Ortalık yangın yerine dönecek: 4300 tane füze sipariş ettiler

GDH'de yer alan habere göre, ABD Hava Kuvvetleri, 2026 yılında İran’a yönelik gerçekleştirilen yüksek yoğunluklu operasyonların ardından azalan hassas mühimmat stoklarını yeniden oluşturmak amacıyla 2031’e kadar yaklaşık 4.300 adet AGM-158 JASSM seyir füzesi tedarik etmeyi planlıyor.

Çok yıllı tedarik modeli çerçevesinde yürütülecek programın toplam değerinin yaklaşık 20,2 milyar dolar olması öngörülüyor.

Program, 22 ila 26’ncı üretim partilerini kapsayan çok yıllı bir yapı üzerine kuruldu. 2027 mali yılı için talep edilen 821 füze, 2026 yılında alınan 381 füze ile karşılaştırıldığında yüzde 115,5’lik artışa işaret ediyor. Aynı dönemde bütçenin yaklaşık 818 milyon dolardan 1,99 milyar dolara yükselmesi planlanıyor. 2027 yılı tedarikinin 491 adedinin serbest bütçe kaynaklarından, 330 adedinin ise mühimmat üretimini hızlandırmaya yönelik özel fonlardan karşılanacağı belirtildi.

Planlama kapsamında toplam JASSM stokunun yaklaşık 11 bin adede ulaştırılması hedefleniyor. 2028 yılında 896 adet tedarik öngörülürken, 2029-2031 döneminde yıllık yaklaşık 860 adet üretim planlanıyor. Programda, bileşenlerin toplu tedarik edilmesini sağlayan ekonomik sipariş modeli kullanılarak maliyetlerin düşürülmesi amaçlanıyor.

ABD’nin İran’a yönelik operasyonlarında yaklaşık beş haftada 13 binden fazla hedefin vurulduğu, haftalık hedef sayısının 2.600 seviyesine ulaştığı ifade edildi. Bu hedeflerin yüzde 20 ila 30’unun seyir füzesi gerektirdiği değerlendirildiğinde, haftalık 500 ila 800 adet JASSM sınıfı mühimmat ihtiyacı ortaya çıkıyor. Yetkililer, “Mevcut üretim temposu, yüksek yoğunluklu ve uzun süreli operasyonlarda tüketim hızını karşılamakta yetersiz kalabilir.” değerlendirmesinde bulunuyor.

AGM-158 JASSM, hava platformlarından fırlatılan ve yaklaşık 450 kilogramlık delici harp başlığı taşıyan bir seyir füzesi olarak öne çıkıyor. Temel varyant yaklaşık 370 kilometre menzile sahipken, JASSM-ER versiyonu 925 kilometrenin üzerinde menzil sunuyor. Füze; ataletsel seyrüsefer, GPS güdümü ve terminal safhada kızılötesi görüntüleyici arayıcı başlık kullanarak yaklaşık 3 metre dairesel hata payı ile yüksek hassasiyet sağlıyor.

Program kapsamında geliştirilen yeni varyantlar; karıştırmaya dayanıklı GPS, gelişmiş sensörler ve uçuş sırasında yeniden hedefleme kabiliyetleri içeriyor. AGM-158D varyantında veri bağı sayesinde hedef güncellemesi yapılabiliyor. Yeni kabiliyetlerin mevcut envantere sonradan eklenmesi yerine doğrudan üretim hatlarına entegre edilmesi planlanıyor.

JASSM füzeleri, B-1B, B-2, B-52H, F-15E, F-16 ve F-35A gibi çok sayıda hava platformuna entegre şekilde kullanılabiliyor. Bu durum, farklı üslerden eş zamanlı taarruz imkânı sağlayarak operasyonel esnekliği artırıyor. Uzun menzil kabiliyeti sayesinde füzeler, gelişmiş hava savunma sistemlerinin menzilinin dışından ateşlenerek pilotların riskini azaltıyor.

Üretim kapasitesinin artırılmasına yönelik yatırımlara rağmen, özellikle elektronik bileşenlerde yaşanan tedarik sorunları ve nitelikli iş gücü ihtiyacı üretim hızını sınırlayan faktörler arasında yer alıyor.

Bu kapsamda çok yıllı sözleşmelerle tedarik zincirine istikrar kazandırılması ve alt yüklenicilerin kapasite artırımlarının desteklenmesi hedefleniyor.