“Parasetamol ve otizm” iddiasına net cevap! Trump’ın tartışmalı sözlerine Türkiye’den bilimsel cevap
ABD Başkanı Donald Trump’ın geçmişte kamuoyunda ses getiren 'parasetamol ve otizm ilişkisi' söylemlerine, Türkiye’den dikkat çeken bir yanıt geldi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Vefik Arıca, uluslararası hakemli dergide yayımlanan çalışmasıyla bu iddiaların bilimsel dayanağının bulunmadığını ortaya koydu.
ABD Başkanı Donald Trump’ın yıllardır tartışma konusu olan “parasetamol ve otizm” çıkışına, bu kez Türkiye’den bilimsel zeminde güçlü bir karşılık verildi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Vefik Arıca’nın uluslararası hakemli dergide yayımlanan çalışması, kamuoyunda sık sık gündeme gelen bu iddiaların bilimsel temelden uzak olduğunu ortaya koydu. tibbiyebulteni.com'da yer alan makalenin detayları şöyle...
“İddialar bilimsel değil, algısal”
Arıca’nın European Archives of Medical Research dergisinde yayımlanan “Paracetamol Use and Alleged Association with Autism Spectrum Disorder” başlıklı mektubu, özellikle sosyal medyada ve politik figürler üzerinden yayılan iddiaları doğrudan hedef aldı.
Makaledeki en çarpıcı vurgu ise net:
Parasetamol ile otizm arasında nedensel bir ilişkiyi kanıtlayan hiçbir bilimsel veri yok.
50 yıllık ilaç, yeni korkular
Çalışmada, parasetamolün 50 yılı aşkın süredir güvenle kullanılan bir ilaç olduğu hatırlatılırken, bazı gözlemsel çalışmaların “ilişki varmış gibi” görünmesine rağmen bunun karıştırıcı faktörlerden kaynaklandığı ifade edildi.
Özellikle şu noktaya dikkat çekildi:
- Anne ateşi ve enfeksiyonlar zaten risk faktörü
- Genetik yatkınlık göz ardı ediliyor
- Doz ve zamanlama doğru ölçülemiyor
Yani ortada bilim değil, karmaşık veri ve yanlış yorum var.
“Biyolojik mekanizma bile yok”
Arıca’nın çalışması yalnızca mevcut verileri değil, teorik zemini de çökertiyor:
Parasetamolün otizme yol açabileceğini açıklayan hiçbir biyolojik mekanizma bulunmuyor.
Bu ifade, tartışmayı adeta kökünden kesen bilimsel bir “son söz” niteliği taşıyor.
Asıl tehlike: Korku üreten söylemler
Makalenin en kritik uyarısı ise halk sağlığı açısından:
Bilimsel temeli olmayan iddialar, ailelerde ilaç kullanımına karşı çekince oluşturabilir ve bu da ateş ve ağrı gibi durumların tedavisiz kalmasına yol açabilir.
Başka bir deyişle, yanlış bilgi yalnızca tartışma yaratmıyor; doğrudan sağlık riski üretiyor.
Bilimden net mesaj
Prof. Dr. Arıca’nın çalışması, bilim dünyasının ortak görüşünü güçlü bir dille özetliyor:
- Parasetamol güvenli ve etkili bir ilaçtır
- Otizmle nedensel bağ kurulmamıştır
- İddialar dikkatle ve bilimsel bağlamda değerlendirilmelidir
Bir yanda siyasi söylemler, diğer yanda akademik veriler…
Bu tartışmada terazinin ağır tarafı açık: bilim.
Ve Türkiye’den yükselen bu akademik ses, yalnızca bir makale değil; aynı zamanda küresel ölçekte yayılan bilgi kirliliğine karşı güçlü bir bilimsel cevap niteliği taşıyor.
