İstanbul'da Büyükada, Heybeliada, Burgazada, Sedefadası, Kınalıada, Yassıada, Sivriada, Kaşıkadası ve Tavşanadası'nın dışında bir de batık adası olduğunu biliyor muydunuz? İşte hikayesiyle ve ortadan kaybolma serüveniyle batık ada Vordonisi.

Vordonisi (Vordonos) adası Manastır Kayalıkları, Bostancı Çöken Ada ve Höreke adlarıyla bilinen ve iki adacıktan oluşuyor.

Vordonisi Manastırı'nın yapım hikâyesi oldukça ilginç. Photios, kendi halinde bir manastır keşişiyken, erkek kardeşi Sergios'un İmparatoriçe Theodora'nın kız kardeşiyle evlenmesi üzerine, önce saraya gelmiş, burada kendisine çeşitli görevler verilmiş nihayet Rum Patriği Ignatios'un görevinden azledilmesi üzerine Ortodoks Rum Kilisesi Patriği olmuş.

Eski Patrik Ignatios da, günümüzde Küçükyalı'nın bulunduğu bölgedeki bir manastıra sürgüne gönderilmiş. Devrik Patrik Ignatios ise Küçükyalı'da Bryas Sarayı'nın kalıntısı üzerine çok güzel bir manastır yaptırmış, bu manastıra Satyros (Satiros) Manastırı adı verilmiş.

Bir süre sonra olaylar gelişmiş ve her şey tersine dönmüş. Bu kez Patrik Photios görevden alınarak Vordonisi Adası'na sürgüne gönderilmiş, yerine de devrik Patrik Ignatios yeni Patrik olmuş. Anlatılanlara göre Ignatios ölünce, Photios yeniden Patrik olmuş; 11 yıl kadar Patriklik yaptıktan sonra 867'de tekrar azledilmiş ve ömrünün son yıllarını Vordonisi Adası'ndaki manastırında geçirmiş.

Bizans İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'da, Temmuz 1010'da tarihinin en büyük depremlerinden biri olur ve Vordonisi adası da bu depremde sular altında kalır. Ve adanın sakinleriyle birlikte sulara gömülmesi, diğer adalarda yaşayanların deprem korkusunun artmasına sebep oldu. Ancak yakın zamanda yapılan bilimsel araştırmalar gösteriyor ki, diğer adalar için böyle bir risk ön görülmüyor. Çünkü tüm adalar granit kayalıklar üzerinde yer alıyor.

Ancak İstanbul'un kayıp adası Vordonisi alüvyon bir tabakada oluştuğu için diğer adalardan jeolojik olarak farklıydı. Vordonisi'nin keşfedilmesi en az geçmişi kadar ilginç. Çünkü bu kayıp adayı eski bir harita ortaya çıkardı. Nesilden nesle aktarılsa da zamanla bir şehir efsanesine dönüşen Vordonisi, Fener Rum Patrikhanesi'nin MS 500 tarihli İstanbul haritasının tekrar incelenmesi sonucunda yeniden fark edildi.

Haritada İstanbul'a en yakın ve en küçük adanın neresi olduğu sorgulandığında cevap yine Vordonisi oluyor. Kayıp adayı yakın tarihte ortaya çıkaran isimse Büyükadalı Dr. Akilla Millas. İtalya Salerno Üniversitesi Ortaçağ Latin Araştırmaları Bölümü Öğretim Üyesi Alessandra Ricciyse, Satyros Manastır'nı araştırırken manastırın ikizinin Vordonisi adasında olduğunu ortaya çıkardı.