Tam 109 yıldır denizin dibindeydi: İçindeki ölümcül patlayıcılar birden denize sızmaya başladı

Kuzey Denizi’nin dibinde 100 yılı aşkın süredir yatan Alman denizaltısı SM UC-30, taşıdığı mühimmat nedeniyle bugün çevre için tehlike oluşturmaya devam ediyor. Danimarka’nın Rømø Adası açıklarındaki batığı inceleyen araştırmacılar, denizaltıdaki patlayıcılardan TNT ve ona bağlı kimyasalların denize sızdığını ortaya çıkardı. Birinci Dünya Savaşı sırasında batan UC-30’un içinde 18 deniz mayını ve 6 torpido bulunuyordu. Yıllarca tuzlu suyun altında kalan mühimmatın metal bölümleri zamanla paslanıp parçalanırken, özellikle bazı mayınların içindeki patlayıcı doğrudan deniz suyuyla temas etmeye başladı. Yeni araştırma, bu durumun yalnızca enkazın içinde kalmadığını, çevresindeki deniz canlılarını da etkilediğini gösterdi.

Araştırmacılar batığın çevresindeki kirliliğin boyutunu görmek için Danimarka Donanması’na bağlı dalgıçlarla birlikte çalıştı. Denizaltının çevresinden su ve dipteki tortu örnekleri alınırken, bölgede yaşayan denizyıldızları ve midyeler de incelendi. Bununla da yetinmeyen ekip, temiz bir ortamda yetiştirilen mavi midyeleri kafesler içinde UC-30’un da aralarında bulunduğu üç farklı savaş batığının yanına yerleştirdi. Midyeler en az 11 hafta boyunca burada tutulduktan sonra laboratuvara götürülerek vücutlarında patlayıcı maddelerin birikip birikmediğine bakıldı.

En çarpıcı sonuç UC-30’da ortaya çıktı. Denizaltının çevresindeki suda TNT miktarı litre başına 72,6 nanograma kadar çıkarken, TNT’nin parçalanmasıyla oluşan başka kimyasallar da tespit edildi. UC-30 yakınında incelenen 59 midyenin 56’sında TNT veya TNT’den oluşan diğer maddelerin izlerine rastlandı. Midyelerde yalnızca kimyasal kalıntı bulunmadı. UC-30’un yanına bırakılan hayvanlarda hücresel stresin ve metabolik bozulmanın işaretleri de daha belirgin çıktı. Araştırmacılar bunun, paslanan mühimmattan çevreye yayılan maddelerin deniz canlıları üzerinde doğrudan etkisi bulunduğunu gösterdiğini belirtiyor.