F-35 savaş uçağı özellikleri nelerdir, fiyatı ne kadar ve menzili kaç km? Türkiye'ye F-35 verilecek mi?

Ankara'da gerçekleştirilen tarihi NATO Liderler Zirvesi ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki diplomatik temaslar, Türk savunma sanayiinin en uzun soluklu başlıklarından biri olan F-35 savaş uçaklarını yeniden gündemin merkezine taşıdı. Türkiye'nin üretim ortağı olduğu ancak S-400 tedariki gerekçesiyle yasal olarak askıya alınan F-35 Lightning II projesine geri dönüş senaryoları ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasına yönelik diplomatik yol haritası heyecan uyandırdı.

Havacılık ve savunma sanayii meraklısı binlerce vatandaş, F-35 savaş uçağı özelliklerinin neler olduğunu araştırmaya başladı. Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarının sona erecek olmasıyla birlikte, ABD Başkanı Trump'ın Türkiye'ye verdiği 5 tane F-35 sözü yeniden gündeme geldi. Türkiye için üretilen F-35 uçaklarının güncel fiyatının ne kadar olacağı da merak ediliyor. İşte küresel askeri havacılık ekosisteminin en çok konuşulan uçağı F-35'in fiyatı ve özellikleri.

F-35 SAVAŞ UÇAKLARI TÜRKİYE'YE VERİLECEK Mİ? Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump, NATO Zirvesi öncesinde Beştepe'de bir araya geldi. Erdoğan ve Trump, F-35 satışı, KAAN uçaklarının motorları ve CAATSA yaptırımlarına ilişkin önemli açıklamalar yaptı.

Gazeteciler Trump'a Türkiye'ye F-35 satışını sordu. Trump bu soruya şu yanıtı verdi: "Bu konuda bir karar vereceğiz. Çok iyi bir ilişkimiz var ve sanıyorum ki birçok kişi neden bunu yapmıyoruz diye düşünüyorlar. Türkiye sadık bir dostumuz. F-35 harika bir uçak. Ve kesinlikle bu konuda bir şeyler düşüneceğiz." Trump'ın F-35 ve CAATSA yaptırımları açıklamalarının ardından, kısa sürede F-35 satışına ilişkin yeni gündem maddelerinin belirlenmesi bekleniyor. Ayrıca Beştepe'de gazetecilerin sorularını yanıtlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, F-35 konusunun Türkiye için yeni bir konu olmadığını belirtti ve bu konuyu Amerikalı yetkililerle daha önce de görüştüklerini ve beş uçak için söz alındığını anımsattı.

TÜRKİYE HAVA GÜCÜNDE ÇAĞ ATLAYACAK Türkiye, F-35 programına olası dönüş senaryosunda hava savunma sisteminde oldukça güçlü bir konumda yer alacak. Türkiye, F-35 kısıtlamaları döneminde kendi 5. nesil milli muharip uçağı KAAN projesini başarıyla göklere çıkardı. F-35 projesindeki diplomatik engellerin çözülmesi durumunda, TSK'nın hava gücü hem yerli KAAN hem de F-35 jetlerinin ortak harekat ağıyla gökyüzünde pürüzsüz bir hakimiyet kurma potansiyeline erişecek.

F-35'LER NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ? Türkiye, düşük görünürlük, sensör teknolojileri ve radar sistemi gibi üstün yetenekleriyle Hava Kuvvetleri Komutanlığının operasyonel etkinliğini artıracak F-35 savaş uçaklarını almayı bekliyor. F-35, Türk Hava Kuvvetleri'nin envanterinde KAAN'ın ardından ikinci 5. nesil savaş uçağı olacak. Uçak, düşük görünürlük, sensör teknolojileri ve radar sistemi gibi üstün yeteneklerle Hava Kuvvetleri Komutanlığı'nın operasyonel etkinliğinde çarpan etkisi oluşturacak. F-35, daha önce sahip olunmayan kabiliyetler sunarak Hava Kuvvetleri'nin savunma ve saldırı yeteneğini önemli ölçüde artıracak. Türkiye, F-35'le günümüzün geleneksel ihtiyaçlarını karşılarken, yarının zorlu gereksinimlerine de yanıt verebilecek gelişmiş hava sistemine sahip olacak. F-35'e yurtiçi imkanlarla geliştirilen Hassas Güdüm Kiti ve SOM-J füzesi gibi ürünlerinin entegre edilmesiyle muharebe yeteneği çarpan etkisiyle artacak, bu da Türk Hava Kuvvetleri'nin stratejik ve iyi korunan hedeflere yüksek hassasiyetle ulaşmasını sağlayacak. Türkiye, ilk F-35'in teslim edilmesiyle uçaklarını almaya başlayan ülkeler kulübüne katılacak.

