Devlete kurulan tuzak: MİT tırları kumpasının üzerinden 12 yıl geçti

Dönemin Hatay valisinin, araçların MİT'e ait, personelin de MİT görevlisi olduğunu belirten yazısı üzerine jandarma tarafından aranmadan tırın yola devam etmesine izin verildi. Dönemin özel yetkili savcısı Özcan Şişman'ın Kırıkhan'a gitmesiyle tırın önü bu defa polislerce kesilirken, savcının operasyon ısrarı üzerine bölgede bulunan MİT personeli "acil" koduyla tırın olduğu yere yönlendirildi, emniyet personeli il emniyet müdürünün talimatıyla geri çektirildi. Bölgeye gelen MİT personelinin kol kola girerek tırın arka kapısına sıralandığı olayda söz konusu tır, MİT görevlilerinin çabası sonucu Suriye'ye gidebildi. Ayrıca devrilen Baas rejiminin görev sürecinde, dönemin Suriye Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilciliği tarafından 5 Haziran 2015'te Güvenlik Konseyi Başkanı ve Genel Sekretere sunulan mektupta, BM'ye şikayet edilen Türkiye savaş suçlusu olarak gösterilmeye çalışıldı. Gelişmeler, kamuoyunda ve siyaset camiasında tepkiyle karşılandı.

Operasyonda ve tırların aranmasında görev alan cumhuriyet savcıları Süleyman Bağrıyanık, Ahmet Karaca, Aziz Takçı, Özcan Şişman ve Yaşar Kavalcıoğlu, 15 Ocak 2015'te Hakimler ve Savcılar Kurulunca (HSK) görevden uzaklaştırıldı. Olaya ilişkin 33 askeri personel hakkında, ağırlaştırılmış müebbet hapis talebiyle Adana 7. Ağır Ceza Mahkemesi'nde dava açıldı. Bu dava, 30 Kasım 2015'te Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nde olay kapsamında görülen 5 sanıklı başka bir dosyayla birleştirildi. Kamuoyunda "Tevhid-Selam" olarak bilinen sözde "Kudüs Ordusu Terör Örgütü"ne yönelik soruşturmada usulsüzlük yapıldığının tespit edilmesi üzerine yürütülen kumpas soruşturmasında, MİT'e ait tırların durdurulması eylemiyle ilgili dönemin Ankara Jandarma Bölge Komutanı Tümgeneral İbrahim Aydın, eski Tuğgeneral Hamza Celepoğlu ve emekli Albay Burhanettin Cihangiroğlu, 29 Kasım 2015'te tutuklanırken, İbrahim Aydın daha sonra tahliye edildi.

Bu kişilerin de aralarında bulunduğu 23 tutuklu askeri görevli hakkındaki dava, 14 Nisan 2016'da Yargıtay 16. Ceza Dairesi'ndeki MİT tırları davasıyla birleştirildi. Yargıtay 16. Ceza Dairesince 54 sanığın yargılandığı dava, 28 Haziran 2018'de karara bağlandı. Daire, 4 yıl 7 aydan 26 yıla kadar değişen sürelerde hapis cezalarına çarptırılan sanıkların, "anayasayı ihlal" ile "cebir ve şiddet kullanarak Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ni ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını kısmen veya tamamen engellemeye teşebbüs etmek" suçlarından beraatine karar verdi. Gerekçeli kararda, "MİT tırlarının durdurulmasının, doğrudan hükümeti ve MİT'i hedef aldığı, FETÖ'nün planlı bir örgütsel organizasyonu olduğu" kaydedildi.

Eski Adana Cumhuriyet Başsavcısı Süleyman Bağrıyanık ile eski Adana Jandarma Bölge Komutanı Tuğgeneral Hamza Celepoğlu'nun da aralarında bulunduğu 18 sanığın hapis cezaları, Yargıtay Genel Kurulunca 2 Temmuz 2021 tarihinde onandı. Eski Tuğgeneral Celepoğlu'nun avukatının da aralarında bulunduğu 4 avukat hakkında Can Dündar'a ait olduğu iddia edilen bir evi, MİT tırlarına ait görüntüleri yayınlaması karşılığında fahiş fiyatla satın aldığı iddiasıyla 17 Şubat 2016'da gözaltı kararı verildi. Ayrıca sanık Hamza Ali Ece ile tutuklu jandarmalar arasındaki irtibatı sağladığı öne sürülen avukat Deniz Akbulut da "silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan tutuklandı. MİT tırları soruşturması kapsamında, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca, tırların durdurulması konusunda jandarma görevlilerine talimat verdikleri iddiasıyla 34 muvazzaf asker hakkında gözaltı kararı verildi. Soruşturmada, 9 Ağustos 2016'da 9 kişi gözaltına alınırken, bir üsteğmen tutuklandı. Savcılar Süleyman Bağrıyanık, Özcan Şişman ve Aziz Takçı'nın avukatı Alp Değer Tanrıverdi, 8 Eylül 2016'da tutuklanırken, Tanrıverdi'nin evinde yapılan aramada "devlet sırrı" niteliğindeki 13 çuval evrak bulundu. Tanrıverdi, yargılandığı davada, 18 Ocak 2019'da "örgüt üyeliği" suçundan 7 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırıldı.

