Tornavidadan yazılıma uzanan serüven! Yarım asırlık Motor Aşin, otomotivde dönüşümün tanığı oldu!

İlk adımlarını 1971 yılında atan ve “insana değer” vizyonuyla Türkiye’nin en köklü yedek parça ve otomotiv satış sonrası şirketlerinden biri haline gelen Motor Aşin, 55’inci yılına adım atarken sektördeki büyük değişim ve dönüşüme de tanıklık ediyor.

Sadece 20 metrekarelik bir dükkândan bugün 200’den fazla markanın distribütörlüğüyle yılda 2.5 milyon adet yedek parça satışı yapan büyük bir ekosisteme ulaşan şirketin Motor Aşin’in CEO’su ve İTO (İstanbul Ticaret Odası) 52. Meslek Komitesi “Kara Taşıtları, Yedek Parçaları ve Ekipmanları” Başkanı Saim Aşçı, “55 yılda yaklaşık 30 milyon adet parça satışı gerçekleştirdik. O günlerde mekanik dayanıklılığı konuşurken, şimdi yazılımı konuşuyoruz” açıklamasında bulundu.

2020’de 24.2 milyon olan araç parkı, bugün 33 milyona yaklaşarak önemli bir büyüme gösterdi. Bu artış, yılda ortalama 300 dolar parça ihtiyacıyla birleşince yedek parça pazarında 2.7 milyar dolarlık ek potansiyel oluşturdu. Motor Aşin verilerine göre ortalama bir araç yılda 250-350 dolar arasında yedek parça ihtiyacı doğuruyor. Bu da pazarın toplam büyüklüğünü yaklaşık 10 milyar dolar seviyesine taşıdı.

Günümüzde araç parkının yüzde 1’ini elektrikli araçlar oluşturuyor. Bu dönüşümle birlikte, “Egzoz, debriyaj, yağ filtresi gibi geleneksel parçalara olan talep azalırken; batarya, inverter, elektronik modül gibi parçalarda yüzde 80’i aşan talep artışı gözleniyor” diyen Saim Aşçı, “2030’da bu oranın yüzde 15’e çıkmasıyla birlikte bu değişimin daha da hızlanacağını öngörüyoruz” ifadelerini kullandı.

1970’li yıllarda Türkiye’de yedek parça ve servis sektörü, “mekanik dayanıklılık” kavramı etrafında şekilleniyordu. O dönemlerde sektörün gündeminde yağ filtresi kalitesi, krank mili ömrü, jant balansı ve karbüratör ayarı gibi tamamen mekanik konular vardı. Usta-çırak geleneği yerli üretimin gelişiminde önemli rol oynarken, sanayide el emeği, tecrübe ve pratik bilgi esas alınmıştı.

Bugün ise tablo tamamen değişmiş durumda. Günümüzün yedek parça sektörü, batarya hücre kimyası, inverter yazılımı, termal yönetim algoritması ve yüksek gerilim güvenliği gibi dijitalleşmiş konuları konuşuyor. Ustanın yerini teknisyen, çıraklığın yerini ise sertifikalı eğitim aldı. Karbüratör ayarı tarih olurken, artık servislerde OTA güncellemeleri ve batarya dengeleme kavramları öne çıkıyor.

Bu dönüşümü değerlendiren Motor Aşin CEO’su Saim Aşçı, şu ifadeleri kullandı: “1970’lerde sektörümüz, ‘hangi parça daha uzun ömürlü’ sorusuna cevap arıyordu. Bugün ise ‘hangi sistem daha akıllı’ sorusuna. Mekanik çağdan dijital çağa geçişin tam ortasındayız. Tüm bu sürece sahaya 30 milyon adetlik yedek parça sağlayarak tanıklık ettik. 55 yıl önce mekanikten, tornavidadan, lokma takımından bahsediyorduk.

Bugün ise yazılım, veri analitiği ve batarya mühendisliğiyle aynı ruh devam ediyor. Türkiye’nin satış sonrası hizmet (SSH) sektörü, bu iki dünyanın sentezinde şekilleniyor. Dünyada da bu iki alanın sentezi daha fazla ön plana çıkacak. Benzinli araçlardan ve alternatif yakıtlı araçlardan söz etmeye devam edeceğiz.

Otomotiv satış sonrası sektörü aynı zamanda Türkiye için sadece bir iş alanı değil, bir mühendislik hikayesidir. 1970’lerin emeğini 2030’un teknolojisiyle birleştirebilen firmalar, ülkemizi küresel tedarik zincirinde üst lige taşıyacaktır.”

Benzinli, dizel ve hibrit araçlarda da yazılım teknolojisinin önemli bir noktaya ulaştığını aktaran Saim Aşçı, şunları söyledi: “İçten yanmalı araçlarda da yazılım, verimlilik ve sürdürülebilirlik anlamında kritik bir görevalıyor. Ancak mekanik parçalar ve sarf malzemeleri ihtiyacı da 2045 yılına kadar devam edecek.

Elektrikli araçlardaki yükseliş trendi bir süre yatay konuma geçerken, jeopolitik konular nedeniyle hibrit, hidrojen ve alternatif yakıt gibi hususların da ön plana çıkacağını görüyoruz. Ülkemizdeki elektrikli araç sayısı milyonlara ulaşsa da var olan benzinli ve dizel araçların bakım ihtiyacı sürecek.”