F-35 ÖZELLİKLERİ NELER? F-35 Müşterek Taarruz Uçağı, tek pilot ve tek motorlu, beşinci nesil, hava-yer taarruz, keşif, taktik savunma gibi çok maksatlı görevleri, düşük görünürlük özelliğiyle gerçekleştirebiliyor. Sahip olduğu DAS sistemiyle 360 derece görüş sağlayabilen F-35'in, özel tasarlanmış geometrisi ve kaplaması sayesinde sahip olduğu düşük görünürlük özelliği, düşman radarları tarafından tespitini güçleştiriyor. F-35, sahip olduğu Link-16 ve MADL haberleşme sistemleriyle tespit ettiği tehditleri etrafında bulunan diğer F-35 ve silah sistemleriyle paylaşabiliyor, bu sayede harp ortamındaki farkındalık seviyesi artırılıyor. Sensör füzyon teknolojisiyle EOTS, DAS, radar gibi kaynaklardan aldığı bilgileri birleştirerek, harp ortamının resmini pilota sunan uçak, bu sayede dost ve düşmana yönelik tanımlamaların çok daha doğru şekilde yapılmasını sağlıyor.

F-35'in 3 ayrı konfigürasyonu bulunuyor. Geleneksel kalkış ve iniş (CTOL) yeteneğine sahip F-35A, iniş ve kalkış yapabilmek için piste ihtiyaç duyuyor. Kısa kalkış ve dikey iniş (STOVL) yapabilen F-35B, kısa pistlerden kalkış yapabiliyor ve helikopter gibi iniş gerçekleştirebiliyor. Uçak gemileri için tasarlanmış versiyon (CV) F-35C ise helikopterler gibi olduğu yerden yükselerek kalkış yapıp ve aynı şekilde inebiliyor. F-35 uçağına Türk Silahlı Kuvvetleri envanterinde de bulunan KC-135 Stratotanker tipi uçaklarla havadan yakıt ikmali yapılabiliyor. F-35 savaş uçağının menzili de versiyonlarına göre farklılıklar gösteriyor. Uçağın maksimum menzili F-35A'da 2 bin 200, F-35B'de bin 667, F-35C'de 2 bin 593 kilometreyi buluyor. Yeni nesil savaş uçağı, 15,67 metre uzunluğa, 4,33 metre yüksekliğe, 10,65 metre kanat açıklığına, 42,7 metrekare kanat alanına sahip bulunuyor. Uçağın boş ağırlığı F-35A'da 13 bin 170, F-35B'de 14 bin 588, F-35C'de 14 bin 547 kilograma karşılık geliyor. Yüklü ağırlığı 22 bin 470, azami kalkış ağırlığı 31 bin 800 kilogram olan uçak, 1,6+ mach (saatte bin 932 kilometre) azami hıza, 60 bin feet (18 bin 288 metre) azami irtifaya çıkabiliyor. Avcı/savaş uçağı F-35, havadan havaya füzeler, havadan karaya füzeler, gemisavar füzeleri atabilme yeteneğine sahip bulunuyor.

F-35 FİYATI NE KADAR? Mevcut görüşmeler ve kamuoyuna yansıyan açıklamalara göre Türkiye'nin talep ettiği paket 5 adet F-35A savaş uçağından oluşuyor. Ancak satış henüz kesinleşmiş değil. ABD Başkanı'nın olumlu açıklamalarına rağmen, satışın gerçekleşmesi için ABD Kongresi'ndeki yasal engellerin ve S-400 meselesinin tamamen çözülmesi gerekiyor. Bir adet F-35A'nın "flyaway" (çıplak uçak) maliyeti son üretim partilerinde yaklaşık 90 milyon dolar seviyesinde. Ancak ülkeler yalnızca uçağı satın almıyor. Pakete genellikle; yedek motorlar, mühimmat, pilot ve teknisyen eğitimi, simülatörler, bakım ekipmanları, lojistik destek, yazılım ve yedek parçalar da dahil ediliyor. Bu nedenle gerçek satış bedeli uçak başına değişkenlik gösteriyor.

Öte yandan Türkiye, F-35 programının ortaklarından biriydi ve programdan çıkarılmadan önce yaklaşık 1,4 milyar dolar ödeme yapmıştı. Bu ödeme, Türkiye'nin üretim ortaklığı ve sipariş ettiği uçaklarla ilgiliydi. Ankara, bu tutarın iadesini veya farklı bir savunma anlaşmasıyla telafi edilmesini uzun süredir talep ediyor. Türkiye'nin daha önce ödediği 1,4 milyar doların nasıl mahsup edileceği ise iki ülke arasındaki müzakerelerin sonucuna bağlı olacak.