Arap ülkesinden Milli Muharip Uçak Kaan için olay karar: Maddi destek sağlamaya ilgi duyuyoruz

Suudi Arabistan Kraliyet Ailesi’nin eski danışmanı ve King’s College London Savaş Çalışmaları Bölümü kıdemli araştırmacısı Nawaf Obaid, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın 7 Ağustos’ta imzaladığı Mekke Savunma Anlaşması’nın bölgedeki dengeleri değiştirmeye başladığını söyledi.

CNN Türk’te Serdar Korucu’nun sorularını yanıtlayan Obaid’e göre ittifakın arkasında yalnızca üç ülkenin savunma iş birliği değil, Ortadoğu’da güvenlik anlayışının yeniden şekillenmesi var. İran-ABD savaşı sonrasında bölgedeki güçlü ülkelerin kendi güvenliklerini nasıl sağlayacakları konusunda yeni arayışlara girdiğini belirten Obaid, Mekke’de atılan adımın bu sürecin başlangıcı olduğunu savundu.

Obaid, Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki ilişkilerin son yıllarda hızla geliştiğine dikkat çekerek, Ankara’nın ittifak içerisindeki konumunun özellikle askeri kapasitesi nedeniyle önemli olduğunu söyledi.

Türkiye’nin güçlü ve profesyonel bir orduya, giderek büyüyen yerli savunma sanayisine ve geniş bir operasyonel tecrübeye sahip olduğunu belirten Obaid, Ankara’nın Suriye ve Filistin meselelerindeki rolünün de bölgesel açıdan önem taşıdığını ifade etti.

Obaid, Türkiye’nin NATO içerisindeki askeri ağırlığına da dikkat çekerek Ankara’nın bölgedeki diğer ülkeler tarafından dikkate alınan bir aktör olduğunu savundu. Türk savunma sanayisinin özellikle insansız hava araçlarında elde ettiği başarıların Suudi Arabistan’ın Ankara’ya olan ilgisini artırdığını belirtti.

Nawaf Obaid, "Suudi Arabistan, Ankara ile hem drone konusunda iş birliği yapıyor hem de Türkiye’nin beşinci nesil uçağı Kaan’ın finansmanına ilgi duyuyor" dedi. Bu yeni dönemin en önemli başlıklarından biri ise savunma sanayisindeki Türkiye-Suudi Arabistan iş birliği. Obaid’in de özellikle dikkat çektiği KAAN, Ankara ile Riyad arasındaki ilişkilerin yalnızca mevcut silah sistemlerinin satışından ibaret olmadığını gösteren en önemli projelerden biri.

Türkiye’nin beşinci nesil savaş uçağı KAAN’a Riyad’ın ilgisi bir süredir biliniyor. 2025’te Suudi Arabistan’ın 100 adet KAAN ile ilgilendiğine yönelik haberler çıkmıştı. Daha önemlisi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Şubat 2026’da Türkiye ile Suudi Arabistan arasında KAAN projesine yönelik ortak yatırım görüşmeleri bulunduğunu açıkladı. Erdoğan, Riyad’ın projeye olumlu yaklaştığını ve ortaklığın hayata geçirilebileceğini söyledi.

Ankara-Riyad savunma ilişkilerinin asıl kırılma noktalarından biri 2023’te Baykar ile Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı arasında imzalanan Bayraktar AKINCI TİHA anlaşması oldu.

18 Temmuz 2023’te imzalanan anlaşmayla AKINCI’ların Suudi Arabistan Hava ve Deniz Kuvvetleri envanterine girmesi kararlaştırıldı. Anlaşma yalnızca araç satışını değil; eğitim, teknik destek, lojistik, teknoloji transferi ve ortak üretim alanlarında iş birliğini de kapsıyor. Baykar bu anlaşmayı Türkiye’nin o tarihe kadarki en büyük tek kalem havacılık ihracatı olarak tanımladı.

Üstelik AKINCI anlaşmasının ardından iş birliği başka bir aşamaya taşındı. Baykar, Suudi Arabistan’daki yerelleştirme çalışmaları kapsamında SAMI ve Saudi National Company for Mechanical Systems ile de anlaşmalar imzaladı. Böylece ilişki, hazır platform satın almanın ötesine geçerek üretim ve teknoloji kabiliyetlerinin Suudi Arabistan’da geliştirilmesi yönünde ilerlemeye başladı.

Suudi Savunma Bakanı Halid bin Selman’ın 2024’te Türkiye ziyareti sırasında da iki ülke arasında savunma sanayisi alanında yeni iş birliği anlaşmaları gündeme geldi. Suudi heyetinin Türkiye’nin savunma sanayisi şirketleriyle temasları, Riyad’ın Türk teknolojilerine yönelik ilgisinin yalnızca İHA sistemleriyle sınırlı olmadığını gösterdi.