Sayı 157’ye çıktı, surda gedik açıldı: Siyonist İsrail darmadağın

Filistin Devleti'ni tanıyan Birleşmiş Milletler (BM) üyesi ülkelerin sayısının 157'ye yükselmesini ve özellikle son dönemde Batılı ülkeler tarafından alınan tanıma kararlarını, "Batı'da diplomatik direnç hattının ortadan kalkması" şeklinde değerlendiren hukukçular, bu durumun ülkenin uluslararası toplumda görünürlüğünün artması ve haklarını kullanması açısından önemli olduğunu belirtti.

İsrail'in, Gazze'ye yönelik 7 Ekim 2023'ten bu yana sürdürdüğü saldırılar, dünya kamuoyunun gündemindeki yerini korurken, saldırıların günden güne artması tepkilere neden oluyor. Buna karşın barıştan yana olmayan İsrail, zaman zaman ülkeler nezdinde kınanıyor. Özellikle çok sayıda ülkede vatandaşların protestolarının toplumsal boyuta ulaşmasının ardından Filistin Devleti'ni tanımayan bazı ülkeler de tanıma kararı aldı. Bu kapsamda yakın zamanda bazı ülkelerin de açıkladığı tanıma kararıyla 193 üyesi bulunan Birleşmiş Milletler'de (BM) Filistin'i tanıyan ülkelerin sayısı 157'ye çıktı.

İstanbul Medeniyet Üniversitesi Milletlerarası Hukuk Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi ve Hukukçular Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Sümeyye Koman, Filistin'in tanınmasının yeni bir süreç olmadığını, 1988'de bağımsızlığını ilan ettiğinde 80'den fazla devletin Filistin'i tanıdığını aktardı. Son dönemde batılı devletlerin veyahut İsrail taraftarı olan devletlerin de tanımasıyla birlikte sürecin farklı bir yöne evrildiğini söyleyen Koman, söz konusu kararlarla Filistin'in diplomatik ilişkilerini geliştirebileceğini, ticari anlaşmalar yapabileceğini, uluslararası örgütlerdeki temsil şeklinin artacağını ve bu kazanımların Filistin açısından önemli olduğunu dile getirdi.

Tanıma kararlarının Filistin'in uluslararası görünürlüğünü artırdığı için kıymetli bir adım olduğunu belirten Koman, Uluslararası Adalet Divanı'nın Temmuz 2024 tarihli danışma görüşünde Filistin'in kendi kaderini tayin etme hakkı olduğunu söylediğini ve diğer devletlerin de bunu kullanması için Filistin'e destek olmakla yükümlü olduğunu ifade etti. Koman, "Filistin'in uluslararası hukukta, uluslararası alanda diğer devletler tarafından bir egemen eşit devlet olarak kabul edilmesi önemli bir adım ve haklarını kullanması açısından da kıymetli. Günümüzde, yani son gelişmelerle birlikte 157'den fazla devlet artık Filistin'i devlet olarak kabul ediyor. Bu da uluslararası toplumun yüzde sekseni demek. Bu bir niyet göstergesi, hatta iyi niyet göstergesi." diye konuştu.

İstanbul Üniversitesi Milletlerarası Hukuk Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi ve Hukukçular Derneği Uluslararası Hukuk Komisyonu Üyesi Deniz Baran ise tanıma kararı alan devletlerin diğer devleti eş egemen olarak kabul ettiğini, bunun yanı sıra tanıma kararının sembolik bir değeri olduğunu belirtti. Baran, tanıma kararının siyasi bir ağırlığı olduğunu kaydederek, "Filistin bu zamana kadar zaten çok fazla sayıda devlet tarafından tanınıyordu. Gördüğümüz eğilim daha çok 'batı bloğu' diye anılan, Avrupa-Kuzey Amerika hattındaki bloğun tanımamasıydı. Yani bu kadar devlet arasında bunlar yoktu. Bu haliyle siyasi, diplomatik direnç hattı oluşturuyordu. Şimdi bu direnç hattı ortadan kalkmış oluyor. Burada bir gedik açıldı, gitgide büyüyor ve artık Filistin'e karşı böyle bir blokaj yok. Dünyanın her bölgesinden, her kıtasından, her türlü devletin tanıdığı bir duruma mesele edilmiş oldu. Artık tanımayan devlet sayısı çok az kalmış oldu. Sembolik değeri burada." ifadelerini kullandı.