İddiaların yüzde 74'ü kanıtlanmadı Yapay zekanın iklime faydası yok

Aralarında Fosil Yakıtların Ötesi Ağı (Beyond Fossil Fuels), Dezenformasyona Karşı İklim Eylemi (Climate Action Against Disinformation), Dünya Dostları ABD (Friends of Earth US), Yeşil Ekran Koalisyonu (Green Screen Coalition), Yeşil Ekran Vakfı (Green Web Foundation) ile Stand.earth'ün de olduğu çevre kuruluşlarından oluşan bir konsorsiyum tarafından yeni bir rapor hazırlandı.

Raporda, uluslararası teknoloji şirketleri ve kurumların yapay zekanın iklim eylemine net fayda sağlayacağını iddia eden 154 açıklaması incelendi. Rapor, 19-20 Şubat’ta Yeni Delhi’de yapılacak Yapay Zeka Etki Zirvesi 2026 (AI Impact Summit) öncesinde yayımlandı.

Rapora göre, iddiaların yalnızca yüzde 26'sı yayımlanmış akademik makalelere atıfta bulunurken, yüzde 36'sı hiçbir kanıt sunmadı ve söz konusu iddiaların hakemli akademik makalelerden ziyade zayıf kanıtlara dayandığı görüldü.

Bu durum, teknoloji ve fosil yakıt endüstrilerinin karlarına hizmet ederken, üretken yapay zekanın iklim üzerindeki büyük zararlarını önemsizleştiriyor. Analiz, ChatGPT, Gemini veya Copilot gibi tüketiciye yönelik üretken sistemlerin önemli, doğrulanabilir ve önemli düzeyde emisyon azaltımına yol açtığı tek örnek bile ortaya çıkarmadı.

Raporun yazarı bağımsız iklim ve enerji analisti Ketan Joshi, "Teknoloji şirketleri, enerji tüketen veri merkezlerinde neler olup bittiği konusunda belirsizlikleri kullanarak, gezegeni tahrip eden genişlemelerini yeşil yıkama ile örtbas ediyor gibi görünüyor." değerlendirmesinde bulundu.

Yapay zeka veri merkezlerinin her gün kömür ve gaza hayat verdiğini belirten Joshi, "İklim yararı iddiaları, topluma verilen ve geri dönüşü olmayan zararları örtbas edebilir." uyarısında bulundu.

Fosil Yakıtların Ötesi Ağı Uluslararası Kurumsal Kampanyacısı Jill McArdle de büyük teknoloji şirketlerinin yapay zeka heyecanının, kullanıcıların dikkatini enerji ve su tüketimi yoğun devasa veri merkezlerinin hızlı ve tehlikeli büyümesinden uzaklaştırdığını dile getirdi.

Teknoloji endüstrisinin artan enerji talebinin fosil yakıt endüstrisine "can simidi" olduğunu belirten McArdle, "Yapay zekanın iklime zarar vermekten çok fayda sağlayacağına dair hiçbir kanıt yok.

Büyük teknoloji şirketleri, güvenilir ve doğrulanmış verilere dayanmak yerine gelecekteki kurtuluş vaadiyle kendilerine kirlilik için açık çek yazıyorlar. İklimi bu temelsiz iddialarla riske atamayız." ifadelerini kullandı.