Yeni Akit - M&S Asistans

İbret şehri Pompei’de

20 Ocak 2018 Cumartesi

İtalya’yı hep görmek istemişim. Özellikle Pompei’yi. İbret almak ve bir insanlık faciasına tanıklık etmek için. Sonunda geçtiğimiz günlerde nasip oldu ve gittik. Zamanın hayatı aynen donmuş olarak duruyor. Bahçeli, havuzlu evleriyle ve geniş cadde, düzenli sokaklarıyla, mevcut su sistemiyle şaşırtıcı bir şehir burası. 

Tarih M.S. 79 yılları. Pompei’de Roma İmparatorluğu hüküm sürmekte. İmparatorluğun başında ise Caligula var. Tarihin gördüğü en gaddar ve en sapık hükümdarlardan biri.

Bu şehrin edepsizliğe düşkünlüğü sebebiyle tarihten silindiğine inanç çok büyüktür. Hatta bazılarına göre Pompei de aynı Sodom ve Gomore gibi Allah tarafından cezalandırılan şehirlerden biridir.

İmparator Caligula zaten kendi kız kardeşine âşık olarak en büyük günahı işliyordu. Halkın ise ondan geri kalır yanı yoktu. Bir ticaret şehri olan Pompei’nin dört bir yanı genelevlerle çevriliydi.

Ayrıca eşcinsellik de yaygınlaşmış ve sıradan hale gelmişti.

Nüfusu % 60’ı asil halktan, % 40’ı kölelerden oluşuyordu. Asiller müthiş zenginlik ve bolluk içinde yaşıyorlardı. Rivayete göre aşırı yerler, sonra yediklerini kaz tüylerini kullanıp kusma refleksini uyararak kusarlardı. Sebebi ise daha fazla yemek yiyebilmek, yemek zevkinden sonuna kadar faydalanmaktı.

M.S. 79 yılının 7 Ağustos günü şehirde normal hayat devam ediyordu. O gün hava her günkünden biraz daha boğucuydu. Üstelik hafif de deprem olmuştu, ancak önemsenmemişti. Çünkü evleri sağlamdı ve tek katlıydı. 

Biraz sonra kül yağmuru başladı. İnsanlar önce umursamadı. Belli ki yaşlı Vezüv daha önce de böyle faaliyetlerde bulunmuştu. Ama bu seferki bir türlü geçmiyor, bitmek bilmiyordu.

Paniğe kapılanların bazıları limana doğru koşmaya başladı, bir kısmı ise kendi evine kapandı.

Limana doğru koşanları kötü bir sürpriz bekliyordu. Deniz kabarmıştı, azgın dalgalar gemileri lavlara doğru atıyordu. Zaten gökten de iri kum taneleri şeklinde kızgın taşlar yağmaya başlamıştı.

Evine sığınanlar ise, yoğun kükürt dumanından boğulmamak için kendilerini dışarı atmakta, bu defa da üzerlerine yağan taşlarla helak olmaktaydılar.

İlk kayıplar yere düşen gaz yüklü siyah taşların patlamasıyla verildi. Gökyüzü kararmıştı, göz gözü görmüyordu.

Tüm şehrin yok olması birkaç saat sürdü. Korkunç felâketten kurtulan olmadı. 18 kilometrekarelik alan içerindeki Pompei lavlar altında kalmıştı.

Pompei’nin 16 binlik nüfusunun büyük bir bölümü taş olmuştu. Vezüv öylesine kuvvetli püskürmüştü ki, kül bulutları, felâketi haber verircesine Anadolu, Suriye hatta Mısır’a kadar uçuşmuştu.

Lavlar Pompei ve komşu şehirleri öylesine aniden yok etmiş ve taş kesmişti ki; bugün o insanların donmuş kalıntılarından günlük yaşayışlarını, yeni kurulmuş bir film seti gibi görebilmekteyiz.

Ocaktan indirilmemiş bir domuz, fırından çıkarılmamış ekmekler, sırtlarındaki mücevher çuvalıyla sokak kapısını açmaya çalışırken yığılı veren kadın ve erkekler.

Kiminin başı ellerinin arasında, kimi çocuğuyla kaçma derdinde.

Bir yanda, şehir kapısı önünde üst üste yığılmış cesetler. Öte yanda, bir zengin evinde cenaze şölenine katılan ve yerlerinden kalkmaya bile fırsat bulamadan ölen insanlar.

Pagan dinine ait İsis tapınağı, tiyatro. Hepsinin de yaşadıkları son anları dondurulmuş şekilde duruyor. Yazıcı dükkânındaki balmumu tabletler, kitaplıktaki papirüs tomarları, hamamda kaşağılar, meyhane tezgâhlarında kadehler ve son müşterilerin bıraktıkları paralar.

Tüm zenginlikler, makamlar, güzelliklerle birlikte Pompei’nin insanları taş oldu. O insanları bugün İtalya’da açık hava müzesinde ibretler alarak gördük.

Ev ve dükkân kapılarında sahiplerinin isimleri, umumi tuvaletlerdeki pislik bulaşıkları bile aynen duruyor.

Jeologlara göre halkın ölüm sebebi kükürt gazı. Taşa dönmelerinin sebebi ise yanardağın püskürttüğü volkanik tozun sertleşmesi. Bu lavlar kalıp oluşturmuş, zamanla içerdeki vücut çürümüş fakat kalıp aynı kalmıştır.

İtalyan bilim adamları şimdi Antik Roma kenti Pompei’de adeta alçıdan kalıba dönmüş insan iskeletleri üzerinde ilginç bir çalışma gerçekleştiriyor.

Unesco koruması altındaki Pompei, dünyanın en fazla turist çeken bölgelerinin arasında yer alıyor ve insanlığa ibret olsun diye aynen duruyor. O zamandan günümüz insanına dersler veriyor.

 

YORUM YAZ