Bu sefer Anadolu'ya değil İstanbul'a: Yılda 12 kez hasat yapıyorlar!

Geleneksel üretime göre çok daha fazla verim sağlayan topraksız tarım uygulamaları İstanbul’da da hızlı artıyor. Topraksız tarım uygulamaları hem üretim miktarını artırıp hem de tarımsal kaynaklarının daha verimli kullanılmasına imkan sağlarken kentteki 29 işletmede yıllık domates, biber, çilek ve mantar gibi ürünlerde yıllık 950 bin 712 kilogram; marul, kıvırcık, maydanoz ve roka gibi yeşil yapraklı ürünlerde ise 5 milyon 897 bin 25 adet üretim yapılıyor.

İstanbul İl Tarım Müdürlüğü verilerine göre, İstanbul'da topraksız tarım ve modern örtü altı üretim uygulamaları 2010'lu yıllardan itibaren yaygınlaşmaya başlarken özellikle hidroponik sistemler, modern sera yatırımları ve kontrollü üretim teknikleri ise son 15 yılda önemli gelişme gösterdi.

İSTANBUL'DAKİ TOPRAKSIZ TARIM İŞLETME SAYISI 29 OLDU Tam kontrollü kapalı alan yetiştiriciliği ve topraksız tarım uygulamaları özellikle 2020 yılından sonra hız kazanırken İstanbul'daki topraksız tarım işletme sayısı 29 oldu. Üretimler Çatalca, Pendik, Beykoz, Büyükçekmece, Sarıyer, Çekmeköy, Silivri, Ataşehir ve Kağıthane ilçelerinde yapılırken Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi'ne (KOBÜKS) kayıtlı topraksız tarım işletmelerinde 189,5 dekarlık alanda domates, biber, çilek ve mantar gibi ürünlerde yıllık 950 bin 712 kilogram; marul, kıvırcık, maydanoz ve roka gibi yeşil yapraklı ürünlerde ise 5 milyon 897 bin 25 adet ürün elde ediliyor.

"GELENEKSEL ÜRETİME GÖRE ÇOK DAHA YÜKSEK VERİMLİLİK SAĞLIYOR" Topraksız tarımın yaygınlaşmasının arkasında iklim değişikliği, kuraklık, kentleşme ve teknolojik gelişmeler gibi birçok faktör bulunuyor. İklim değişikliğine bağlı olarak sıcaklık artışları, düzensiz yağışlar, kurak dönemlerin uzaması ve aşırı hava olayları tarımsal üretimi daha riskli hale getiriyor. Üreticiler de bu riskleri azaltmak için kontrollü üretim sistemlerine yöneliyor. Son yıllarda artan kuraklık ise özellikle su kaynaklarının korunmasını zorunlu hale getirirken topraksız tarım sistemlerinde suyun kontrollü ve geri dönüşümlü kullanılması, geleneksel üretime göre çok daha yüksek verimlilik sağlıyor.

"TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI ÖNEMLİ DESTEK MEKANİZMALARI SUNUYOR" Tarım ve Orman Bakanlığı, topraksız tarım ve kontrollü ortam üretim sistemlerine yönelik yatırımları çeşitli destek programları kapsamında teşvik ederken bu kapsamda Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP), Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) tarafından yürütülen IPARD Programı ve düşük faizli yatırım kredileri önemli destek mekanizmaları arasında yer alıyor. Modern sera yatırımları, topraksız tarım sistemleri, otomasyon uygulamaları, iklimlendirme sistemleri, sulama-gübreleme üniteleri ve yenilenebilir enerji entegrasyonları belirli şartlar dahilinde desteklenirken üreticilerin bu desteklerden yararlanabilmesi için ilgili kayıt sistemlerine dahil olması, teknik ve mali yeterlilik şartlarını sağlaması ve başvuru dönemlerinde gerekli belgeleri eksiksiz olarak sunması gerekiyor.

YILDA 6 İLA 12 HASAT YAPILABİLİYOR Merkezde geleneksel üretim yöntemlerine göre yüzde 95 ila 99 oranında su tasarrufu sağlanırken aynı zamanda birim alandan çok daha yüksek verim elde edilebiliyor. Topraksız tarımda bitkinin ihtiyaç duyduğu su, besin elementi ve oksijen kontrollü şekilde verildiği için büyüme daha hızlı ve dengeli gerçekleştirilirken bitki stresinin azalması sayesinde ürün kayıpları düşüyor ve kalite standardı yükseliyor. Geleneksel üretimde yılda bir veya iki hasat alınabilen bazı ürünlerde, topraksız üretim sistemlerinde yılda 6 ila 12 hasat yapılabilmesi mümkün oluyor ve bu durum birim alandan elde edilen üretim miktarını önemli ölçüde artırıyor. Ayrıca yıl boyunca kesintisiz üretim yapılabilmesi, üreticilerin pazara düzenli ürün sunmasına ve gelirlerini daha planlı yönetmesine katkı sağlıyor.

"BU TEKNOLOJİLER DAHA FAZLA YER ALACAK" İstanbul gibi nüfusu yoğun, tarım arazileri üzerinde imar baskısının yüksek olduğu şehirlerde dikey tarım önemli bir fırsat sunarken bu sistemler sayesinde depo, atıl durumdaki yapılar, kapalı alanlar ve teknolojik üretim tesisleri tarımsal üretime kazandırılabiliyor. Topraksız tarımın üretiminde sınırlı alanlarda yüksek verim elde edilmesi mümkün olurken üretimin tüketim merkezlerine yakın yapılması sayesinde nakliye maliyetleri azalıp ürün kayıpları düşüyor ve karbon salımı azaltılabiliyor. Bu durum da aynı zamanda kentin gıda arz güvenliğinin güçlenmesine katkı sağlanıyor.

Dikey tarımın geleneksel tarımın yerine geçen bir modelden ziyade, özellikle yapraklı sebzeler, aromatik bitkiler ve yüksek katma değerli ürünlerde mevcut üretimi tamamlayan yenilikçi bir yöntem olarak değerlendirilmesi belirtilirken İstanbul'un gelecekteki sürdürülebilir gıda sistemlerinde bu teknolojilerin daha fazla yer alacağı öngörülüyor.