Çil mi Melanom mu? Vücuttaki Lekeler Nasıl Ayırt Edilir?
Genellikle zararsız kahverengi lekeler olan çillerin, erken teşhisin hayati önem taşıdığı melanom (ben kanseri) ile karıştırılması ciddi risklere yol açabilir.
Güneş gören bölgelerde, özellikle yüzde oluşan kahverengi lekeler olarak tanımlanan çiller, genetik yatkınlığı olan kişilerde ultraviyole (UV) ışınlarının etkisiyle pigment artışı sonucu ortaya çıkar. Çiller, çoğunlukla 1 ila 5 mm çapında, sınırları belirgin, selim (iyi huylu) karakterli oluşumlardır. Sarışın, kızıl ve açık tenlilerde daha sık görülse de her ten renginde rastlanabilir. Çocukluk döneminde başlayan bu lekeler, güneşten uzak durulduğunda solma eğilimi gösterebilir.
Çil ile Ben Kanserini (Melanom) Ayırt Etme Kriterleri
Okuyucuların sıklıkla merak ettiği "Çil tehlikeli midir?" sorusunun cevabı, genellikle hayır olsa da, bu lekeleri melanom dediğimiz ben kanserinden kesinlikle ayırmak gerekir. Melanom, erken teşhiste dahi hayati risk taşıyan ciddi bir cilt kanseri türüdür. Çillerin aksine melanomlar genellikle düzensiz sınırlara, birden fazla renge ve hızlı büyüme eğilimine sahiptir. Bir kahverengi deri oluşumunun kanser olup olmadığı sadece görsel incelemeyle değil, patolojik tetkik ile kesinleştirilebilir. Bu nedenle, şüpheli görülen, hızla büyüyen veya şekil değiştiren lekeler için biyopsi alınması zorunludur.
Halk arasında yaygın olan yanlış bir inanış, benin alınmasının kansere yol açacağı yönündedir. Bu inanış, tanı ve tedavide gecikmelere neden olabilir. Oysa melanom yeni başladığı, ince ve küçük olduğu dönemde cerrahi olarak sadece lekenin alınmasıyla bile tamamen tedavi edilebilir. Şüpheli bir leke görüldüğünde, "Çil mi ben mi nasıl anlaşılır?" sorusunun cevabını uzman bir dermatolog vermelidir.
Gündelik hayatta rahatsızlık veren veya estetik kaygı oluşturan çillerin tedavisi için ise çeşitli yöntemler mevcuttur. Tedavide temel adım güneşten etkin korunmadır. Bunun yanı sıra azelaik asit, hidrokinon, tretinoin, glikolik asit ve C vitamini içeren kremler kullanılabilir. Daha ileri düzeyde ise hastane ortamında kimyasal soyma (peeling), kriyoterapi (dondurma) veya lazer tedavileri uygulanarak çillerin görünümü azaltılabilir.