Yenidoğan bebeğinizde sıkça karşılaştığınız bazı sorunların hastalık belirtisi mi, yoksa olağan bir durum mu olduğunu ayırt etmekte güçlük çekebilirsiniz.
Ebeveynler yenidoğan dönemindeki bebeklerinin en ufak bir ateşlenmesiyle bile panik olabiliyor ve hemen kendilerini hastane/doktor kapısında bulabiliyorlar. Tabii bu durum sık tekrarlanınca da bu gereksiz vesveselerden sonra kanıksama önemsememe süreci de başlayabiliyor. Sıradan bir rahatsızlık diye düşünerek önemli bazı hastalıkların belirtileri gözden kaçırılabiliyor.
Derin uyuşukluk
Derin uyuşukluk veya bebeğin uyarılara cevap vermemesi olağan ve normal bir durum değildir. Yeni doğan bebeğin emme, yakalama, özellikle uyarılara ağlama ile cevap verme, hızla yapılan bir gürültüde kollarını önce her iki yöne açma, daha sonra kucaklama hareketini yapma ve her iki kollarından tutup kaldırırken başını çok kısa süreli 1-2 saniye kadar tutma gibi normal refleksleri vardır.
Bunların olmaması, diğer bir deyimle bebeğin lapa gibi olması veya bez bebek gibi olması ciddi sorunları olduğunu; beyninin oksijensiz kaldığını gösterir. Çok tehlikeli ve acil önlem alınması gereken durumlardır.
Sürekli ayağını bükülü tutuyorsa
Bebekler yeni doğdukları dönemde kol ve bacaklarını zaman zaman gevşetir ve kasıp sertleştirirler.
Bebeğin kasılmış ve sertleşmiş kol veya bacağını kendi istemi dışında düzleştirmek çok zordur. Bu refleks 4 aya kadar sürer. Bu aylardan sonra kol ve bacaklar daha düzenli, koordine bir şekilde açılırlar.
Doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonu beyinin oksijensiz kalması, çeşitli sebeplerle oluşan yenidoğan sarılıkları, metabolik ve genetik özellikli hastalıklarda, yenidoğan enfeksiyonu, ateşli rahatsızlıklar, ayak ve bacak travmaları yüzünden ayaklar çekili ve bükülü tutulabilir. Bebeği doktorunuza göstermeniz gerekir.
Sıklıkla gazı olan bebeklerde ayakların karna doğru çekilmesi görülür. Bebeğin karnına masaj yapma, hafifçe ısıtma, annenin karnına yatırılması ve bebeğin gaz çıkarması rahatlamasını sağlar.
Ateşlendiyse...
Bebeklerin bağışıklık sistemleri tam olgunlaşmadığı için çok sık olarak çevreden (özellikle ebeveynlerden ve ziyaretçilerden ve hastanelerden) virüs ve bakterileri alarak ateşlenirler.
Ayrıca iyi beslenememe sonucu susuz kalarak ateşlenebilirler.
Ciddi bakteriyel ve viral sebeplerle zatüre, menenjit vb. ateşlenmelere az da olsa rastlanabilir.
Ayrıca bebeğin periyodik kontrollerinde uygulanan aşılar sonrasında bazı bebeklerde geçici ateşlenmeler olabilir. Genelde tehlikesiz şekilde kendiliğinden veya basit tedavilerle geçer.
Bebeğin odasını serinletmek, giysilerini çıkarmak, basit ateş düşürücüler vermek ve gerekirse musluk suyu ile ıslatılmış kompreslerle soğuk uygulama yapmak ateşin düşmesini sağlar. Bu uygulamalarla geçmeyen durumlarda bebeği doktoruna götürmek uygun olur.
Sarardıysa...
Yeni doğan bebeklerde genellikle ikinci ve üçüncü gün ortaya çıkan, gözlerde ve vücutta sararma ile genel durumu bozmadan ortalama 3-5 gün süren sarılık görmekteyiz.
Bebeğin sürekli uyuklaması, meme emmesine engel olan ilk 12-24 veya 72 saatte çıkan sarılıklar ciddi ve tehlikelidir, çok sıkı takip edilmelidir.
Genellikle anne-baba, kan grubu uyuşmazlıkları, sepsis ve enfeksiyonlar ile bebeğin karaciğer, safra yolları ve kan sisteminde oluşan ciddi durumların habercisidir. Doktor muayenesi ve kontrolleri gereklidir. Fototerapi (belirli dalga boyundaki ışık tedavisi) ve kan değişimleri ile bebek sağlığına kavuşur. Gecikmelerde kalıcı beyin hasarları oluşarak bebek ömür boyu nörolojik sekelli yani beyin ve sinir sistemi hasarı kalır.
Derisinde kızarıklık ve şişlik varsa...
Yeni doğan bebeklerin derilerinin üstünde bebeği enfeksiyonlardan koruyan bir tabaka vardır.
Bu sebeple bebekler (anneleri Hepatit ve HIV’li ve bebek mekonyum boyalı değilse) yıkanmazlar. Kabaca silerek temizlenirler.
Bebeğin cildinde doğumdan hemen sonra yaygın kızarıklık, şişlik ve bebekte ateş, inleme tespit edilirse ciddi bir durum düşünülerek hemen doktora başvurmalısınız.
