Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın pandemiden olumsuz etkilenen esnaf için açıkladığı 5 milyar liralık tedbir paketi yüreklere su serpti. Esnaf temsilcileri, paket sayesinde yüz binlerce müessesenin ayakta kalacağını ve istihdamın korunacağını ifade etti.
Buğra Kardan
Pandeminin yayılımını durdurmak amacıyla alınan önlemlerden ötürü sıkıntılı bir dönem geçiren 1 milyon 239 bini aşkın esnaf için ilan edilen üç aylık destek paketi olumlu yankı uyandırdı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kamuoyuyla paylaşılan ve esnafa her ay bin lira hibe verilmesini; büyük şehirlerde 750 lira, diğer illerde ise 500 lira kira yardımı yapılmasını öngören paket yüzleri güldürdü.
Olumlu adım atıldı
Hükümetin irili ufaklı işletmelere sağladığı destek esnaf ve sanatkâr temsilcilerince pozitif bir hamle olarak yorumlandı. Yeni Akit’e konuşan Türkiye Esnaf Vakfı (TESVA) Başkanı Yahya Uğur, hükümetin çok anlamlı bir adım daha attığına işaret etti.
Kritik çağrı
Uğur, “5 milyar liralık hibe paketi, başta Sayın Cumhurbaşkanımız olmak üzere idarecilerimizin esnaf kültürüne ve yapısına önem verdiklerini net bir şekilde ortaya koyuyor” dedi. Uğur, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu’na ise “Hükümet yüz binlerce aileyi rahatlattı. Gelin, bir jest de siz yapın. 2021’de üyelerinizden aidat almayın” çağrısında bulundu.
Bağ-Kur ödemeleri ötelenmeli
İrili ufaklı müesseselerin zor günler yaşadıklarına dikkat çeken Uğur, şunları söyledi: “Gelinen aşamada esnafımız ve sanatkârımız yatırım yapamıyor. Hayatını idame ettirmeye çalışıyor. Bu hakikat görülmeli ve yeni tedbirler alınmalı. Evvela Bağ-Kur prim ödemelerinde ötelemeye, yapılandırmaya gidilmeli. Bu öteleme, yapılandırmadan doğacak alacaklar, hemen tahsil edilmemeli. Alacaklar uzun vadeye yayılmalı. Kira stopaj oranlarında da indirim devam etmeli. Çünkü yüksek stopaj oranları kayıt dışılığa sebep oluyor. Örnek vermek gerekirse kiracı ile kiralayan aralarında anlaşabiliyorlar. 20 bin lira olan kira tutarını devlete 5 bin lira ya da bin lira olarak sunabiliyorlar. Bu oyunun, hileni önüne geçilmesi için stopaj oranları kalıcı olarak aşağı çekilmeli.”
Kayıplar geri kazanılacak
Kira ve hibe desteğinin yanı sıra KDV indirimi ile stopaj avantajını da içeren yeni tedbir paketi tüccarları memnun etti. İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, paketin tedarik ve tüketim zincirini güçlendireceğini belirtti. Hükümetin devreye soktuğu önlemlerin esnafın salgın kayıplarını geri kazanmasına imkân vereceğine inandıklarını vurgulayan Avdagiç, “Bu yerinde hamlenin diğer işletmeleri de kapsayacak şekilde genişletmesini bekliyoruz” ifadesini kullandı.
İstihdam kapıları açık
Kabinece alınan kararların salgının etkileri azalana kadar istihdam kapılarını açık tutacağının altını çizen Avdagiç, şunları kaydetti: “Bu destekler perakendeye zincirleme etki yapacaktır. Örneğin kira yardımıyla taksicilerin, lokantacıların, pastanecilerin ve kuaförlerin kapıları açık kalacak. Böylece milyonların hayatlarına ve dolaylı olarak ekonomiye dokunulmuş olacak. Öte yandan birçok sektörde KDV indirimleri ve gayrimenkul kiralarında stopaj avantajının sürelerinin uzatılması, işletmelerin önlerini görmelerini sağlayacak. Ayrıca enflasyonla mücadeleyi destekleyecektir. Turizm tesisleri için kamu payı yükümlülük ertelemesinin süre uzatımı da sektörü 2021 yılına daha iyi motive edecek.”
