TDT üyeleri COP31’de buluştu! Yeşil dönüşüm tecrübemizi kardeşlerimizle paylaşacağız

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Antalya'da gerçekleştirilen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) İklim, İnovasyon, Yeşil Ekonomi ve Ticaret Ortaklığı (CIGET) Birinci Bakanlar Toplantısı'nın açılışında konuştu. TDT'nin başarıyla ilerlediğini ve fonksiyonlarının her geçen dönem arttığını dile getiren Bolat, 2040 Türk Dünyası Vizyonu'nun yeşil enerji, çevre, yenilenebilir enerji teknolojileri, kaynak verimliliği ve sürdürülebilir kalkınma gibi alanlar açısından önemli hedefler içerdiğini ifade etti. Bakan Bolat, CIGET'in Azerbaycan'ın ev sahipliğinde COP29'da kurulduğunu ve TDT'nin iki yıl sonra, Antalya COP31 Zirvesi vesilesiyle, CIGET hedefi doğrultusunda bir araya geldiğini kaydederek, şunları söyledi:

"Bizim ortaklığımız iklim dostu politika, inovasyon, yeşil ekonomi ve sürdürülebilir ticaret olmak üzere CIGET entegrasyon oluşumu 4 temel sütun üzerine inşa edilmişti. Bizim Antalya'da yapılan COP31 Zirvesi'nde yaklaşımımız diyalog, uzlaşı ve eylem. Niçin eylem? Uygulama için eylem olarak belirlemiştik. Artık çevre ve iklim hedeflerinin somut politikalara, yatırımlara, ortak projelere dönüştürüldüğü uygulama odaklı bir gündem oluşturmayı amaçlıyoruz. Ticaret Bakanlığı olarak önceliğimiz ticaretin, yatırımın ve finansmanın da yeşil dönüşümü destekleyen temel araçlar olarak daha etkin kullanılmasını sağlamak." Yakın zamana kadar çevre konusundaki hedeflere odaklandıklarını ve bunu başarmak için üretimle ticareti destekleyen finansmanın çevreye ilişkin hedeflerle uyumlu şekilde dönüşümünün sağlanması gerektiğini anlatan Bolat, Türkiye'nin bu konuda uluslararası düzeyde ve yasama alanında attığı adımlarla emisyon azaltımı, uyum, karbon fiyatlandırması, Emisyon Ticaret Sistemi'nin kurulmasını içeren yasal bir çerçeve oluşturduğunu söyledi.

Bolat, Türkiye'nin, Ulusal Emisyon Ticaret Sistemi'nin pilot uygulama dönemine yönelik altyapıyı geliştirdiğini, Türkiye Yeşil Taksonomisi'yle yeşil yatırımların görünürlüğünü artırdığını ve finansmana ulaşımı kolaylaştırdığını belirterek, şu değerlendirmede bulundu: "Küresel ticaret giderek artan ölçüde yeşil dönüşümün dönüştürdüğü ve şekillendirdiği yeni kurallara tabi hale gelmektedir. Sınırda karbon düzenlemesi tedbirleri, karbon vergileri, eko tasarım gereklilikleri, sürdürülebilirlik standartları, her birimizin ülkelerinde üreticiler ve ihracatçılar için önemli bir uyum sürecini beraberinde getirmektedir. Bu nedenle TDT'nin karbon emisyonlarının izlenmesi, raporlanması ve doğrulanması, ürün karbon ayak izinin hesaplanması, yeşil sertifikasyon, dijital izlenebilirlik alanlarında işbirliğimizi daha fazla güçlendirmemiz büyük önem taşımaktadır."

Kırgızistan'da iki yıl önce yapılan Liderler Zirvesi'nde, 5 Kasım 2024 tarihinde Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması (DEPA) imzalandığını dile getiren Bolat, "Bu çerçevede DEPA uyarınca kağıtsız ticaret, elektronik fatura kullanımı gibi yeni gelişmelerin altyapısı da yeşil ticarette dijital izlenebilirlik için güçlü bir zemin sağlayacaktır" diye konuştu. Yeşil dönüşümün Türk dünyası için önemli bir fırsat olduğunu vurgulayan Bolat, "Yatırımlar ve yeşil finansman alanındaki işbirliğimiz bu potansiyeli hayata geçirmenin anahtarlarıdır." dedi.

Bakan Bolat, TDT'nin her bir üye ülkesinin yeşil dönüşüm sürecinde uygun maliyetli ve uzun vadeli finansmana erişim konusunda zorluk yaşadığına işaret ederek, şunları kaydetti: "Önümüzdeki dönemde yeşil finans alanında işbirliğimizi Dünya Bankası, IFC Uluslararası Finans Şirketi, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, Asya Kalkınma Bankası, uluslararası iklim fonları, özel yatırımcıların ve bankaların kaynaklarına erişimimizi güçlendirecek şekilde genişletmeliyiz. Ayrıca kurulmuş olup çalışmaya başlayan Türk Yatırım Fonu çok önemli, anahtar bir araç olacaktır. Türk devletlerinin ilk ortak finans kuruluşu olan Türk Yatırım Fonu, yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, yeşil ekonomi gibi alanlarda ortak projeleri destekleyecektir."

Türk dünyasının yenilenebilir enerji ve kritik maddeler potansiyelinin sınır ötesi yatırımlar için önemli fırsatlar sunduğunu dile getiren Bolat, "Türkiye olarak yeşil dönüşümde edindiğimiz tecrübeleri kardeş Türk dünyası ülkeleriyle paylaşmaya hazırız. Enerji, kritik maddeler, iklim uyumu, bağlantısallık alanlarında ülkelerimizin tecrübelerinden yararlanmak istiyoruz." diye konuştu. Bolat, bugün imzalanan Antalya Bakanlar Bildirisi ile TDT ortaklığını yeşil ekonomi ve iklim alanında da uygulama aşamasına taşımayı amaçladıklarını belirterek, "Çabalarımız aynı zamanda COP31'in diyalog, uzlaşı ve eylem ruhunu Türk dünyası genelinde sonuç verici birliğe dönüştürecektir." ifadelerini kullandı.

TDT Genel Sekreteri Mirvokhid Azimov da konuşmasında üye ülkeler arasında yeşil ekonomi, dijital dönüşüm ve sürdürülebilir kalkınma alanlarındaki işbirliğinin güçlendirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü belirtti. Azimov, teşkilatın iklim değişikliğiyle mücadele ve ortak çevre politikalarının geliştirilmesi amacıyla "Türk Yeşil Vizyonu: Sürdürülebilir Gelecek için Birlik" başlıklı belgeyi kabul ettiğini söyledi. Türk dünyasının önemli ekonomik potansiyeline dikkati çeken Azimov, 2025 sonu itibarıyla TDT üyesi ülkelerin ticaret hacminin yaklaşık 1 trilyon dolara ulaştığını, toplam nüfusunun ise 170 milyonu aştığını ifade etti.

Azimov, teşkilatın dış politika, ticaret, enerji, yeşil ekonomi ve dijitalleşme dahil yaklaşık 65 kurumsal mekanizmayla faaliyet gösterdiğini dile getirdi. 600 milyon dolar sermayeye sahip Türk Yatırım Fonu'nun faaliyete geçtiğini anlatan Azimov, fonun küçük ve orta ölçekli işletmeleri desteklediğini, önemli altyapı projelerini finanse ettiğini ve üye ülkeler arasındaki ticaret ile yatırımları kolaylaştırdığını bildirdi. Öte yandan, Bakan Bolat, yakın zamanda görevine başlayan Mirvokhid Azimov'a başarılar diledi.