Fındık kabuğundan aktif karbon

Sakarya'da çevre dostu ve yenilikçi yaklaşımla faaliyete geçirilen tesiste, fındık kabuğundan aktif karbon üretilerek ekonomiye katma değer sağlanacak. Hendek ilçesinde faaliyet gösteren şirket, genellikle atık olarak değerlendirilen fındık kabuğundan farklı alanlarda faydalanılması için senelerce süren çalışmasından sonuç aldı.

Yüksek teknolojiyle donatılmış yeni tesisini devreye alan firmanın 20 kişilik AR-GE ekibi, 4 yıl süren çalışmalarla hem çevresel yükün azaltılması hem de yerli üretime katkı sağlanmasına yönelik fındık kabuğundan aktif karbon üretti.

Tesiste yenilikçi, çevre dostu ve yerli ham maddeden üretimine başlanan, "Türkiye'de fındık kabuğundan seri üretimle elde edilen ilk aktif karbon" olma özelliği taşıdığı belirtilen ürünün, Türkiye'de ve dünyada birçok sektörün ihtiyacını karşılaması bekleniyor.

Yıllık 100 bin tonun üzerinde fındık kabuğu işlenerek üretilen aktif karbon, arıtma teknolojilerinden filtrasyona, imalat sanayisinden gıda ve savunma sanayisine kadar çeşitli alanlarda kullanılacak. Balsu Gıda Sanayi AŞ Yatırımlar ve Yeni Projelerden Sorumlu İcra Kurulu Üyesi Şefik Arvaz, AA muhabirine, 48'inci yılını kutladıkları şirketlerinin, sektöründe dünya liderlerinden biri ve ilk aktif karbon yatırımı yapan firma olduğunu söyledi.

Türkiye'nin fındık sektöründe dünyanın en büyük üreticisi konumunda olduğunu aktaran Arvaz, "Fındık işlemenin dışında fındık kabuğunu katma değeri yüksek başka ürünlere nasıl çevirebiliriz diye yıllar önce düşünmeye başlayıp 4 yıl önce hayalimizi gerçekleştirmeye başladık. Uzun ve yorucu AR-GE çalışmasından sonra 20 beyaz yakalı uzmanımız, fındık kabuğundan aktif karbon üretti ve bu yatırıma karar verdik." diye konuştu.

Arvaz, aktif karbonun Türkiye için stratejik öneminin, yüksek katma değerinin ve ithal ediliyor olmasının, kendilerini üretime yoğunlaştırdığını anlatarak, şöyle devam etti: "Dünyada aktif karbon yüzde 90'ın üzerinde Hindistan cevizi kabuğundan, yüzde 10 da kömürden ve başka ham maddelerden üretiliyor. Bizim için asıl mesele, katma değeri yüksek olan ürünü fındık kabuğundan üretmek, ısınmada kullanılan fındık kabuğunu katma değeri çok daha yüksek hale getirmeyi başarmaktı.

Aktif karbonun, ilk işlemde elde edilebilen odun kömürü ile karşılaştırılmaması gerekir. Biz onu çok daha ileri derece işliyoruz. Bu Türkiye'de denendi ancak başarılı olsaydı herhalde bugünkü gibi ithalata gerek kalmazdı.

Biz bu işi yapabileceğimizi düşünerek 4 yıllık çalışma sonucu başardık. Laboratuvar ortamında başardığımız üretimi şimdi endüstriyel ölçekte yapabiliyor olduğumuzu gördük. Pilot tesisimizle faaliyete geçtik. Fındık kabuğunu artık Türkiye çöpe atmayacak. Fındık kabuğunu katma değeri yüksek stratejik ithal ikame ürününe çevirmeyi başarmanın mutluluğu içerisindeyiz."

Çevreci olmayan yöntemle yakılarak bertaraf edilen fındık kabuğunu aktif karbona dönüştürdüklerini dile getiren Arvaz, "Aktif karbon fiyat olarak segmentine, kalitesine göre 2 dolardan 10 dolara kadar değişen skalada satılırken fındık kabuğu 4 ila 10 lira arasında sezonsal fiyat değişimi yaşar. Yani 4 liralık bir ürünü, kalitesine göre 5-10 dolarlık başka katma değere çevirerek Türk ekonomisine ciddi katkı sağlayabileceğimizi düşünüyoruz." ifadelerini kullandı.

Arvaz, fındık kabuğundan katma değeri yüksek aktif karbon üretilmesinin üreticiye de olumlu etkilerinin olacağına işaret ederek, sözlerini şöyle sürdürdü: "Ordu Belediyesinin de bu yönde bir çalışması var. Onların çalışmalarını takdirle, heyecanla izliyoruz. Başarılı olmalarını gönülden niyaz ediyoruz.

Onlarla yeni kurduğumuz endüstri, mutlaka ve mutlaka fındık çiftçisine yeni gelir sağlayacaktır çünkü fındık kabuğu artık Türkiye'de daha kıymetli ticari meta haline geliyor. Türkiye dünya fındık sektöründeki liderliğini korumak, ürettiğimiz ürünü hakkıyla ederine dünyaya ihraç edebilmek için biz de işleyiciler olarak elimizden geleni yapıyoruz. Balsu'nun fındık üretimini desteklemek için düzenlendiği çiftçi eğitim programları sürüyor.

Buna ilaveten fındık kabuğunu arz tedarik zincirine soktuğumuz zaman fındık çiftçisinin de bundan daha fazla gelir elde etmesini ülke olarak keyifle, zevkle izliyor olacağız. Biz sadece fındık sektörüne değil, yerli üretim aktif karbonla tedarik kısıtlaması ve yüksek fiyattan kurtulunca aktif karbonu çok fazla sanayiye ham madde kaynağı olarak sağlayabileceğimizi düşünüyoruz."

Sakarya Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Tuna da fındık kabuğundan aktif karbonun üretimi için çalışma yapan HENDEX organizasyonunda danışmanlık görevini yaptığını söyledi.

Aktif karbonun, birçok analizi ve karakterizasyonu yapılması gereken materyal olduğunu anlatan Tuna, "Ülkemizde çok fazla kullanılan ancak ne üretimi gerçekleşmiş ne de gerçek anlamda kalite kontrol laboratuvarı yoktu.

4 yıldan beri sürdürülen projede bugün itibarıyla aktif karbonun karakterizasyonu yani kalitesinin ortaya konulması için birçok analizi tek çatı altında yapabilen, bu sayede sektöre ve buna bağlı çalışan diğer sektörlere hizmet verecek bir laboratuvar aşamasına geldik.

Bundan sonra aktif karbondan daha ileri grafit ve grafen dediğimiz malzemelerin üretimi için AR-GE yürütecek çalışmanın tam ortasındayız. Yoğun şekilde çalışmalarımızı sürdürüyoruz." diye konuştu.