Yunanistan ABD’nin oyuncağı oldu

ABD'nin Atina Büyükelçisi Kimberly Guilfoyle hakkında ortaya atılan iddia Yunanistan siyasetinde büyük tartışmaya neden oldu. Amerikan gazetesi The Wall Street Journal, mart ayında Atina'da Yunan ve ABD'li yetkililerin katıldığı bir akşam yemeğinde yaşandığı belirtilen dikkat çekici bir diyaloğu gündeme taşıdı. Gazetenin yemekte bulunan bir kişi ve görüşmeden haberdar edilen diğer kaynaklara dayandırdığı haberine göre ABD Büyükelçisi Guilfoyle ile Yunanistan Çevre ve Enerji Bakanı Stavros Papastavrou arasında sert bir tartışma yaşandı.

“İSTEDİĞİMİZ HER ÜLKEDE YAPABİLİRİZ” Tartışmanın merkezinde Romanya'daki siyasi gelişmeler vardı. WSJ’nin aktardığına göre Guilfoyle, o dönemde Romanya hükümetinin düşmesinin beklendiği yönündeki konuşmalar sırasında dikkat çekici ifadeler kullandı. ABD'li Büyükelçinin, “Bunu istediğimiz her ülkede yapabiliriz. Burada da yapabiliriz” dediği öne sürüldü. “Burada” ifadesiyle Yunanistan'ın kastedildiği belirtildi. Bu sözler üzerine ortamın gerildiği ve Yunan Bakan Papastavrou'nun ABD Büyükelçisine itiraz ettiği aktarıldı.

YUNAN BAKANDAN ABD'Lİ ELÇİYE TEPKİ Papastavrou'nun, ABD'nin Yunan halkının seçtiği hükümeti değiştiremeyeceğini söylediği bildirildi. WSJ'nin aktardığı diyalog, iki NATO müttefiki arasındaki ilişkinin niteliği konusunda Yunanistan'da yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Bir ülkenin Atina'daki büyükelçisine atfedilen “Burada da yapabiliriz” sözleri, Yunan siyasetinde egemenlik ve içişlerine müdahale tartışmalarının yeniden gündeme gelmesine yol açtı.

AVUKATI İDDİAYI REDDETTİ Ancak söz konusu konuşmaya ilişkin önemli bir ayrıntı bulunuyor. Guilfoyle'nin avukatı, WSJ'nin aktardığı diyaloğun bu şekilde gerçekleştiği yönündeki anlatıma itiraz etti. Dolayısıyla kamuoyuna yansıyan ifadeler ABD Büyükelçiliğinin yayımladığı resmi bir konuşma metnine değil, WSJ'nin yemekte bulunan ve olay hakkında bilgilendirilen kaynaklarına dayanıyor. Haberde söz konusu konuşmaya ilişkin kamuoyuna açıklanmış bir ses veya görüntü kaydı da yer almıyor.

YUNAN MUHALEFETİ AYAKLANDI İddiaların ortaya çıkmasının ardından Yunanistan'daki muhalefet partileri hükümetten açıklama istedi. Yunan basınına göre muhalefet, Başbakan Kiryakos Miçotakis hükümetinin iddialar karşısındaki tutumunu sorgulayarak olayın açıklığa kavuşturulması çağrısında bulundu. SYRIZA da hükümetten, WSJ tarafından aktarılan konuşmanın gerçekleşip gerçekleşmediğini açıkça ortaya koymasını istedi. Tartışma böylece yalnızca ABD Büyükelçisinin sözleriyle sınırlı kalmadı, Miçotakis hükümetinin Washington ile ilişkileri de Yunan siyasetinin gündemine taşındı.

ROMANYA ÖRNEĞİ NEDEN GÜNDEME GELDİ? Guilfoyle'ye atfedilen sözlerin merkezinde Romanya'daki siyasi kriz bulunuyor. WSJ haberinde konuşmanın, dönemin Romanya Başbakanı Ilie Bolojan liderliğindeki hükümetin düşmesinin beklendiği bir süreçte gerçekleştiği belirtildi. Romanya'da hükümet daha sonra parlamentodaki gensoru sürecinin ardından düştü. Ancak WSJ'de aktarılan sözler, ABD'nin Romanya hükümetinin düşmesini gerçekten organize ettiğini tek başına kanıtlamıyor. Tartışmanın büyümesine neden olan asıl nokta, ABD'nin Atina Büyükelçisine atfedilen “Bunu istediğimiz her ülkede yapabiliriz. Burada da yapabiliriz” ifadesi oldu.

ATİNA'DA EGEMENLİK TARTIŞMASI Ortaya atılan iddia, Yunanistan'ın Washington ile yakın siyasi, askeri ve enerji ilişkilerinin bulunduğu bir dönemde geldi. ABD Büyükelçisine atfedilen sözlerin doğru olup olmadığı konusundaki tartışma devam ederken, olay Yunanistan'da “seçilmiş hükümetlere dışarıdan müdahale” tartışmasını yeniden alevlendirdi. Yunan muhalefetinin açıklama talebiyle birlikte gözler şimdi Miçotakis hükümetine çevrildi.