• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0

18 Kasım 2026: Günün Ayet ve Hadisi

Bu sözler kulaklarımıza küpe olsun. Sizler için hazırladığımız, Günün Ayet ve Hadisi ile Günün Sözünü, Günün Sözünü istifadelerinize sunuyoruz... (18 Kasım 2026)

1 Yorum
Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.

Recep Aydın Sosyal Bilimci

İDEAL İNSAN OLMANIN YOLU: EMPATİ VE GÖNÜL İNSANI OLMAK İnsan olmak, yalnızca dünyaya gelmekle tamamlanan bir özellik değildir. İnsan olmak; düşünmek, anlamak, hissetmek, vicdan sahibi olmak ve gerektiğinde kendi çıkarlarından fedakârlık edebilmektir. Bizi diğer canlılardan ayıran en önemli özelliklerden biri, karşımızdaki insanın ne yaşadığını anlayabilme, onun acısını yüreğimizde hissedebilme ve kendimizi onun yerine koyabilme yeteneğimizdir. İşte bu yeteneğin adı empatidir. Empati, ideal insan olma yolunda atılması gereken en önemli adımlardan biridir. Ne yazık ki günümüzde insanlar çoğu zaman birbirlerini anlamaya çalışmak yerine yargılamayı, dinlemek yerine konuşmayı, gönül almayı değil gönül kırmayı tercih ediyor. Herkes kendi haklılığının peşinde koşarken karşısındaki insanın neler yaşadığını, hangi sıkıntılardan geçtiğini, hangi imtihanlarla mücadele ettiğini düşünmeyi ihmal ediyor. Oysa insanın hayatında görünmeyen yaralar, anlatamadığı acılar ve kimseyle paylaşamadığı dertler vardır. Bazen bir insanın sert davranışının arkasında yaşadığı bir hayal kırıklığı, sessizliğinin arkasında büyük bir üzüntü, öfkesinin arkasında ise anlaşılmamanın verdiği çaresizlik bulunabilir. Empati sahibi insan, hüküm vermeden önce anlamaya çalışır. İslam ahlakının temelinde de insanı anlamak, ona merhametle yaklaşmak ve gönül kırmamak vardır. Peygamber Efendimizin (s.a.v.) güzel ahlakı, insanlara karşı şefkatli ve merhametli davranmanın en güzel örneğidir. Bir Müslümanın yalnızca ibadetlerini yerine getirmesi değil, aynı zamanda çevresindeki insanların haklarına riayet etmesi, onların sıkıntılarını önemsemesi ve kimseye haksızlık etmemesi de kulluk sorumluluğunun bir parçasıdır. Çünkü kul hakkı yalnızca bir insanın malına el uzatmak değildir; onun onurunu incitmek, kalbini kırmak, arkasından konuşmak ve çaresizliğinden faydalanmak da ahlaki sorumluluklarımızı ilgilendirir. Empati sahibi olmak, her davranışı onaylamak veya yapılan her yanlışa sessiz kalmak anlamına gelmez. Bazen bir insanı sevdiğimiz için hatasını söylememiz, yanlış bir davranıştan vazgeçmesi için ona yol göstermemiz gerekir. Ancak bunu yaparken amacımız onu küçük düşürmek değil, kazanmak olmalıdır. Nasihat ederken merhameti, eleştirirken adaleti, uyarırken nezaketi elden bırakmamalıyız. Zira insanları hatalarıyla baş başa bırakmak ne kadar yanlışsa, hatalarını yüzlerine vurarak onları incitmek de o kadar yanlıştır. Önemli olan, insanı hatasından ayırabilmek ve onun daha iyi bir insan olabilmesi için elinden tutabilmektir. Kendimizi bir an için karşımızdaki insanın yerine koyalım. İşini kaybetmiş bir babaya, evladının hastalığıyla mücadele eden bir anneye, yalnızlık içinde yaşayan yaşlı bir insana veya hayatın yükü altında ezilen bir gence nasıl davranırdık? Bizim için küçük görünen bir sözün, bir başkasının yüreğinde ne kadar büyük bir yara açabileceğini hiç düşündük mü? Belki de bir tebessümümüz, bir güzel sözümüz veya uzattığımız yardım eli, bir insanın yeniden hayata tutunmasına