Fransa Dijon’da batıya bakar şekilde oturur pozisyonda gömülen Galyalı iskeletler, bu sıra dışı definlerin ritüel mi yoksa ceza mı olduğu ve kurbanların canlı gömülüp gömülmediği sorularını gündeme taşıyor.
Bu bulgu, Dijon şehrinde bulunan ve batıya dönük şekilde, gizemli bir biçimde oturur pozisyonda gömülmüş bir dizi cesedin sonuncusu. Bilim insanları, antik ve hakkında çok az şey bilinen Galya halkının neden bazı ölülerini bu alışılmadık yöntemle gömdüğünü ve bu kişilerin gömüldükleri sırada hayatta olup olmadıklarını çözmeye çalışıyor.
BAKIŞLARI BATIYA DÖNÜK
Dijon'un merkezindeki Josephine Baker ilkokulunun yanında bulunan ve son derece iyi korunmuş olan son iskelet, bu ayın başlarında yakınlarda gün yüzüne çıkarılan diğer dört iskeletle benzerlik gösteriyor: Bir metre genişliğindeki bir çukurun dibinde dik oturuyor, elleri kucağında duruyor ve sırtı doğu duvarına yaslanmış halde bakışları batıya çevrili.
Geçen yıl aynı inşaat alanında yaklaşık 20 metre ötede 13 Galyalı iskeleti daha bulunmuştu. Cesetlerin M.Ö. 300 ile 200 yıllarına ait olduğu tahmin ediliyor. Son 30 yıldaki kazılar, Dijon'un bir zamanlar Asteriks ve Oburiks çizgi romanıyla tanınan gizemli Kelt grubu Galyalılar için özel bir yer olduğunu ortaya koydu.
ÖDÜL MÜ, CEZA MI?
Dünya genelinde bu şekilde gömülmüş toplam 75 mezar tespit edilirken, bunların 20'den fazlası sadece Dijon'un küçük bir bölgesinde bulundu. Fransız arkeoloji enstitüsü INRAP’tan araştırmacı Regis Labeaune, "Bu keşiflerin sayısı ve kalitesi göz önüne alındığında, Dijon'da önemli bir Galya yerleşimi olduğunu söyleyebiliriz," dedi.
Ancak cevapsız sorular hala çok fazla: Bu tuhaf defin bir ceza mıydı yoksa güçlüler için bir ödül mü? Bu insanlar iyi bir hasat için tanrılara kurban mı edildi? Düşman askerleri diğer Galyalıların gözünü korkutmak için mi onları bu şekilde gömdü?
DİRİ DİRİ Mİ GÖMÜLDÜLER?
Bir diğer büyük gizem ise bu kişilerin canlı gömülüp gömülmediği. İncelenen cesetlerin beşinde şiddet izine rastlandı; birinin kafatasında ölümcül bir yara bulunuyor. Mezarlarda kişisel eşya ya da süs takısına rastlanmazken, iskeletlerin (1992'de bulunan bir çocuk hariç) tamamının 1.62 ile 1.82 metre boyunda erkeklerden oluştuğu belirlendi.
Antropolog Annamaria Latron, iskeletlerin dişlerinin çok iyi korunduğunu belirterek, "Muhtemelen şekerle hiç tanışmamışlardı. Kemiklerindeki kireçlenme izleri ise özellikle bacaklarını kullandıkları yoğun bir fiziksel aktivite içinde olduklarını gösteriyor," dedi.
Neden bu şekilde gömüldüklerine dair henüz net bir teori yok. Latron, mezarların üst tabakasının zamanla yok olduğunu belirterek gülümseyerek ekliyor: "Arkeolog olmak bazen çok sinir bozucu bir meslek olabiliyor."
Bölge yakınlarında 1990'larda bulunan 28 köpek, beş koyun ve iki domuz leşinin de kurban etme ritüellerinin bir parçası olduğu düşünülüyor. INRAP Başkanı Dominique Garcia, modern Fransızcadaki pek çok kelimenin ve şehir yapısının Galya kökenli olduğunu belirterek, bu gizemli halka daha fazla dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor.
