Başkanı Prof. Dr. Şeker, yapay zeka kullanımına ilişkin değerlendirmede bulundu. Prof. Dr. Şeker, büyük dil modellerinin dünyadaki tüm bilimsel ve kültürel birikimin toplandığı geniş bir arşiv niteliği taşıdığını belirterek, bu arşivin sağlıklı yönetilmesi ve doğru soruların sorulması gerektiğini ifade etti. Yapay zeka araçlarındaki tercüme sorunlarına ve kaynaklardaki çelişkilere işaret eden Şeker, verilerin analiz edilmesinin kullanıcıya alan yetkinliği ve araştırma sorumluluğu yüklediğini, yapay zekadan gelen bilgilerin alan uzmanlarınca kontrol edilmesinin zorunlu olduğunu dile getirdi.

Şeker, üretilen yapay zeka çıktılarının teyidinin ancak uzmanlarca yapabileceğini vurgulayarak, "Yapay zeka ne kadar hayata girerse girsin alan uzmanlıklarının ve bilimsel yetkinliklerin hiçbir zaman değeri kaybolmayacak, daha da artacaktır." dedi.

Yapay zeka alanında üretici olmanın stratejik önemine değinen Şeker, sözlerini şöyle sürdürdü: "Eğer üretici olursanız dünyaya yönelik sözlerinizi kabul ettirme ve teorilerinizi, sentezlerinizi, bilimsel çalışmalarınızı artırma ve çoğaltma, buradan da başkalarını etkileme şansına sahipsiniz. Sonuçta bu işin ticari, siyasi, toplumsal güvenlik gibi birçok boyutu var. Bu konulara yönelik tedbirlerin de alınması ancak üretici olursanız olabilir. Tüketici olacak olursanız, üretim yapamazsanız, tüketici olarak kullanılmaya, güdülmeye ve başkalarının söylediklerini tekrarlamaya ya da onların hegemonyasını kabul etmeye doğru bir gidiş olur ki bu da bağımsızlığı kaybetmek demektir. Bunu kaybettiğiniz takdirde de ortada ne ticaret ne siyaset ne de toplum güvenliği kalır."

"VERİ PAYLAŞILMAK İÇİN ÜRETİLEN BİR ŞEY": Prof. Dr. Şeker, Türkiye'de verinin korunması ile paylaşılmasının birbirine karıştırıldığını, verinin paylaşılmak üzere üretildiğini belirterek, şunları kaydetti: "Biz paylaşmayla korumayı karıştırıyoruz. Paylaşmıyoruz, koruduk zannediyoruz. Halbuki veri paylaşılmak için üretilen bir şey. Veri olmadan, hele hele sağlıklı, güvenilir veri olmadan bilimsel çalışma yapılamaz. Yapılan da sağlıklı olmaz. Kendi verilerimizi sisteme kaydetmek ve bundan da çekinmememiz gerekiyor. Koruyucu olmak bir şey kazandırmıyor." Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı (2026-2030) doğrultusunda Yükseköğretim Kurulu, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Siber Güvenlik Kurulu gibi kurumların çalışma yürüttüğünü aktaran Şeker, yüksek kapasiteli bilgisayar altyapısının Avrupa ile işbirliği içinde geliştirildiğini sözlerine ekledi.