MİT'e ait tırı Hatay'da durdurarak arama yapmak isteyen ve itiraz eden MİT görevlilerini tehdit ettiği iddiasıyla hakkında yakalama kararı bulunan eski Kırıkhan Cumhuriyet Savcısı Yaşar Kavalcıoğlu ise gözaltına alınması sonrasında 20 Nisan 2017'de tutuklandı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca, tırların durdurulmasını organize ettikleri gerekçesiyle FETÖ'nün sözde "sivil imamı" 11 kişiyle bir tuğgeneralin de aralarında bulunduğu 55 şüpheli hakkındaki yeni iddianame 4 Temmuz 2017'de tamamlandı. İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesince kapalı olarak görülen yargılamada, dava dosyası, 50 sanıklı olarak yetkisizlik kararıyla 11 Haziran 2018'de Adana Ağır Ceza Mahkemesi'ne gönderildi. Adana 13. Ağır Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucu 30 Ekim 2019'da açıklanan kararda, 27 sanığa 1 yıl 10 ay 15 gün ile ağırlaştırılmış müebbet arasında değişen sürelerde hapis cezası verildi. Hamza Celepoğlu'nun da aralarında bulunduğu 13 sanık hakkındaki dava, Yargıtay'da da yargılama olduğu için reddedilirken, firari 10 sanığın dosyası ayrıldı. FETÖ'de sözde "MİT tırlarını durduran subayların imamı" olduğu tespit edilen firari sanık Süleyman Gürbüz, "darbeye teşebbüs", "silahlı terör örgütü kurma veya yönetme" ve "casusluk" suçlarından 20 Eylül 2017'de tutuklanarak cezaevine gönderildi. Sanıklardan dönemin Jandarma Kriminal Daire Başkanı emekli Albay Burhanettin Cihangiroğlu ise 13 Temmuz 2018'de Ankara'da gözaltına alındı. Eski CHP milletvekili Eren Erdem, MİT tırları belgelerine ilişkin bir televizyonda yaptığı açıklamaların ardından "tanık" sıfatıyla ifadeye çağırıldı. Soruşturma kapsamında ifade veren Erdem, "MİT tırları belgelerini bana kargoyla Bülent Tezcan gönderdi" şeklinde beyanda bulundu.

15 Temmuz 2016'daki darbe girişimini Akıncı Üssü'nden yöneten ve başarısız olmaları üzerine kaçarken yakalanan FETÖ'nün sözde sivil imamlardan Nurettin Oruç'un, MİT tırları kumpasını organize edenlerden olduğu da belirlendi. Oruç'un da bulunduğu 23 şüpheli hakkında 16 Ocak 2019'da İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca iddianame hazırlandı. MİT tırlarının durdurulmasına ilişkin haberin Aydınlık gazetesinde çıkmasıyla ilgili yargılanan iki sanık hakkındaki davada, "devletin güvenliğine ve siyasal yararlarına ilişkin gizli kalması gereken bilgileri açıklama" suçundan düşme kararı verildi. Hatay Kırıkhan'da olayla ilgili jandarmaya ihbarda bulunduğu belirlenen sözde FETÖ imamı Mustafa İlhan, 15 Mart 2018'de Ordu'da saklandığı adreste yakalandı. İlhan ifadesinde, ilde jandarmadan sorumlu "mahrem imam" olduğunu, olayda rol aldığını ve talimatı "Halil Müdür" kod isimli FETÖ mensubundan aldığını itiraf etti. İtiraflar üzerine 19 Mart'ta Gümüşhane'nin Şiran İlçe Jandarma Komutanı Yüzbaşı E.İ. tutuklanırken, itirafçı İlhan hakkındaki iddianame, 25 Mart'ta tamamlandı. FETÖ'nün sözde "jandarma imamı" Nurettin Oruç'un da bulunduğu 3'ü diğer suçlardan tutuklu, 9'u firari 18 sanık hakkında hazırlanan iddianame, Adana 13. Ağır Ceza Mahkemesince 14 Ocak 2021'de kabul edildi.

İddianamede, sanıkların örgütün sözde "üst düzey" yöneticileri olduklarına ve elebaşı Fetullah Gülen'in talimatıyla MİT tırlarını durdurduklarına işaret edilerek, 2'şer kez müebbet ve 50 yıl beşer ay hapisle cezalandırılmaları istendi. Mahkeme, ilk celsesinde 9 firari sanığın dosyasını ayırırken, karar duruşmasında FETÖ'nün darbe girişimini Akıncı Üssü'nden yöneten sanıklardan örgütün sözde "jandarma imamı" Nurettin Oruç'un da arasında olduğu 9 sanıktan 6'sını 8 yıl 9 ay ile 18 yıl arasında değişen oranlarda hapis cezasına çarptırdı. Sanıklardan birinin beraatine, 2'sinin de mükerrer yargılama nedeniyle haklarındaki davanın reddine karar verildi. MİT tırlarının durdurulmasını organize ettikleri gerekçesiyle haklarında verilen mahkumiyet hükmünün bozulması üzerine yeniden yargılanan 5 sanığın 10 yıl 15 ay ila 15 yıl arasında değişen hapis cezaları Yargıtay tarafından onandı. Adana 13. Ağır Ceza Mahkemesince 27 Ekim 2023'te karara bağlanan dosyanın kanun yolu incelemesi, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesince tamamlandıktan sonra Yargıtay 3. Ceza Dairesine gönderildi. Daire, "Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmeye yardım etme" suçundan eski jandarma kurmay albay Ömer Arık'ın 15 yıl, "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan da FETÖ'nün "sivil imamı" oldukları iddia edilen sanıklardan Mehmet Cevher Koyuncu ve Süleyman Gürbüz'ün 13 yıl 6'şar ay, Hasan Bektaş'ın 10 yıl 15 ay, Hatay'da 1 Ocak 2014'te MİT tırlarının durdurulmasında jandarmaya ihbarda bulunduğu belirlenen Mustafa İlhan'ın 10 yıl 15 ay hapis cezasına çarptırıldığı hükmü onadı. Operasyona ilişkin bazı davaların kararları Yargıtay tarafından onanırken, bozma kararı verilen bazı dosyaların yerel mahkemelerde görülmesine devam ediliyor.