Masada konuşuyorlar havada kalıyor! Barış Kurulu'nun Gazze planı ortaya çıktı

Axios'un ulaştığı planın bir kopyasına göre, Barış Kurulu'nun çarşamba günü gerçekleştireceği toplantıda İsrail'in sistemik olarak soykırım ve savaş suçları işlediği Gazze için 2,45 milyar dolarlık 6 aylık toparlanma planı masaya yatırılacak. Yaklaşık bir yıllık çalışmanın ürünü olan plan, Barış Kurulu'nda bulunan 28 ülke ile Filistinli teknokrat hükümetinde görev yapan onlarca kişinin çalışmasıyla hazırlandı. 66 projeden oluşan plan, Gazze'de savaş sonrası yeniden yapılanmanın ve yönetimin ilk aylarının nasıl şekilleneceğine ilişkin şimdiye kadarki en kapsamlı yol haritalarından biri olarak öne çıkıyor. Barış Kurulu yetkililerinden biri Axios'a yaptığı değerlendirmede, planın "bir hükümeti yoktan var etmenin, harabeye dönmüş bir ekonomiyi yeniden ayağa kaldırmanın ve felakete dönüşmüş bir bölgeyi yeniden inşa etmenin" yolunu ortaya koyduğunu söyledi.

Plan yalnızca acil insani yardımlarla sınırlı değil. Axios'un haberine göre Gazze'deki fiziksel hasarın 35,2 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor. Bölgenin tamamen toparlanması ve yeniden inşası için önümüzdeki 10 yılda yaklaşık 71,4 milyar dolara ihtiyaç duyulacağı öngörülüyor. İlk aşama için hazırlanan 2,45 milyar dolarlık plan ise toparlanmanın başlangıç dönemine odaklanıyor.

EN BÜYÜK PAY ALTYAPININ - 66 proje altı ana başlık altında toplanıyor: Altyapı geliştirme İnsani gelişme Ekonomik canlanma Dijital dönüşüm Hukuki işler Barış ve güvenlik Altyapı, yaklaşık 1 milyar dolarlık bütçeyle planın en büyük bölümünü oluşturuyor. Yaklaşık 400 milyon dolar geçici barınma, 275 milyon dolar enkaz ve patlamamış mühimmat temizliği, 50 milyon dolar hastanelerin rehabilitasyonu ve 30 milyon dolar Gazze'nin ağır hasar gören yollarının onarılması için ayrılacak. Plan kapsamında elektrik ve su altyapısının yeniden kurulması, sınır kapılarının onarılması ve 25 bin taşınabilir güneş enerjisi kiti kurulması da bulunuyor.

GAZZE'DE ÇADIRLARDAN ÇIKIŞ İÇİN 400 MİLYON DOLAR - Planın en acil başlıklarından biri, Gazze'de çadırlarda yaşayan Filistinlilerin geçici barınma koşullarının iyileştirilmesi. Bu kapsamda yalıtımlı karavanlar için yaklaşık 400 milyon dolar ayrılması öngörülüyor. Birleşik Arap Emirlikleri'nin ise Refah bölgesinde çadırlarda yaşayan 50 bin kişiyi barındıracak bir "Emirlik Mahallesi" projesini finanse etmesi planlanıyor. Sağlık, eğitim ve sosyal yardım programları için de yaklaşık 300 milyon dolar ayrılması öngörülüyor.

GÜVENLİK AYAĞINDA 885 MİLYON DOLARLIK BÜTÇE - Planın dikkat çeken bir diğer bölümünü güvenlik oluşturuyor. Axios'a göre güvenlikle bağlantılı projeler için yaklaşık 885 milyon dolar ayrılması planlanıyor. Refah'ta Uluslararası İstikrar Gücü'nün 5 bin personelini destekleyebilecek kalıcı bir tesis için yaklaşık 275 milyon dolar, çok uluslu güvenlik gücünün işe alınması, eğitilmesi ve konuşlandırılması için ise 140 milyon dolar öngörülüyor. Filistin polisinin oluşturulması için 120 milyon dolar ayrılması planlanırken, Hamas ve diğer silahlı grupların silahlarını teslim etmesini teşvik edecek silah geri alım programına da 20 milyon dolar ayrılması bekleniyor.

PLANIN KADERİ İSRAİL'İN SALDIRGANLIĞINA BAĞLI - Ancak milyarlarca dolarlık planın önünde kritik bir engel bulunuyor: İsrail. Axios'un aktardığına göre Netanyahu hükümeti, planın daha önce gündeme gelen bazı unsurlarını prensipte kabul etti ancak özellikle İsrail seçimleri öncesindeki iç siyasi nedenlerle uygulamaya başlamayı reddetti. İsrail'in, silahsızlanma süreci başlamadan önce 14 günlük ateşkesi uygulamayı kabul etmemesi de planın önündeki sorunlardan biri olarak gösteriliyor.

