Türk korkusundan İsrail’e sığındılar

Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz hattında güç mücadelesi giderek kızışıyor. Türkiye ile Somali arasındaki askeri iş birliğinin derinleşmesi, Somali’den tek taraflı olarak ayrıldığını ilan eden Somaliland yönetiminde rahatsızlığa neden oldu. Somalilandlı yetkililer, Türkiye’nin Somali’ye sağladığı askeri desteği açık biçimde hedef alırken Tel Aviv yönetiminden yardım talebinde bulundu.

TÜRKİYE’NİN ASKERİ GÜCÜNDEN RAHATSIZ OLDULAR Somaliland Cumhurbaşkanlığı Dış İlişkiler Danışmanı Mohamed Osman Fadal, Türkiye'nin Somali hükümetine verdiği savunma desteğinin kendileri açısından ciddi bir güvenlik riski oluşturduğunu öne sürdü. Fadal, özellikle Türk hava gücü ve SİHA kapasitesine dikkat çekerek olası bir çatışmada Somali'nin Ankara'dan alabileceği desteğin Somaliland açısından önemli bir güç dengesizliği meydana getireceğini ifade etti. Somaliland yönetimi bu gerekçeyle İsrail’den hava savunma alanında destek talep etti.

ENDİŞELERİNİ AÇIKÇA DİLE GETİRDİLER Somaliland Dışişleri Bakanlığı Genel Müdürü Mohamed Abdirahman Hassan da Mogadişu yönetiminin kendilerine karşı askeri harekâta girişebileceği ihtimalinden söz etti. Hassan'ın açıklamalarındaki en dikkat çekici bölüm ise Türkiye oldu. Somalilandlı yetkili, böyle bir çatışmanın yaşanması halinde Türkiye’nin Somali yönetimine doğrudan yardım etmesinden endişe duyduklarını dile getirdi. Açıklamalar, Somaliland'ın İsrail ile geliştirmeye çalıştığı güvenlik ilişkilerinin yalnızca Kızıldeniz ve Husi meselesiyle sınırlı olmadığını, Türkiye-Somali ortaklığına karşı da bir denge arayışının bulunduğunu ortaya koydu.

TÜRKİYE İLE SOMALİ ARASINDA STRATEJİK ORTAKLIK Ankara ile Mogadişu arasındaki ilişkiler ise uzun yıllardır askeri, ekonomik ve diplomatik alanlarda derinleşiyor. Türkiye, 2017 yılında Mogadişu’da önemli bir askeri eğitim tesisi kurdu. Burada binlerce Somalili askere eğitim verilerek Somali güvenlik güçlerinin kapasitesinin geliştirilmesine katkı sağlandı. İki ülke arasındaki iş birliği 2024 yılında imzalanan 10 yıllık Savunma ve Ekonomik İşbirliği Çerçeve Anlaşması ile daha ileri bir aşamaya taşındı. Türkiye, Somali'nin deniz güvenliği kapasitesinin geliştirilmesinde de rol üstlenirken iki ülke enerji alanındaki ortaklığını da büyüttü. Somali açıklarındaki hidrokarbon arama ve araştırma faaliyetleri Ankara-Mogadişu hattındaki stratejik ortaklığın bir başka ayağını oluşturuyor.

İSRAİL’İN GÖZÜ BERBERA’DA Somaliland'ın İsrail ile geliştirdiği ilişkiler de bölgedeki güç mücadelesinin dikkat çeken başlıklarından biri haline geldi. Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, İsrail’in stratejik konumdaki Berbera Limanı çevresinde askeri varlık oluşturmayı planladığını açıklamıştı. Somaliland cephesinden yapılan açıklamalarda da İsrail'in bölgedeki güvenlik güçlerine eğitim verdiği belirtilmişti. Böylece Babü'l-Mendeb Boğazı'na yakınlığı nedeniyle büyük stratejik önem taşıyan Somaliland, Türkiye-Somali iş birliği ile İsrail'in bölgedeki arayışlarının kesiştiği yeni rekabet alanlarından biri haline geldi.

MOGADİŞU: SOMALİLAND ÜLKEMİZİN AYRILMAZ PARÇASI Somali yönetimi ise Somaliland'ın bağımsızlık iddiasını kesin biçimde reddediyor. Mogadişu, Somaliland'ı Somali'nin egemenliği ve toprak bütünlüğü içerisinde ülkenin ayrılmaz bir parçası olarak kabul ediyor. Bu nedenle Somaliland yönetiminin üçüncü ülkelerle Somali hükümetinden bağımsız biçimde yaptığı anlaşmaların hukuki geçerliliği bulunmadığını savunuyor. Son açıklamalarla birlikte Afrika Boynuzu'ndaki denklem daha da dikkat çekici hale gelirken, Somaliland'ın Türkiye'nin askeri kapasitesini gerekçe göstererek İsrail'den açık biçimde savunma desteği istemesi bölgedeki yeni saflaşmayı gözler önüne serdi.