SGK düğmeye bastı! İşte aylıklarından kesinti yapılacak kişiler

SGK, prim borcu bulunan emekliler ile bazı dul ve yetim aylığı sahiplerini ilgilendiren yeni uygulamanın ayrıntılarını yayımladı. Buna göre belirli prim borçları için emekli aylıklarından yüzde 10 oranında kesinti yapılacak. Peki uygulama kimleri kapsıyor, hangi aylıklardan kesinti yapılmayacak ve itiraz hakkı bulunuyor mu?

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), prim borçlarının emekli aylıklarından tahsil edilmesine ilişkin uygulamanın ayrıntılarını yayımladığı genelgeyle netleştirdi. Habertürk yazarı Ahmet Kıvanç'ın aktardığı bilgilere göre, 1 Ocak 2026'da yürürlüğe giren düzenleme kapsamında SGK'nın yüzde 25'e kadar kesinti yapma yetkisi bulunurken, kurum yayımladığı genelgeyle uygulanacak kesinti oranını yüzde 10 olarak belirledi.

Kıvanç, genelgeye göre, aylık veya gelirinden kesinti yapılacak kişileri şöyle sıraladı: -Sürekli iş göremezlik geliri, malullük, vazife malullüğü, emekli veya yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra sigortalı kişinin aylık bağlandığı tarihten önceki döneme ilişkin genel sağlık sigortası prim borçları ile kendi sigortalılığı nedeniyle oluşan prim ve prime ilişkin borçları ödenmekte olan gelir veya aylıklardan kesilecek. -Aktif sigortalı iken vefat edenlerden, ölüm tarihinden öncesine ait prim borcu bulunanlar veya borcu bulunduğu aylık bağlandıktan sonra anlaşılanlar ile sürekli iş göremezlik geliri, malullük, vazife malullüğü, emekli veya yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra vefat edenlerden prim borcu bulunduğu sonradan anlaşılanların borçları, hak sahibi olarak gelir/aylık bağlanan eş, çocuk ve ana/babalarına ödenmekte olan ölüm aylıklarından kesilecek.

- Hak sahibi eş, çocuk ve ana/baba olarak ölüm aylığı almakta olanların genel sağlık sigortası prim borçları ile kendi sigortalılığı nedeniyle oluşan her türlü prim borçları, kendilerine ödenmekte olan ölüm aylıklarından kesilerek tahsil edilecek. Hak sahibinin birden fazla statüden ölüm aylığı varsa, söz konusu prim borçları ödenen tüm aylıklardan kesinti yapılarak tahsil edilecek. Kıvanç'ın aktardığı bilgilere göre, aktif sigortalıyken veya emekli aylığı aldıktan sonra vefat eden kişilerin sonradan prim borcu bulunduğunun anlaşılması halinde, bu kişiden bağlanan dul ve yetim aylıklarından da borç tahsil edilebilecek.

Kıvanç, 5774 Sayılı Başarılı Sporculara Aylık Bağlanması ile Devlet Sporcusu Unvanı Verilmesi Hakkında Kanun ile 5233 Sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun uyarınca bağlanarak ödenen aylıklardan prim borcu için kesinti yapılmayacağını kaydetti. Kanun SGK'ya aylıkların yüzde 25'ine kadar kesinti yapma yetkisi verse de kurum, uygulamayı yüzde 10 ile sınırlandırdı. Örneğin hem kendi emekli maaşını hem de dul aylığını alan ve her iki dosya kapsamında da prim borcu bulunan kişiler için her iki aylıktan da ayrı ayrı yüzde 10 kesinti yapılabilecek. SGK, tahsilata zamanaşımına uğramamış en eski prim borcundan başlayacak. Eğer kişinin maaşında daha önce fazla veya yersiz ödeme nedeniyle kesinti yapılıyorsa, yeni ortaya çıkan prim borcu için uygulanacak kesinti mevcut tahsilat tamamlandıktan sonra başlayacak.

SGK, kesinti yapılan vatandaşlara itiraz hakkı da tanıyor. Borcun türüne göre başvurular; GSS borçlarında ikamet edilen yerdeki Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne, BAĞ-KUR, Ek-5, Ek-6 ve isteğe bağlı sigorta borçlarında ilgili Sosyal Güvenlik Merkezi'ne, 4/C kapsamındaki bazı borçlarda ise SGK Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Primler Dairesi Başkanlığı'na yapılabilecek.

Emekli aylığı ile dul ve yetim aylığından kesinti yapılarak tahsil edilecek borçları Kıvanç şu şekilde sıraladı: Genel sağlık sigortası (GSS) prim borçları, 506 Sayılı Eski SSK Kanunu kapsamındaki isteğe bağlı sigorta ve topluluk sigortası primleri, 2925 Sayılı Kanun kapsamındaki tarım sigortası primleri, BAĞ-KUR prim borçları, Kamu görevlilerinin 5434 Sayılı Kanuna göre borçlanma yaptıkları ve tamamı tahsil edilmeyen borçları ile intibak tashihinden kaynaklanan prim/kesenek borçları, Tarım veya orman işlerinde çalışan işçiler (ek5) ile şehiriçi toplu taşıma aracı çalışanları ve ayda on günden az çalıştırılan sanatçıların (ek 6) prim borçları.