GÖZLER 27 EKİM'DEKİ İSRAİL SEÇİMLERİNDE - Barış Kurulu, 27 Ekim'deki İsrail seçimlerinin ardından yeni hükümetin kurulmasıyla Gazze'deki toparlanma sürecinin başlayabileceğini umuyor. Ancak Axios'a göre seçimlerin net bir galip ortaya çıkarmaması ve bunun geçici hükümet ile siyasi çıkmaza yol açması ihtimali, Gazze planının uygulanmasını daha da zorlaştırabilir.

GAZZE'DE YENİ YÖNETİMİN TEMELLERİ ATILACAK - Axios'un haberine göre planın amacı yalnızca Gazze'ye yardım ulaştırmak değil. Projeler arasında dijital kimlik sistemi, dijital ödeme altyapısı, 4G bağlantısı, elektronik sağlık ve eğitim sistemleri, küçük işletmeler için hibeler ve yeni bir Gazze yatırım fonu bulunuyor. Barış Kurulu ve Filistinli teknokrat hükümet, toparlanma sürecinin Filistinlilerin öncülüğünde ve "Filistin sahipliği" temelinde yürütülmesini savunuyor. Plana göre Filistinli teknokrat hükümetin ilerleyen aşamada Gazze'nin İsrail ve Mısır'la olan sınır kapılarının yönetimini de üstlenmesi öngörülüyor.

2,45 MİLYAR DOLARIN TAMAMI HENÜZ HAZIR DEĞİL - Planın önündeki bir diğer kritik sorun ise finansman. Axios'a göre Barış Kurulu ve Filistinli teknokrat hükümet, şu aşamada 2,45 milyar dolarlık bütçenin tamamını güvence altına almış değil. Barış Kurulu yetkilileri ise yeni Filistinli teknokrat hükümet Gazze'ye girdiğinde paranın tamamının hemen hazır olmasının gerekmediğini düşünüyor. Yetkililer, siyasi engellerin aşılması halinde bağışçı ülkelerin projelerin finansmanına katkı sağlayacağını belirtiyor.

35 ÜLKEDEN TEMSİLCİ TOPLANTIYA KATILACAK - Çarşamba sabahı yapılacak toplantıya 35 ülkeden temsilcinin katılması bekleniyor. ABD Başkanı Trump'ın kıdemli danışmanı ve damadı Jared Kushner ile Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff toplantıda konuşacak. Barış Kurulu Yüksek Temsilcisi Nickolay Mladenov, eski İngiltere Başbakanı Tony Blair, Filistinli teknokrat hükümetin başkanı Ali Shaath ve Uluslararası İstikrar Gücü Komutanı General Jasper Jeffers'in de katılımcılara bilgi vermesi bekleniyor.

GAZZE'DE YIKIM SÜRERKEN ABD'DEN İSRAİL'E MİLYARLARCA DOLARLIK MÜHİMMAT PLANI - Gazze'nin yeniden inşası için milyarlarca dolarlık plan hazırlanırken, ABD yönetiminin İsrail'e yönelik yeni bir 2,8 milyar dolarlık mühimmat satışı planladığı da gündemde. Reuters'ın 15 Eylül tarihli haberine göre Trump yönetimi, İsrail'e 20 bin MK-84 ve 20 bin BLU-117 tipi 2 bin librelik bomba dahil olmak üzere on binlerce mühimmat satmayı planlıyor. Satışın Kongre'deki ilgili komitelere gayriresmi olarak bildirildiği aktarıldı. Satış planı, Gazze'deki İsrail saldırıları ve bu saldırıların niteliğine ilişkin uluslararası tartışmaların sürdüğü bir döneme denk geliyor. Birleşmiş Milletler Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu, 2025'te yayımladığı raporda İsrail makamları ve güvenlik güçlerinin Gazze'deki Filistinlilere karşı soykırım işlediği ve işlemeye devam ettiği sonucuna varmıştı. Komisyon bu değerlendirmesini öldürme, ciddi fiziksel ve zihinsel zarar verme, fiziksel yıkıma yol açacak yaşam koşullarının kasten dayatılması ve doğumları önlemeye yönelik tedbirler dahil olmak üzere dört fiil üzerinden temellendirdi.

Komisyon, Haziran 2026'da da İsrail makamları ve güvenlik güçlerinin Filistinli çocukları hedef almasının soykırım ve diğer ağır suçlarla bağlantılı olduğu yönündeki değerlendirmesini yineledi. Böylece Gazze'de İsrail'in saldırıları sonrası ortaya çıkan ağır yıkımın yeniden inşası için 2,45 milyar dolarlık bir plan hazırlanırken, aynı dönemde Trump yönetiminin İsrail'e 2,8 milyar dolarlık yeni mühimmat satışı planı uluslararası gündemde yerini aldı.