Eğitimde yeni sistem nasıl olmalı?

21 Eylül 2017 Perşembe

TEOG mezara gömüldü, yeni sistem nasıl olmalı? 

TEOG, YGS, LYS bilgi ölçme sınavları değil. Sıralama sınavları. Herkes lise okuduğuna göre sıralama sınavına gerek yok. Öğrencinin akademik eğitime hazırlayan bir liseye mi meslek lisesine mi gideceğine öğretmenler karar verebilmeli.

Almanya’da böyle bir sistem var. 

Okulda her öğretmen dersinde yazılı, sözlü, performans notları vererek öğrenciyi zaten değerlendiriyor, dönem sonlarında bu notlar karneye dönüştürülüyor. 8. sınıf öğretmenleri bir öğrencinin akademik eğitim mi meslek eğitimi mi alabileceğine karar verebilir. 

Notlardan hareketle şöyle bir sistem geliştirilebilir:

Not ortalaması 65 üzerinde olan öğrenciler akademik eğitim veren liselere gidebilir. 

Not ortalaması 55 ve daha az olanlar meslek lisesine gitmeli. 

Not ortalaması 56 ve 64 arası olan öğrencilerle ilgili öğretmenler kurulu yönlendirme yapmalı, sınıf öğretmeni ve rehber öğretmen veli ile görüşerek öğrencinin yeteneklerine uygun bir okul belirlemeliler.

Veli, çocuğunun akademik eğitim alması için öğretmenler kurulu kararına itiraz ederse öğrenci evine en yakın akademik eğitim veren bir liseye kaydedilir, 15 gün eğitim alır, öğretmenler sınav yapar, kazanırsa okula devam edebilir, kazanamazsa meslek lisesine gider.

Sistem esnek olmalı. Akademik liseye kaydolan her öğrenci o liseyi yapamayabilir, o takdirde meslek lisesine gidebilmeli. 

Almanya’da yönlendirmeyi 4. sınıftan itibaren ilkokul öğretmeni yapar. Gymnasium denilen akademik eğitim veren liseye giden öğrenci liseden mezun olana kadar iki kere sınıf tekrarlama hakkına sahip. Bir derste sıfır, iki dersten bir alırsa sınıfta kalır.

Meslek lisesi öğrencisi iyi bir performans gösterirse liseden sonra iki yıllık meslek yüksek okuluna, sonra da dört yıllık fakülteye gidebilmeli. Akademik eğitim veren liseyi dışarıdan bitirebilmeli. 

Liseler çeşitlendirilmeli. Ağırlıklı olarak görülen dersler değişebilmeli. Fen bilimleri, sosyal bilimler, spor liseleri, güzel sanatlar, imam hatipler liseleri gibi.

Meslek liseleri yeniden ele alınmalı. Okullar bölümüne göre bir veya iki senelik teorik eğitim vermeli. Geriye kalan 2-3 senede uygulama eğitimi almalı. Gençler bir mesleği adam akıllı öğrenmeli, mezun olduktan sonra iş bulabilmeli.

Meslek liseleri yerelleşmeli, meslek liselerinin bölümleri bölgelere göre çeşitlilik göstermeli. Bölgedeki iş alanlarına göre bölümler açılmalı. Meslek odaları ve sanayiciler ile liseler iş birliği yapmalı.

Büyük şehirlerde meslek edindirme kursları var, belediyeler senelerdir yetişkinlere meslek öğretiyor. Milli Eğitim Bakanlığı, meslek liselerini büyük şehir belediyelerine devretmeli ve yükünü hafifletmeli. Bir milyon öğretmen, 17 milyon öğrenci var. Eğitimin bir yığın problemi var, MEB yükünü hafifletmeli. 

Meslek okullarının eğitim sorumluluğunu yürütemeyecek belediyelere MEB yardıma devam etmeli.

Akademik eğitim veren lise veya meslek lisesine giderken öğrenci evine en yakın okulu gitmeli. Türkiye’nin her yerindeki yüksek nota sahip öğrenciler belli liselere doldurup oraları yıldız yapmaya gerek yok. Her ilçenin yıldız liseleri olmalı.

Sistemin üç handikapı var: 

1. Promosyonlu not veren özel okullar  

2. İdeolojik not verebilecek öğretmenler

3. Notu çıkara dönüştürebilecek öğretmenler

Sıkı bir denetim yaparak yetkilerini suiistimal yapanlar bulunabilir, bunu özel okul yaparsa verdiği notlar itibar etmeyip o okulun öğrencileri özel sınava tabi tutulabilir. Öğretmen bunu yaparsa hizmet içi eğitime alınır, devam ederse istifa dilekçesi yazılır.

