• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0

Dolar kurundaki artış sonrası çok kritik uyarı: Vakit kaybetmeden hemen talep edin

Öğretim Üyesi Doç. Dr. Umut Yeniocak, döviz kurlarındaki artışların ardından ticari sözleşmelerden kaynaklı borç yükü artan vatandaşlar için kritik bir uyarıda bulundu.

Yeniakit Publisher
2021-11-28 13:59:00 - 2021-12-01 09:51:05
Dolar kurundaki artış sonrası çok kritik uyarı: Vakit kaybetmeden hemen talep edin

Son dönemlerde döviz kurlarında yaşanan yükselişin ardından ticari sözleşmelerde de yeni bir durum ortaya çıktı. Bu konuda Altınbaş Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Umut Yeniocak, önemli bir açıklamada bulundu. Doç. Dr. Yeniocak, “Öngörülemeyen orandaki döviz artışından zarar görenler, vakit kaybetmeden ‘uyarlama’ talebinde bulunmalıdır” dedi.
Haberin Devamı

Türk Lirası’nın son günlerde hızla değer kaybetmesi, her alanda olduğu gibi ticari iş sözleşmelerinin durumu hakkında soru işaretleri doğurdu. Uzmanlar, bunun sözleşme ilişkileri bakımından oldukça önemli sonuçlar getireceğini dile getirdi. Altınbaş Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Umut Yeniocak, sözleşme konusu ürünlerin ya da hizmetlerin fiyatlarının hızla ve büyük oranlarda değişmesinin, tedarik sözleşmelerinin mevcut hâliyle sürdürülmesini güçleştirdiğini söyledi. Yeniocak, “Bundan birkaç ay önceki fiyatlara göre uzun süreli sözleşmeler imzalayan işletmelerin, yaşanan son ekonomik gelişmeler karşısında beklenmeyen ve büyük ölçekli zararlara uğramaları kaçınılmaz bir sonuç” dedi.

Özel düzenleme var

Bu durumla ilk kez karşılaşılmamasına rağmen son günlerde yaşanan dalgalanmanın istatistiklere göre sıra dışı ölçülerde olduğuna dikkat çeken ve sözleşme hukuku açısından yaşanabilecek durumlar hakkında uyarılarda bulunan Yeniocak, özellikle dövizle yapılan işlemlerde, işlemin yapıldığı tarih ile şimdiki tarih arasında TL’nin aşırı miktarda değer kaybetmiş olması ve TL ile yapılan işlemlerde de fiyatların hızla yükselmesinin, daha önce imzalanmış sözleşmelerden beklenen faydanın büyük oranda ve beklenmeyecek ölçüde boşa çıkması anlamına geldiğini söyledi. Yeniocak, “Bu durum, sözleşme hukukunda ‘uyarlama’ denilen davaların açılabilmesine imkan verir” diye konuştu. Bugünlerde yaşanılan gerek dövizdeki hızlı ve yüksek oralardaki dalgalanma gerekse TL bazlı sözleşmelerdeki aşırı fiyat artışlarının önceden öngörmenin mümkün olmadığını belirten Yeniocak, bu tür öngörülemez sürpriz gelişmelerin borcun yerine getirilmesini aşırı derecede güçleştirdiğini belirtti. Yeniocak, sözleşmeden beklenen gelirin elde edileme-diği bu gibi durumlar için kanunda özel bir düzenleme olduğuna dikkat çekti.

