Kanada’da ibret olacak vaka! Dikkat sosyal medyada amaç değil araç olabilirsiniz
Kanada'da ayrılıkçı hareketleri teşvik eden ve milyonlarca izlenmeye ulaşan çok sayıda YouTube kanalının, Hollanda merkezli içerik üreticileri tarafından reklam geliri elde etmek amacıyla yönetildiği belirlendi. Raporun ardından tespit edilen ihlaller doğrultusunda ilgili kanalların birçoğunun erişime kapatıldı.
Medya Ekosistemi Gözlemevi (MEO) tarafından hazırlanan rapora göre, koordineli bir ağın parçası olan 20 YouTube kanalı, Kanada'nın iç siyasetindeki bölünmeleri istismar ederek "slopaganda" olarak adlandırılan düşük kaliteli ve yanıltıcı içerikler üretti.
“Slopaganda” terimi, son dönemde dijital medya araştırmalarında kullanılan bir kavram olarak öne çıkıyor. “Slop” (düşük kaliteli içerik) ve “propaganda” kelimelerinin birleşiminden oluşan bu ifade, genellikle yapay zeka destekli veya hızlı üretim teknikleriyle hazırlanan, doğruluğu zayıf ancak yüksek etkileşim hedefleyen içerikleri tanımlamak için kullanılıyor.
Toronto Üniversitesi ve McGill Üniversitesinin ortak projesi olan MEO'nun verileri, bu kanalların toplamda 40 milyondan fazla izlenme sayısına ulaştığını ve Alberta'nın federal yapıdan ayrılmasına yönelik kamuoyu algısını manipüle ettiğini ortaya koydu. Araştırmalar, bu kanalların arkasındaki kişilerin izleyicileri ikna etmek amacıyla profesyonel seslendirme sanatçıları ve aktörler kiraladığını gösterdi.
YÜZSÜZ MODEL KULLANDILAR
"Yüzsüz kanal" (faceless channel) olarak bilinen bu modelde, Hollandalı hesap sahiplerinin "Upwork" ve "Fiverr" gibi serbest çalışan platformları üzerinden Kanadalı veya Amerikalı aktörlerle iletişime geçtiği saptandı.
Birçok videoda Alberta Başbakanı Danielle Smith'in görsellerinin yanıltıcı başlıklarla kullanıldığı ve senaryoların gerçek haberlerden yola çıkılarak ancak abartılı ve yanlış sonuçlarla harmanlanarak hazırlandığı kaydedildi. Raporda, söz konusu ağın arkasındaki isimlerin dijital ayak izleri takip edildiğinde, bu kişilerin "Faceless Education" (Yüzsüz Eğitim) adlı bir çevrimiçi kursa bağlı oldukları tespit edildi.
Niels van der Linde tarafından verilen bu kursun, katılımcılara kendi yüzlerini göstermeden YouTube üzerinden nasıl pasif gelir elde edileceğini öğrettiği bildirildi. Kursta başarılı olan ve Kanada siyaseti üzerine içerik üreten Marijn Masseus ve Youp Licher gibi isimlerin, asıl amaçlarının siyasi bir ajanda yürütmek değil, YouTube’un reklam dağıtım sistemi olan AdSense üzerinden para kazanmak olduğunu ifade ettikleri aktarıldı.
Dijital içerik üretiminde son yıllarda yaygınlaşan “faceless” (yüzsüz) model, içerik üreticilerinin kamera karşısına geçmeden, anonim şekilde video hazırlamasına dayanıyor. Bu model kapsamında sunulan eğitim türü çevrim içi eğitimlerde, katılımcılara senaryo yazımı, stok görüntü kullanımı, yapay seslendirme ve dışarıdan oyuncu kiralama gibi yöntemlerle YouTube üzerinden içerik üretme teknikleri öğretiliyor.
Bu sistem, özellikle reklam gelirine dayalı pasif kazanç elde etme amacıyla tercih ediliyor.
KANALLAR KAPATILDI
Bu süreçte mağdur olan aktörlerden biri olan Matt Berry, kendisine sadece bir deneme videosu çekmesi karşılığında iş teklif edildiğini ancak bu görüntülerinin rızası dışında bir ayrılıkçı kanalın ana yüzü haline getirildiğini belirtti. Berry, herhangi bir siyasi hareketin parçası olmadığını ve kişisel imajının bu şekilde kullanılmasından büyük rahatsızlık duyduğunu ifade etti.
Kanada Dijital Medya Araştırma Ağı analistleri, bu "gerçek dışı" hesapların operasyonel yapısının Kanada dışından yönetilmesinin, yerel demokratik süreçlere müdahale riski taşıdığına dikkati çekti.
Pasif gelir, içerik üreticisinin doğrudan sürekli emek harcamadan gelir elde etmesini ifade ediyor. YouTube gibi platformlarda bu model, bir kez üretilen videoların uzun süre izlenmeye devam etmesi ve Google AdSense üzerinden reklam geliri üretmesiyle işliyor.
YouTube yetkilileri ise platformun aldatıcı uygulamalara ve spam içeriklere karşı katı kuralları olduğunu vurgulayarak, raporun ardından tespit edilen ihlaller doğrultusunda ilgili kanalların birçoğunun erişime kapatıldığını duyurdu.
Olayın ardından Kanada makamlarının, dijital dezenformasyon ve sınır ötesi içerik yönetimi konularındaki denetimlerini artırması bekleniyor.
