ABD'li Henry Kissinger'dan Türkiye itirafı: Dürüst olmak gerekirse bu kadar hızlı olacaklarını düşünmemiştik

Gazeteci Sefa Karahasan'ın haberine göre, ABD Eski Dışişleri Bakanı Henry Kissinger’in Kıbrıs Barış Hareketi öncesinde ve sonrasında yaptığı telefon görüşmeleri paylaşıldı. ‘’Kissinger kayıtları’ adlı kitapta yer alan bölümlerde Kıbrıs Barış Harekatı’na dair önemli ayrıntılar var.

Kıbrıs’a çıkarma yapılmadan bir gün önce 19 Temmuz saat 20.00’de ABD Başkanı Richard Milhous Nixon ile Kissinger arasında harekatın önlenebilirliği yönünde konuşma geçiyor. Kissinger, ‘’Sayın Başkan, Türklerin bir saat içinde Kıbrıs'a çıkarma yapacakları, hatta belki de çoktan yapmış olacakları anlaşılıyor’’ diye söze başlıyor…

Nixon, ‘’Türklerin bunu yapmasını engellemenin bir yolun yok mu?’’ diye soruyor… Henry Kissinger Başkana, ‘’Dürüst olmak gerekirse, bu kadar hızlı hareket edeceklerini düşünmemiştik’’ cevabını veriyor.

Kissinger, 21 Temmuz'da Başbakan Bülent Ecevit ile görüşüyor. Ecevit, 'Yunanlıların, gemilerine Türk bayrakları çekerek hareket ettiklerini' söylüyor. Kissinger de, ''Sayın Başbakan, onları batırabilirsiniz, çünkü onlar size ait değil'' diyor.

şte çarpıcı konuşmalarının tamamı!.. Kissinger – Başkan Nixon, 19 Temmuz 1974, 20:00 Kissinger: Sayın Başkan, Türklerin bir saat içinde Kıbrıs'a çıkarma yapacağı anlaşılıyor, hatta belki de çoktan çıkarmışlardır. Yunanlılar ve Türkler arasında bir savaş çıkacak. Her ikisine de askeri malzeme tedarikini durdurmalıyız. Birbirleriyle savaşan iki NATO müttefikine açık bir boru hattı sağlamanın hiçbir anlamı yok.

Nixon: Sanırım Türklerin bunu yapmasını engellemenin bir yolu yok? Kissinger: Açıkçası, bu kadar hızlı hareket edeceklerini düşünmemiştik. Yaklaşık sekiz saat önce onlara çok sert bir not göndererek bunun çok ciddi sonuçları olacağını söylemiştik." Nixon: Nereden çıkıyorsunuz?

Kissinger: Clerides için baskı yaparak Türklerin tarafına yöneleceğiz. Yunanlar bundan hoşlanmayacak. Nixon: Pekala. O halde sonuna kadar zorlayalım. Kissinger – Başkan Nixon [Washington dışında], 19 Temmuz 1974, 22:06 Nixon: Görünüşe göre savaş başladı, değil mi?

Kissinger: Evet, Lefkoşa'yı bombalıyorlar ve henüz Yunanistan'dan bir tepki almadık. Sisco (ABD Dışişleri Bakanlığı Siyasi İşler Müsteşarı Joseph Sisco), Atina'ya protesto ederek gidiyor çünkü orada kendisi için biraz tehlikeli olabileceğine inanıyor. Nixon: Amerikan karşıtlığı anlamında tehlikeli mi? Kissinger: Evet. Boşverin Sayın Başkan, müsteşar yardımcılarına bunun için maaş ödüyorlar zaten. Nixon: Sizce geri dönmeli miyim?

Kissinger: Henüz değil, ama eğer Yunanlar Türklere saldırırsa, bence Washington'a geri dönmelisiniz. Bu işin Pazartesiye kadar çözülme ihtimali var. Nixon: Yunanlılar ne yapardı? Kissinger: Ya müzakere edecekler ya da Trakya'daki Türklere saldıracaklar. Eğer Sisco, tamamen aklını kaybetmediyse, bence müzakere edebilirler.

Colby: Kuzey kıyılarına çıkarma yapıyorlar, havadan Lefkoşa'ya indiler ve Mağusa'ya doğru ilerleyen bir kuvvet var, onlardan başka bir rapor almadık. Kissinger: Mağusa nerede olduğunu bilmiyorum. Karadan mı ilerliyorlar? Adanın tamamını mı alacaklar? Colby: Kuzey kıyısındaki Girne'ye indiler ve oradan da Lefkoşa'ya paraşütçüler indirdiler. Kissinger: Neden? Colby: Çünkü burası başkent ve kuzeyde Girne'ye kadar uzanan bir Türk nüfusu var, bu yüzden kolayca bağlantı kurabilirler. Kissinger: Sizce Lefkoşa'yı ele geçirecekler mi? Colby: Evet, çatışmalar olacak. Havaalanına inecekler, denizden gelen askerlerle birleşecekler ve ardından Ulusal Muhafızlarla savaşacaklar. Ayrıca Mağusa üzerinde ayrı bir çıkarma yapacaklar ve belki de Larnaka'da da bir çıkarma yapacaklar. Amaç, üç veya dört yerde kendilerini konuşlandırmak ve ardından müzakere etmek. Yunanlar Kıbrıs'a büyük bir kuvvet sevk edemezler.

Kissinger: Yani sadece adada sahip olduklarıyla mı kendilerini savunacaklar? Colby: Ulusal Muhafızlarla birlikte yaklaşık 30.000 asker var. Colby: Bu adamlar Türklere karşı oldukça sert bir mücadele verecekler. Kissinger: Bu durum çift taraflı Enosis ile sonuçlanabilir mi? Colby: Sonuçta Türkler adanın tamamını ellerinde tutmayabilir, ancak bir üsse sahip olabilirler ve görüşmeler ve diplomasi sonucunda çifte Enosis olup olmayacağına karar verilebilir.

Ecevit: Şu anda toplantı halindeyiz. Bir sorunumuz var. Yunanistan’ın güvenilirliğinden şüphe duyuyoruz. Ioannidis’in şeref sözü bir şakadan ibaret. Bize, Yunan bayrağı taşıyan herhangi bir gemiye ateş edebileceğimizi söyledi. Ama onların gemileri Türk bayrağı taşıyor. Kissinger: Peki, kendi gemilerinizi batırırsanız kimse sizi suçlayamaz. Ecevit: Hayır Dr. Kissinger, onlar bizim gemilerimiz değil. Yunan gemileri Türk bayrağı çekmiş. Kissinger: Evet Sayın Başbakan, onları batırabilirsiniz, çünkü onlar size ait değil. Ecevit: Hile yapıyorlar. Biz NATO müttefikiyiz ve pilotları kodlarımızı biliyor. Türkçe konuşuyorlar. Pilotlarımızı Türkçe olarak kendi kod kelimelerimizi kullanarak çağırıyorlar. Artık Yunanistan’ın sözüne güvenemeyiz. Ateşkes istediklerini söylüyorlar. Ama ateşkesin, adaya asker yığmak için bir bahane olduğu açıkça ortaya çıktı. Kissinger: Yani bana ateşkes kabul etmeyeceğinizi mi söylüyorsunuz? Ecevit: Ateşkesi kabul edeceğiz, ancak bize Kıbrıs çevresinde hiçbir Yunan gemisi olmayacağı sözünü vermişlerdi. Onlara artık güvenemeyiz.