YÖK ve MEB öğretmenin niteliklerini belirlemeli ve eğitim fakültelerini nitelikli öğretmen yetiştirecek şekilde yeniden dizayn etmeli.

Merkezi sınavlarda herkesin beğendiği yön, eşitliğin sağlanması idi. Sınavın eşitliği sağlaması, adaletli olduğu anlamına gelmiyor. Konya’nın Hadim ilçesinin bir kasabasında, Antalya’nın Elmalı ilçesinin bir köyünde, Urfa’nın Harran’da, Bitlis Adilcevaz’da bir öğrenci yeni ve tecrübesiz öğretmenden ders görüyor, sosyal çevre çoğu zaman okulu desteklemiyor. Harran’da çocuğun ana dili Arapça, Adilcevaz’da Kürtçe; çocuk okulda Türkçe öğreniyor, bu da zaman alıyor. 

Merkez ilçelerdeki öğrenciler tecrübeli öğretmenlerden ders alıyor, sosyal çevre onları destekliyor. İmkânı olanlar kurslara gidiyorlar. İki öğrenciye de Ankara’dan hazırlanan aynı sorular soruluyor. Sorular aynı fakat şartlar farklı olduğu için adaletsizlik söz konusu.

Eğitimde eşitlik kadar adaletli bir ölçmenin sağlanması gerekir.

Milli Eğitim Bakanlığı YGS ve LYS’yi de kaldırmalı, adaletli bir sistem kurmalı, okullar öğrenciyi sınavlara değil hayata hazırlamalı. Eğitim okulda olmalı; kurs, etüt merkezi, dershane odaklı olmaktan çıkarılmalı. 

Yeni eğitim yılının eğitim camiasına ve ülkemize hayırlı olmasını diliyorum.

 

