Boğmaca hastalığını sizler için araştırdık...
Boğmaca, ülkemizde çocukluk çağı enfeksiyonları arasında halen önemini koruyan bir hastalık. Sağlık ocakları tarafından yürütülen aşılama programları sonrasında görülme sıklığı ve hastalığa bağlı ölümlerde ciddi azalma olmuştur. Fakat aşı ile sağlanan bağışıklık ömür boyu sürmediği için, aşılanan çocuklar korunurken bir yaş altı bebeklerde ve 15 yaş üstü erişkinlerde hastalığın görülme sıklığında artış izlenmektedir. Boğmaca, özellikle aşılama oranının düşük olduğu bölgelerde sonbahar aylarında artış göstermektedir.
Bordetella pertussis isimli bakterinin sebep olduğu boğmaca, solunum yollarının ileri derecede bulaşıcı bir hastalığıdır. Küçük çocukların hastalığı olarak kabul edilir ama her yaşta ciddi seyredebilir. Özellikle 6 aylıktan küçük bebeklerde dramatik ve ölümcül olabilir.
BELİRTİLERİ
Boğmaca mikrobu solunum yollarında yerleştikten 1-3 hafta (ortalama 15 gün) sonra hastalık belirtileri başlar. Belirtiler üç devredir:
1. Nezleli ön devre.
2. Öksürük devresi.
3. İyileşme devresi.
İlk devrede üşütme sonucu oluşan hastalıklardaki belirtileri; burun akıntısı, gözde yaşarma, halsizlik, hafif öksürük, hafif ateş yapar. Bu devre, hastalığın en bulaşıcı olduğu devredir, yaklaşık 1 ila 2 hafta sürebilir.
Hastalığın ikinci döneminde kuru, balgamsız öksürük başlar. Çok geçmeden boğmaca için tipik, şiddetli öksürük nöbetleri gelişir. Özellikle akşamları nöbetler halinde baş gösteren öksürük devresi ortalama 5 hafta sürer. Nöbetler önce birkaç kez kuvvetli öksürük halinde başlar, bunu derin soluk alma izler. Öksürük nöbetlerini kusma, bitkinlik izler. Öksürük nöbetleri sırasında hastada solunum durması ve morarma görülebilir. Nöbetlerin sayısı ve şiddeti hastalığın seyrine göre değişik olur. Yirmi dört saat içinde, ortalama 15 kere olmak üzere genellikle geceleri görülür. Öksürük nöbetleri arasında hastada bir rahatlama olur.
SEYRİ
Bütün hastalık süresi, yan etkiler görülmediği takdirde 6-8 haftadır, ama altı ay sürdüğü de görülmüştür. Hafif geçen boğmacalarda öksürük nöbetlerine pek rastlanmaz. Büyüklerde öksürük nöbeti hiç görülmez ve hastalık zararsızdır. Boğmaca hastalığında en sık görülen ve en fazla ölüme sebep olan yan etki akciğer iltihabıdır. Boğmaca geçtikten sonra yerini bronşit alabilir. Öksürük nöbetleri sırasında beynin kan dolaşımında görülebilecek bozukluklar yüzünden nöbetler, bilinç kaybı, görme bozukluğu, sağırlık, konuşma güçlüğü, felç gibi durumlar da ortaya çıkabilir.
TEDAVİ
Ateş düşmediği sürece hastanın yatakta dinlenme zorunluluğu vardır. Hasta odası güneşli olmalı ve sık sık havalandırılmalıdır. Oda nemlendirilmelidir. Ateş düştükten sonra hasta bol bol açık havaya çıkartılmalı, ama sağlam çocuklardan uzak tutulmalıdır.
Genellikle sulu gıdaların verilmesine ve bu gıdaların vitamin yönünden zengin olmasına dikkat etmelidir. Yemeklerin nöbetten on beş dakika sonra verilmesi uygundur.
6 aylıktan küçük bebeklerde hastane tedavisi gerekir.