Vakit kaybetmeyin

Borçlar Kanunu’nun 138. maddesi’nin, bu tür beklenmeyen gelişmelerin yaşanması sebebiyle borcunu ifa etmekte aşırı derecede güçlük yaşayan kişilerin, mahkemeye başvurarak borcunun yapılandırılmasını yani ‘uyarlanmasını’ talep edebileceğini söyleyen Doç.Dr. Yeniocak, “Hatta bu maddenin son fıkrasında uyarlama davalarının, yabancı para ile borçlanan kişiler tarafından da açılabileceği özellikle vurgulanmıştır” dedi. Bu noktada işletmelerin de süreci iyi takip ederek, vakit kaybetmemelerini öneren Yeniocak, borcun yerine getirilmesi bakımından aşırı güçlük yaşayan kişiler ve kurumlar, karşı tarafa bildirimde bulunarak dövizin ya da fiyatların aşırı yükselmesi durumunun ‘beklenmeyen hâl’ teşkil etmesi gerekçesiyle, borcun yeni duruma göre güncellenmesi, uyarlanması gerektiğini, bunun kabul edilmemesi hâlinde ise konunun mahkemeye taşınacağını bildirmelerinin faydalı olacağı uyarısında bulundu.

Mahkemelerden tüketici lehine kararlar çıktı

Konu hakkında görüşlerini paylaşan Avukat Cesim Parlak da şunları söyledi: “Dolarizasyon meselesi çok uzun yıllardır ülkenin gündeminde. 2001 ve 2008 yıllarında da Döviz kurlarında yükseliş yaşanmıştı. O dönemlerde de ‘öngrülemeyen’ artışlar nedeniyle hem bireysel hem de ticari işletmeler uyarlama davaları açmıştı. Açılan davalarda imzalanan sözleşmesi yeniden yapılandırılması talep edildi. Mahkemelerden tüketici lehine kararlar çıktı.

Şimdi de benzer bir durum yaşanıyor. Enflasyondan fazla yani öngörülemeyen bir artış durumu var döviz kurlarında. O yüzden şimdi de döviz ile sözleşme imzalayanlar mahkemeler başvurabilir. Bu başvurularda kendi özel durumlarının çok iyi ortaya konması gerekiyor. Döviz kurlarında yaşanan yükseliş nedeniyle kendi ticari hayatlarında ya da ekonomik durumlarında zorluk yaşadıklarını gösterirlerse, karşı tarafın da döviz kurlarında yaşanan yükselişle gereksiz zenginleştiğini iyi anlatırlarsa mahkeme bunu dikkate alacaktır.”

Ödenmiş borçlar içinde şans var

Ödenmesinde güçlük yaşanmasına rağmen Borç harç da olsa ödeme yapılması durumunda, ödeme sırasında mutlaka ‘uyarlama davası açma hakkının saklı tutulduğunun’ muhataba bildirilmesi gerektiğine dikkat çeken Doç. Dr. Yeniocak, “Böylece mahkemenin, uyarlama davasını kabul ederse, geriye dönük olarak tamamı ödenmiş borcun bir kısmının davacıya iadesi yönünde karar vermesi mümkündür” açıklamalarında bulundu. Yaşanan döviz dalgalanmasının, piyasanın aşırı derecede tedirgin olmasının, fiyat istikrarının tamamen kaybolması hâllerinin önceden hesaba katılabilecek, öngörülebilecek düzeyin çok ötesinde olduğunu dile getiren Yeniocak, “Bu sebeple, Kanunda bahsettiğimiz uyarlama kuralının uygulanması için şartların gerçekleştiğini kabul etmek gerekir. Açılan davaların da mahkemeler tarafından bu yönde değerlendirilmesi gerekir” dedi.

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.

Yorumlar

Murat

Bunu birde bizi yöneten hükumete de söyleyin de köprü otoyol havaalani gibi geçiş garantili ücretler içinde itiraz etsinler madem dünya kadar ödediğimiz vergi bunların cebine akıyor... sade vatandaşın yararına hiç virsey olmuyor malesef.
  • Yanıtla

Hasan

Sayin doçent bu uyarıyı başımızda tepinenlerede yapsandamusteri garantili yol havalimanı hastaneleri döviz uzerinde n degil tl uzerinde n devam ettiyseler daha iyi olmazmi .bizim hayatımız mahvoldu bari çocuklarımız ve torunlarımıza borç birakmayalim
  • Yanıtla

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

Yaay İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23