'Bunlara güven olmaz' demiştik: Türkiye'ye gelişmiş uçakları verme planı rafa kalkabilir

Gazeteci-yazar Murat Yetkin, ABD ara seçimlerinde Demokratların elde ettiği başarıyı değerlendirdiği yazısında, ABD Başkanı Donald Trump’ın siyasi kaybında hayat pahalılığı, savaş politikaları ve saldırgan tutumunun etkili olduğunu ifade etti. Yetkin, seçim sonuçlarının Türkiye-ABD ilişkilerine olası yansımalarını da ele aldı.

Yetkin’e göre, Demokrat Joe Biden döneminde gerileyen Ankara-Washington ilişkileri, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderler arası diplomasi yaklaşımı ve Trump ile kurduğu kişisel temas sayesinde yeniden ivme kazandı. Trump’ın NATO’nun Ankara Zirvesi’ne Erdoğan’a verdiği önem nedeniyle katılacağını açıklaması da bu yakınlığın göstergelerinden biri olarak değerlendirildi.

İki ülke arasındaki ilişkilerde yaşanan bu olumlu havanın, F-35 programına yeniden katılım, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve Türkiye’nin KAAN savaş uçağı için motor tedarikinin önünün açılması gibi başlıklarda ilerleme sağlayabileceği beklentisini doğurduğunu hatırlatan Yetkin, Trump’ın seçimlerde aldığı yenilginin bu süreci olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekti.

Yetkin, Demokratların Kongre üzerindeki etkisinin artmasının Türkiye-ABD ilişkilerinde özellikle üç temel alanda yeni sorunlara yol açabileceğini belirtti:

F-35 ve KAAN programları: Demokratların kontrolündeki Kongre'nin, Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil olma ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılması yönündeki girişimlerine mesafeli yaklaşabileceği değerlendiriliyor. İsrail ve Yunanistan yanlısı lobilerin etkisi, yasal sınırlamalar ve Kongre denetimi gibi unsurların bu süreçleri zorlaştırabileceği, savunma sanayii alanındaki iş birliklerinin yeni şartlara bağlanabileceği ifade ediliyor.

Ortadoğu ve Doğu Akdeniz politikaları: Erdoğan ile Trump arasındaki doğrudan iletişim kanalı devam etse bile, Kongre'nin demokrasi, insan hakları ve Türkiye'nin bölgesel politikalarına ilişkin tutumunun iki ülke arasında yeni anlaşmazlıklar doğurabileceği belirtiliyor. Özellikle Suriye ve Doğu Akdeniz başlıklarının ilişkilerde daha fazla pazarlık ve karşılıklı taviz gerektiren bir zemine dönüşebileceği öngörülüyor.

Türkiye'nin stratejik özerklik arayışı: Washington'da Başkan ile Kongre arasında yaşanabilecek görüş ayrılıkları ve Türkiye'ye yönelik olası yeni kısıtlamaların, Ankara'nın alternatif bölgesel iş birliklerine yönelmesini hızlandırabileceği değerlendiriliyor. Bu kapsamda Suudi Arabistan ve Pakistan ile olası iş birlikleri, Doğu Akdeniz'deki Libya ve Mısır açılımları ile Türk Devletleri Teşkilatı gibi platformların öneminin artabileceği belirtiliyor.