  • Fatih KömürcüoğluFatih Kömürcüoğlu1 ay önce
    YENİ ÖĞRENCİ YERLEŞTİRME SİSTEM ÖNERİSİ1-Her yıl her sınıf için yıl sonu merkezi sınavı yapılır. Bu sınav merkezi yerleştirme için kullanılmaz. Başarıya göre her okula bir katsayı verilir.2-Her üniversite bölümü veya lise KPSS’de olduğu gibi öğrenci seçerken hangi derslerin notlarına ihtiyacı olduğunu ve ağırlığını belirtir.3-Her öğrencinin aldığı ders notları okulun katsayısına göre değerlendirilerek bölümlerin belirlemiş olduğu ağırlığa göre giriş puanı oluşturulur4-Her öğrenci aldığı puana göre tercih yaparÖRNEK 1: Bozdoğan Ortaokulu öğrencileri her yılın sonunda merkezi sınava girerler. Bu sınav sonucu 1.Yıl Katsayısı: 70 2.Yıl Katsayısı: 80 3.Yıl Katsayısı:90 olsun. 3 yılın ortalaması 80 puan olacaktır. Öğrenci alacak olan Aydın Fen Lisesi KPSS’de olduğu gibi istediği derslerden bir ÖYP (Öğrenci Yerleştirme Puanı) belirler. Mesela, ÖYP 5 Puanı: (0,3 Matematik, 0,3 Fen Bilimleri, 0,2 Türkçe, 0,1 Sosyal Bilimler, 0,1 Din Kültürü) Bir öğrencinin okuldaki matematik dersleri ortalaması 80, Fen Bilimleri 90, Türkçe: 70, Sosyal Bilimler:70, Din Kültürü:90 olsun. 80x0,3= 24 Puan Matematikten, 90x0,3= 27 puan Fen Bilimlerinden, 70x0,2= 14 puan Türkçeden, 70x0,1=7 puan Sosyal Bilimlerden ve 90x0,1=9 puan Din Kültüründen gelir. Toplam puan:81 derslerden gelir. Okul katsayısı 80 (8 kabul edilerek) ile 81 çarpılır. ÖYP 5 puanı: 648 olarak bulunur. Öğrenciler ister Aydın Fen Lisesine isterse ÖYP 5 ile puan alan diğer liselere tercih yapar.ÖRNEK 2: Bozdoğan Ortaokulu öğrencileri her yılın sonunda merkezi sınava girerler. Bu sınav sonucu 1.Yıl Katsayısı: 70 2.Yıl Katsayısı: 80 3.Yıl Katsayısı:60 olsun. 3 yılın ortalaması 70 puan olacaktır. Öğrenci alacak olan Spor Lisesi KPSS’de olduğu gibi istediği derslerden bir ÖYP (Öğrenci Yerleştirme Puanı) belirler. Mesela, ÖYP 7 Puanı: (0,5 Beden Eğitimi, 0,2 Matematik, 0,2 Türkçe, 0,1 Sosyal Bilimler) Bir öğrencinin okuldaki beden eğitimi dersleri ortalaması 100, Matematik 50, Türkçe: 60, Sosyal Bilimler:70 olsun. 100x0,5= 50 Puan beden eğitiminden, 50x0,2= 10 puan Matematikten, 60x0,2= 12 puan Türkçeden, 70x0,1=7 puan Sosyal Bilimlerden gelir. Toplam puan:79 derslerden gelir. Okul katsayısı 70 (7 kabul edilerek) ile 79 çarpılır. ÖYP 7 puanı: 553 olarak bulunur. Öğrenciler ister Spor Lisesine isterse ÖYP 7 ile puan alan diğer liselere tercih yapar.ÖRNEK 3: Bozdoğan Lisesi öğrencileri her yılın sonunda merkezi sınava girerler. Bu sınav sonucu 1.Yıl Katsayısı: 80 2.Yıl Katsayısı: 90 3.Yıl Katsayısı:100 olsun. 3 yılın ortalaması 90 puan olacaktır. Öğrenci alacak olan ODTÜ Bilgisayar Mühendisliği KPSS’de olduğu gibi istediği derslerden bir ÖYP (Öğrenci Yerleştirme Puanı) belirler. Mesela, ÖYP 15 Puanı: ((0,4 Matematik, 0,2 Fizik, 0,2 Türkçe, 0,1 Tarih, 0,1 Mantık (Yazılım ve kodlama için analitik düşünme gerekebilir)) Bir öğrencinin okuldaki matematik dersleri ortalaması 90, Fizik 70, Türkçe: 90, Tarih:80, Mantık:90 olsun. 90x0,4= 36 Puan Matematikten, 70x0,2= 14 puan Fizikten, 90x0,2= 18 puan Türkçeden, 80x0,1=8 puan Tarihten ve 90x0,1=9 puan Din Kültüründen gelir. Toplam puan:85 derslerden gelir. Okul katsayısı 90 (9 kabul edilerek) ile 85 çarpılır. ÖYP 15 puanı: 765 olarak bulunur. Öğrenciler ister ODTÜ Bilgisayar Mühendisliğine isterse ÖYP 15 ile puan alan diğer bölümlere tercih yapar.Bu sayede 1-Okul notları önemli olduğu için okulun ve öğretmenin ağırlığı artar. 2-Okul katsayısı merkezi sınavla belirleneceği için not şişirmenin etkisi azalacaktır.3-Merkezi sınav stresi olmaz. Çünkü bu sınav yerleştirmede kullanılmayacaktır.4-Öğrenciler bu sınavı boşlayamaz çünkü okul katsayısı kendi geleceklerini de etkileyecektir.5-Yanındaki öğrencinin başarı veya başarısızlığı kendisini de etkileyeceği için öğrenciler birbirlerini teşvik eder ve rekabetin yerini işbirliği alır.6-Okullar ve öğretmenler katsayılarını yükseltmek için işlerini ciddiye alır7-Tüm okul topluca gitmediği sürece dershanenin bir anlamı kalmaz8-Bir okulun 3 yıl boyunca her zaman çok çalışarak katsayısını yükseltme şansı olur9-Beden Eğitimi ve müzik gibi dersler Spor Lisesi veya konservatuvara girmek için gerekli olacağından bu gibi önemsiz görülen dersler olması gereken saygınlığa kavuşurHandikapları1-İlkokuldan itibaren bu sistem uygulanmalıdır2-Tüm okulun zengin aileler veya okul-aile birlikleri vasıtasıyla dershane veya özel ders alma imkânı olabilir.3-Okulların vasat öğrencileri merkezi sınavdan kaçırma girişimleri olabilir. Bunu önlemek için katılmayan her öğrencinin puanı sıfır olarak hesaplanır. Hastalık veya diğer zorunlu haller dikkate alınarak sınava giremeyenler için bir müddet sonra telafi edici merkezi sınav tekrarlanmalıdır.4-İyi öğretmenler belli okullarda toplanacağı için fırsat eşitliğini sağlamak adına katsayısı yüksek okullarda 5 yıl görev yapmış öğretmenler katsayısı düşük okullara geçerlerse maaşları ciddi oranda arttırılmalıdır5-Çok zeki ve çalışkan olduğu halde düşük katsayılı okullarda okumak zorunda kalan öğrenciler olabilecektir. Bu öğrencilerin mağdur olmamaları için sadece öğretmenler kurulu kararıyla tavsiye edilen öğrencilerin girebileceği bir merkezi seçme sınavı yapılmalı mevcut okul birinciliği kontenjanı yerine lise ve üniversitelerde açılacak bu ek kontenjana sınavda başarılı olan öğrenciler yerleştirilmelidir.