Rakamları pozitif tutacak
Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Başkanı Abdurrahman Kaan da yeni destek paketinin tüketim ile yatırım verilerini pozitifte tutmaya devam edeceğini savundu. Erdoğan’ın verdiği müjdelerin ekonomi için önem taşıdığını anlatan Kaan, “İnşallah Cumhurbaşkanımızın duyurduğu paket sayesinde 2021’e moralle gireceğiz. Reel sektörün ihtiyaçlarına doğrudan karşılık veren uyumlu para ve maliye politikalarının yardımıyla Yeni Ekonomi Programı (YEP) kapsamında hedeflenen yüzde 5.8’lik büyüme oranına zorlanmadan ulaşacağız” diye ekledi. Esnaf odalarının başkanları, konaklama ve yeme-içme sektörlerinin önde gelen isimleri ise tedbir paketiyle ilgili şu görüşleri dile getirdi:
Allah razı olsun
İstanbul Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği (İSTESOB) Başkanı Faik Yılmaz: “Türkiye Cumhuriyeti’nde ilk defa bir hükümet, Cumhurbaşkanlığı Kabinesi böyle bir karar aldı. Allah razı olsun, teşekkür ediyoruz. Hibe kararı esnafı memnun etti. Karar çok süper bir karar. Şükranlarımızı sunuyoruz. Ötesini yönetmelik çıktıktan sonra göreceğiz. Olan bitenleri yakından takip ediyoruz, edeceğiz.”
Cumhurbaşkanımıza müteşekkiriz
Yeni Nesil Taksiciler Kooperatifi (YENTAKOOP) Başkanı Kıyasettin Telli: “Sayın Cumhurbaşkanımıza taksi, dolmuş ve servisçi esnafına yapılacak destekler için çok teşekkür ederiz. Duraklarımızı ziyaret ederek bizleri onurlandıran, her türlü sorunumuzu bizzat gelip dinleyen ve çözümler üreten Sayın Cumhurbaşkanımıza minnettarız. Ayrıca pandemi afetini dayanışma içerisinde atlatacağımıza inanıyoruz. Bizler taksiciler olarak her zaman milletimizin ve devletimizin emrindeyiz.”
Teşvikler devam etmeli
Türkiye Otelciler Birliği (TÜROB) Başkanı Müberra Eresin: “KDV indiriminin devam edeceğinin açıklanmasından mutluluk duyuyoruz. Tahsislere ve kiralara yönelik yeni destekler de olumlu etki sağlayacaktır. Salgından etkilenen turizm sektörü, 2021’de de desteklenmesi halinde ekonomiye güçlü katkı sunacaktır. Diğer yandan 2020 sonuna kadar geçerli olan istihdam teşviklerinin, vergisel uygulamaların ve Kredi Garanti Fonu’nun 2021’de devam etmesi bize fayda sağlayacaktır.”
2021 için umutluyuz
Gastronomi Turizm Derneği Üyesi Ahmet Sait Tütünci: “Pandemiyle mücadelede atılan yeni adımlar yeme-içme sektörüne nefes oldu. KDV’lerin indirilmesi, kira ve hibe yardımı gibi adımlar 2021 için de bizi umutlandırdı. Tabii ki ilave taleplerimiz de var. Dünyaya açılmayı planlayan markalara tanıtım fonu başta olmak üzere destek verilmeli. İlaveten sigorta primlerinin bir bölümünün minimum 2 sene yarısının devlet tarafından ödenmesi yatırımcılara büyük rahatlama getirecektir.
