Tıp dilinde ‘tinnitus’ olarak adlandırılan kulak çınlaması, gerçekte tek başına bir hastalık değil, belirti. Kişinin, ortamda var olmayan sesleri kulağında veya kafasının içinde duyması olarak tanımlanır.
Çınlamalar süresine, şiddetine ve şekline göre de tarif edilebilir. Bu ses sürekli olabileceği gibi, pulsatil yani nabız tarzında ya da aralıklı olarak duyulabilir.
Çınlamanın şiddeti de farklılıklar gösterebilir. Kişinin duymasını bozacak derecede şiddetli olabileceği gibi, sadece sessiz ortamda da duyulabilir.
Kulak çınlama sesleri şekline göre tek bir tonda ya da kompleks sesler şeklinde de olabilir. Daha çok tiz tonlarda olan çınlama sesi, hastalar tarafından genellikle zil sesi, uğuldama, rüzgar sesi, dalga sesi, motor gürültüsü, sinek vızıltısı, ıslık sesi, elektrik akımının çıkardığı ses, televizyonun vınlaması, çekirge ya da cırcır böceği sesi gibi pek çok şekilde tanımlanır.
Kulak çınlamasının mekanizması henüz tam olarak bilinmese de, özellikle iç kulakta işitmeyi sağlayan iç ve dış tüylü hücrelerin yıpranmasına bağlı olduğu kabul edilir.
Diğer yandan kulak ve işitme siniri dışındaki sebepler de, beyin sapındaki işitme çekirdeğinde çaprazlaşan sinir liflerinin bu sorunun ortaya çıkmasında pay sahibi olduğu da düşünülür.
Kulak hastalıkları geçici, aralıklı veya kalıcı çınlama sebeplerinin başında gelir.
Özellikle iç kulak tipi işitme kayıplarında kulak çınlaması yüzde 80 oranında görülür.
Bazı faktörler kulak çınlamasına neden olabilir ya da şiddetini artırır.
YİNE Mİ SİGARA!
Özellikle hipertansiyon ve geçmişte sigara kullanımı ile kulak çınlamasının ortaya çıkması arasında doğru orantılı bir ilişki bulunur.
Ayrıca günümüzde gençlerin kullandığı ve yüksek sesli müzik dinledikleri kulaklıkların iç kulakta yarattığı ‘akustik travma’ da kulak çınlamasının önemli hazırlayıcıları arasında sayılır.
BOYUN VE BAŞA DİKKAT
Çınlamaların büyük çoğunluğu subjektif olur. Bu çınlama türü, hasta dışında kimse tarafından duyulamaz, tarif edilemez.. Genellikle subjektif çınlama kulak ve işitme sinirini ilgilendiren sorunlar ile boyun ve baştaki bazı hastalıklar sebebiyle oluşur.
Ayrıca, yakınındaki bir kişi tarafından da duyulan objektif çınlamalar da olur. Bu çınlamalar damarlarla ilgili sebepler ve nöromüsküler sebeplerden (yutak ve geniz arasında bulunan bazı kasların istemsiz kasılması yani seğirmesi) kaynaklanabilir.
Bu tür hastalarda omzun, başın veya çenenin hareketi ile çınlama şiddeti ya da şekli değişiklik gösterebilir.
Tedavisi
Hastanın hayat hikayesi ve muayene tesbitleri kulak çınlamasına sebep olabilecek hastalıklar hakkında önemli ipuçları verebilir.
Yapılacak işitme testleri ve MRI gibi radyolojik testler ise teşhiste yardımcı olur. Birçok zaman teşhis konamayan ve psikolojik faktörlerden kaynaklanan kulak çınlaması, kimi zaman ciddi sağlık problemlerinin belirtisi olabiliyor. Çınlama ciddi bir rahatsızlığın habercisi olabilir. Süreklilik arz ettiği ve rahatsız edici boyutlara ulaştığı durumlarda bir kulak burun boğaz (KBB) doktoruna görünülmelidir. Doktor bazı işitme testlerini yapacak ve çınlamanın bir hastalıktan kaynaklanıp kaynaklanmadığını tespit etmeye çalışacaktır. Bu testler teşhis edilen hastalıklar, çoğunlukla iç kulak hasarına bağlı olarak gelişmekte, fakat ne yazık ki iç kulak hasarına bağlı bu tür hastalıklarda tedavi pek mümkün olmamaktadır. Doktorun tedavi yaklaşımına göre bazı durumlarda ilaç tedavisi uygulanmakta, psikoterapiden faydalanılarak damar genişletici ilaçlar kullanılmaktadır. Bu ilaçların temel fonksiyonu hücre yaşlanmasının etkilerini azaltmalarıdır.
