Son 5 yılda tam 10 nükleer denizaltı sessiz sedasız denize indirildi: “Bu işin kralı benim” diyen ABD’nin tahtı zangır zangır sallanıyor

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (IISS) verileri, Çin’in denizaltı üretiminde hızlanmayı gösterirken, Huludao’daki altyapı genişlemesiyle birlikte nükleer denizaltı kapasitesinin arttığını ortaya koydu.

IISS, Çin’in 2021–2025 yılları arasında toplam 79.000 tonluk 10 adet nükleer denizaltı suya indirdiğini ve bu sayının ABD’yi geride bıraktığını açıkladı. Uydu görüntüleri ve endüstriyel veriler, üretimin Huludao’da inşa edilen Type 094 balistik füze ve Type 093B seyir füze denizaltılarını kapsadığını gösteriyor. Üretim hızı, ABD’nin 2028 için belirlediği yıllık bir balistik füze ve iki adet taarruz denizaltısı hedefiyle eşleşiyor. ABD’nin üretimi ise hâlâ iş gücü ve bakım kısıtlarıyla sınırlı.

IISS verilerine göre Çin, 2021–2025 döneminde 79.000 tonluk 10 adet denizaltı suya indirirken, ABD 55.000 tonluk yedi adet denizaltı suya indirdi. Bu durum, 2016–2020 döneminin tersine bir tablo oluşturuyor; o dönemde Çin üç adet denizaltı (23.000 ton) suya indirirken ABD yedi adet denizaltı (55.500 ton) suya indirmişti.

Çin’in nükleer denizaltıları Liaoning eyaletindeki Huludao’da Bohai Shipbuilding Heavy Industry Co. tarafından inşa ediliyor. 2019–2022 yıllarında ikinci bir inşa birimi ve destekleyici tesislerin eklenmesiyle üretim kapasitesi arttırıldı.

2025 başı itibarıyla Çin 12 adet nükleer denizaltıyı envanterinde bulunduruyor. Bunlar altı adet balistik füze ve altı adet seyir füze veya taarruz denizaltısından oluşuyor. Ayrıca Çin 46 adet konvansiyonel denizaltı bulunduruyor. ABD ise tamamen nükleer denizaltılardan oluşan bir filoya sahip.

ABD yetkilileri Type 094 Jin sınıfı denizaltıyı Çin’in ilk güvenilir deniz nükleer caydırıcısı olarak değerlendiriyor. 137 metre uzunluğunda, 11,8 metre genişliğinde ve 11.000 ton batık deplasmana sahip. Basınçlı su reaktörü ile tek şaft tahrikli olup, su altı hızı 20 knot’u aşıyor.

Her denizaltı, başlangıçta 7.200 km menzilli JL-2, daha sonra 10.000 km’den fazla menzile sahip JL-3 balistik füzeleri taşıyor. Silahlandırmada altı 533 mm torpido tüpü ve H/SQC-207 yan dizilimli sonar sistemi bulunuyor. Akustik performansı hâlâ sınırlı, gürültü seviyesi Soğuk Savaş sonu Sovyet denizaltılarına göre yüksek. ABD denizaltıları daha büyük ve karmaşık sistemler içeriyor; inşa süresi ve iş gücü gereksinimleri yüksek. ABD hâlihazırda 65 adet denizaltıyı envanterinde bulunduruyor. Bunlar 14 adet balistik füze ve 51 adet taarruz veya seyir füze denizaltısından oluşuyor. Columbia sınıfı programı, 14 adet Ohio sınıfı balistik füze denizaltısını değiştirmeyi amaçlıyor; ilk örnek USS District of Columbia’nın teslimi 2028 olarak öngörülüyor.

Hint-Pasifik’teki deniz dengesi, hem nicelik hem nitelik açısından Çin lehine değişiyor. Çin donanması 370 adedin üzerinde muharebe gemisine sahip ve 2030’a kadar 435 adede ulaşması öngörülüyor. Çin denizaltıları, Type 093 ve Type 094 sınıfları dahil kademeli iyileştirmelerden geçti, ancak gövde tasarımları ABD ve Avrupa muadillerine kıyasla akustik azaltımları sınırlı. Type 096’nın ve Type 095 taarruz denizaltılarının üretimi devam edecek. Yüksek suya indirme oranları ve Huludao altyapısı, Çin’in nükleer denizaltı gücünün büyüme hızını ve ölçeğini artırıyor.