Hamile olanlar ve çocuklar için bu uyarı çok ama çok gerekli: Kene ısırmasında en iyi korunma yöntemi

Yaz gelince Türkiye'nin çeşitli illerinde hastanelerde kene ısırığı vakaları da artıyor. Ölümcül sonuçlar doğurabilen Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi gibi hastalıklar nedeniyle kene temasları büyük paniğe sebep olurken halk arasında doğru bilinen yanlışlar ise tehlikenin boyutunu artırıyor. Peki, kene vücuttan nasıl çıkarılır, kene ısırığı belirtileri nelerdir? İşte uzmandan kenelerden en iyi korunma yolları...

Enfeksiyon ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Hüsrev Diktaş, Merve Kantarcı Çulha'nın kene ve böcek ısırıklarına dair merak edilen tüm sorularını yanıtladı. Kene üzerine kolonya, alkol dökmek ya da zeytinyağı sürmek gibi yöntemlerin keneyi strese sokarak virüsü vücuda daha hızlı yayabileceğini vurgulayan Doç. Dr. Diktaş, kenenin doğru mekanik çıkarma yöntemlerini ve bilimsel olarak kanıtlanmış en etkili korunma formüllerini ilk kez açıkladı. İşte Dr. Hüsrev Diktaş'tan kene ısırıldığında anında yapılması gerekenler ve sinsi belirtilere karşı dikkat edilmesi gereken 10 günlük kritik süreç...

Kene ısırığı çoğu zaman ağrısızdır, bu yüzden kişi hemen fark etmeyebilir. Sivrisinek veya böcek ısırığında genellikle kaşıntılı, kızarık ve kabarık bir alan görürüz. Kenede ise çoğu zaman deriye yapışmış küçük kahverengi-siyah bir canlı fark edilir. Özellikle piknik, tarla, bahçe, orman gibi alanlardan sonra kulak arkası, koltuk altı, kasık, diz arkası ve saçlı deri mutlaka kontrol edilmelidir.kontrolü ve doğru kene çıkarma hayat kurtarır. En doğru davranış, keneyi vakit kaybetmeden ve ezmeden çıkarmaktır. Kene çıplak elle tutulmamalı; mümkünse ince uçlu cımbız, eldiven, bez ya da poşet yardımıyla cilde en yakın yerinden tutulup düz şekilde çekilmelidir. Koparmaya, çevirmeye veya sıkmaya çalışmak doğru değildir. Kişi çıkaramıyorsa en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.

Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi açısından "şu kadar saat geçerse bulaşır, öncesi güvenlidir" diyebileceğimiz net bir altın saat yoktur. Ancak genel kural çok nettir: Kene vücutta ne kadar uzun kalırsa risk o kadar artar. Bu nedenle panik yapmadan ama gecikmeden kenenin doğru şekilde çıkarılması gerekir. Erken ve doğru müdahale riski azaltır. Isırılmanın ardından hangi belirtiler ortaya çıkarsa zaman kaybetmeden hastaneye başvurmalıyız? Kene temasından sonraki 10 gün içinde ateş, belirgin halsizlik, iştahsızlık, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma veya ishal gelişirse mutlaka sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Burun kanaması, diş eti kanaması, ciltte morarma, bilinç bulanıklığı veya genel durum bozukluğu varsa bu daha acil bir durumdur. Kişi doktora mutlaka "kene teması oldu" bilgisini vermelidir. Bu yöntemler kesinlikle önerilmez. Alkol, kolonya, yağ, sigara veya benzeri maddeler keneyi strese sokabilir ve kasılmasına yol açabilir. Bu durumda kenenin taşıdığı mikrobu vücuda aktarma riski artabilir. En güvenli yöntem keneyi ezmeden, sıkmadan ve yakmadan mekanik olarak çıkarmaktır. Böcek ve sinek kovucu spreyler, özellikle bebekler, hamileler ve çocuklar için ne kadar güvenli? Doğru ürün, doğru yaş grubu ve doğru kullanım çok önemlidir. Ruhsatlı, etiketi belli, kullanım talimatı açık ürünler tercih edilmelidir. Çocuklarda ürün doğrudan yüze sıkılmamalı; önce yetişkinin eline sıkılıp dikkatlice sürülmelidir. Göz, ağız, el, yara ve tahriş olmuş deri bölgelerine uygulanmamalıdır. Bebekler, hamileler ve kronik hastalığı olanlar için ürün seçimi konusunda hekime veya eczacıya danışmak daha güvenlidir. Halk arasında sarımsak yemek, bazı kokulu yağları sürmek veya bitkisel karışımlar kullanmak gibi yöntemler sık konuşulur. Ancak bunların kene ve böceklerden güvenilir şekilde koruduğunu gösteren güçlü bilimsel kanıt yoktur. Doğal ürünler kısa süreli koku etkisi yapabilir ama bu güvenilir korunma anlamına gelmez. En etkili koruma nedir? En etkili korunma; açık renkli, uzun kollu kıyafet giymek, pantolon paçasını çorabın içine sokmak, riskli alandan sonra vücudu kontrol etmek ve uygun kovucu ürünleri doğru kullanmaktır.

Son yıllarda iklim değişikliği ve sıcaklık artışıyla birlikte böcek ve kene popülasyonunda ya da ısırma vakalarında bir mutasyon veya artış gözlemliyor musunuz? Bu yaz bizi bekleyen en agresif veya en tehlikeli türler hangileri? Burada "mutasyon oldu, böcekler daha saldırganlaştı" demek doğru olmaz. Daha çok sıcaklık artışı, mevsimlerin uzaması, yağış düzeninin değişmesi ve insanların açık alanlarda daha fazla zaman geçirmesi temas ihtimalini artırıyor. Türkiye'de kene açısından özellikle Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi taşıyabilen Hyalomma türleri önemlidir. Ancak halkın bilmesi gereken en önemli nokta tür ezberlemek değil, korunma kurallarına uymaktır. Uzun kıyafet, açık renkli giysi, vücut kontrolü ve doğru kene çıkarma hayat kurtarır. akşam