Dünyada deprem riski en düşük bölgeler açıklandı

Dünyanın deprem açısından en düşük risk taşıyan bölgeleri, yer bilimcilerin “kraton” olarak adlandırdığı kadim ve sağlam anakaya kütleleri üzerinden yapılan yeni bir küresel analizle yeniden belirlendi. Milyarlarca yıldır neredeyse hiç kırılmadan varlığını sürdüren bu jeolojik kalkanlar, aktif fay hatlarından uzak yapıları sayesinde sismik enerjinin en az biriktiği alanlar olarak öne çıkıyor.

Sismologlar tarafından hazırlanan son harita, yalnızca ülkeler bazında değil, kıtasal ölçekte de en stabil yer kabuğu bölgelerini ortaya koydu. Buna göre Avrupa ve İskandinavya hattı en güvenli kuşaklardan biri olarak dikkat çekiyor. İsveç, Norveç, Finlandiya, İrlanda, Almanya ve Polonya gibi ülkeler düşük sismik aktiviteyle öne çıkarken; Baltık ülkeleri ve Kuzey Atlantik’teki bazı adalar da aynı güvenli jeolojik yapının parçası olarak değerlendiriliyor.

Kuzey Amerika’da Kanada’nın geniş bölümü ile Rusya’nın Sibirya hattı, devasa anakaya kütleleri üzerinde yer alması nedeniyle dünyanın en durağan sismik alanları arasında gösteriliyor. Güney Amerika’da Brezilya, eski Brezilya kalkanı üzerinde bulunması sayesinde görece düşük riskli bölgelerden biri olarak öne çıkarken, Avustralya da aktif levha sınırlarından uzak konumu nedeniyle en stabil kıta ülkeleri arasında yer alıyor.

Afrika kıtasında ise Batı ve Orta Afrika’daki bazı ülkelerde sismik aktivitenin oldukça düşük seviyelerde olduğu belirtiliyor. Çad, Nijer, Burkina Faso ve Fildişi Sahili gibi bölgeler, fay hatlarına uzaklıklarıyla dikkat çeken alanlar arasında sayılıyor.

Türkiye özelinde yapılan değerlendirmede ise üç büyük fay hattının etkisine rağmen bazı bölgelerin görece daha sakin bir yapıda olduğu vurgulanıyor. Konya Ovası başta olmak üzere Konya, Karaman, Nevşehir gibi Orta Anadolu şehirleri düşük sismik aktiviteyle öne çıkarken; Mardin ve Şanlıurfa’nın büyük bölümü de bu daha stabil kuşak içinde değerlendiriliyor. Trakya’da ise Kırklareli ve Edirne’nin bazı kesimleri, ana fay hatlarına uzaklıkları nedeniyle düşük riskli alanlar arasında gösteriliyor.

Uzmanlara göre bu “kraton” yapılar, yalnızca yer kabuğunun en eski parçaları değil, aynı zamanda insan yerleşimleri için de en istikrarlı zeminleri oluşturuyor. Yeni küresel harita, deprem riskinin yalnızca yüzeysel fay hatlarıyla değil, derindeki jeolojik yapı ile de doğrudan ilişkili olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.