İyi ki Manisa’ya fabrika kurmamışlar! Türkiye yatırımını askıya alan dev markada büyük skandal

Çinli otomotiv devi BYD'nin Macaristan'daki fabrika inşaatında dört ay arayla ikinci işçi ölümü gerçekleşti. Türkiye yatırımını askıya alıp rotayı Avrupa'ya çeviren şirketin Szeged tesisindeki kazayla ilgili geniş çaplı soruşturma başlatıldı. Türkiye'de gerçekleştirmeyi planladığı fabrika yatırımını askıya alıp rotasını Avrupa ülkelerine çeviren araba devi BYD, Macaristan'daki üretim tesisi inşaatında üst üste yaşanan can kayıplarıyla gündeme geldi. Şirketin Szeged kentinde inşa ettiği fabrikada kısa süre içinde ikinci ölümlü kazanın yaşanması, yetkilileri harekete geçirdi.

Son ölümlü kaza, BYD Başkan Yardımcısı Stella Li'nin tesiste işçi haklarının ihlal edildiğine yönelik iddiaları reddetmesinin hemen ardından gerçekleşti. Edinilen bilgilere göre, 18 Haziran'da şantiyede bir kamyonun çarpması sonucu ağır yaralanan işçi, yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı. Aynı inşaatta şubat ayında da başka bir işçi yaşamını yitirmişti. Hükümet yetkilileri, son kazaya ilişkin çok yönlü bir inceleme ve adli süreç başlatıldığını açıkladı. Yaşanan son trajedinin ardından, projedeki yüklenici firmaların geçmişteki iş güvenliği açıkları yeniden gündeme taşındı.

BYD'nin Brezilya'daki fabrikasında yaşanan bir işçi skandalıyla da adı anılan AIM Construction Hungary firmasının, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uymadığı için daha önce 110 bin dolar para cezasına çarptırıldığı ortaya çıktı. Resmi makamlar; aynı şirketin personelleri geç sigortalama, mesai saatlerine uymama ve iş sözleşmelerindeki usulsüzlükler sebebiyle de uyarıldığını bildirdi.

Yapılan denetimlerde yasal mevzuata aykırı hareket eden diğer iki firma ise şunlar oldu: LÉVAI-SECURITY: Kaçak ve kayıt dışı işçi istihdam ettiği için para cezası aldı. Plusz Kéz: Personel denetim süreçlerindeki ihmalleri nedeniyle resmi makamlarca uyarıldı.

Merkezi New York'ta bulunan China Labor Watch imzasını taşıyan bir raporda, Szeged'deki şantiyeye dair çarpıcı iddialar ortaya atılmıştı. Söz konusu raporda, bazı personellerin haftanın yedi günü boyunca aralıksız çalıştırıldığı ve fazla mesai ücretlerinin kendilerine ödenmediği ileri sürülmüştü.

BYD yönetiminin daha önce paylaştığı takvime göre, üretim cihazlarının sevkiyatına ocak ayında başlanan fabrikanın, 2026 yılının üçüncü çeyreğinde tam kapasite faaliyete geçmesi bekleniyor.