vesile olacaktır. Sadaka yalnızca maddi imkânlarla verilen bir yardım değildir; güzel sözün, güler yüzün ve gönül almanın da insan hayatında büyük bir değeri vardır. İdeal insan, yalnızca kendisine saygı gösterildiğinde saygılı davranan kişi değildir. Asıl erdem, kendisine kötü davranıldığında bile insanlığından taviz vermemektir. Elbette herkesin bir sabrı, bir sınırı vardır. Fakat öfkemizi kontrol edebilmek, karşımızdakini incitmeden hakkımızı savunabilmek ve intikam duygusuna teslim olmamak güçlü bir karakterin göstergesidir. Kur'an-ı Kerim'de öfkesini yenen ve insanları affeden kimseler övülür. Bu bize gösteriyor ki güzel ahlak, yalnızca iyi günlerde değil, zor zamanlarda da kendini belli eder. Empati, ailede başlar, toplumda büyür ve insanlığın ortak değerine dönüşür. Çocuğuna sürekli kızan bir anne baba, eşinin duygularını önemsemeyen bir eş, çalışanının emeğini görmezden gelen bir işveren, yoksulun hâlinden anlamayan bir zengin ve makamını insanlara üstünlük taslamak için kullanan bir yönetici, empati konusunda kendisini sorgulamalıdır. Çünkü insanın makamı, serveti, eğitimi ve sosyal konumu ne olursa olsun, başkasının hakkına saygı duymak zorundadır. Allah katında üstünlüğün ölçüsü de mal, mülk veya makam değil, takva ve güzel ahlaktır. Unutmayalım ki bugün güçlü olabiliriz, yarın başkasının yardımına muhtaç kalabiliriz. Bugün sağlıklı olabiliriz, yarın bir hastane odasında şifa bekleyebiliriz. Bugün bir insanın derdini dinlemeye vaktimiz olmayabilir, yarın bizim derdimizi dinleyecek birini arayabiliriz. Hayatın değişkenliği bize önemli bir gerçeği öğretir: İnsan, hiçbir zaman başkasının yaşadığı sıkıntılara yukarıdan bakmamalıdır. Çünkü hayat, kimin hangi imtihanla karşılaşacağını önceden haber vermez. İdeal insan olma yolculuğu, başkalarını değiştirmeye çalışmadan önce kendimizi sorgulamakla başlar. Bugün kaç kişinin gönlünü aldık? Kaç insanın derdini gerçekten dinledik? Kaç defa kendi haklılığımızdan vazgeçip karşımızdakini anlamaya çalıştık? Bir insanın hatasını gördüğümüzde onu küçük düşürmek yerine düzeltmesine yardımcı olabildik mi? Bu soruları zaman zaman kendimize sormalıyız. Çünkü insanın en büyük mücadelesi, başkalarının kusurlarını bulmak değil, kendi kusurlarını görebilmektir. Sonuç olarak empati, insanı insan yapan değerlerin başında gelir. Merhametle beslenir, vicdanla güçlenir, adaletle anlam kazanır ve güzel ahlakla hayat bulur. İyi insan olmak istiyorsak yalnızca kendimiz için değil, başkalarının huzuru için de yaşamayı öğrenmeliyiz. Bir insanın yüzünü güldürmeyi, gönlünü kazanmayı, acısını paylaşmayı ve düştüğünde elinden tutmayı hayatımızın bir parçası hâline getirmeliyiz. Şunu hiçbir zaman unutmayalım: Bir insanın kalbini kırmak birkaç saniye, o kalpte açtığımız yarayı iyileştirmek ise bazen bir ömür sürebilir. Dünya malı, makam ve şöhret geride kalır; fakat bir insana yaptığımız iyilik, bıraktığımız güzel ahlak ve kazandığımız gönüller unutulmaz. İdeal insan, herkesin kendisine nasıl davranmasını istiyorsa başkalarına da öyle davranabilen; kendisini başkasının yerine koyabilen, merhameti zayıflık değil erdem, affetmeyi küçüklük değil büyüklük sayan insandır. Çünkü gerçek insanlık, yalnızca kendimiz için yaşamak değil, başkalarının hayatına da güzellik katabilmektir.
  • 1 Saat Önce
x

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23