Samsun’un çevresel dönüşüm yol haritası açıklandı: Sıfır Atık için 16 hedef

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve himayelerinde çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı tarafından hayata geçirilen “Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları”, Türkiye genelinde 81 ili kapsayan bütüncül dönüşüm modelini Samsun’da bir adım daha ileri taşıdı. Sıfır Atık Vakfı tarafından Samsun Valiliği himayesinde; Samsun Büyükşehir Belediyesi, Samsun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Samsun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi ve Samsun Üniversitesi iş birliğiyle yürütülen Samsun Sıfır Atık Çalıştayı sürecinde elde edilen görüş, öneri ve çıktılar, 3 Eylül 2026 Perşembe günü düzenlenen Samsun Çalıştayı Sonuç Konferansı’nda kamuoyu ile paylaşıldı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun teşrifleriyle gerçekleştirilen konferansta; Samsun Valisi Orhan Tavlı, AK Parti Samsun Milletvekilleri Çiğdem Karaaslan, Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan ile Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş hitaplarda bulundu.

Açılış konuşmasında Samsun Çalıştayı Sonuç Konferansı’nda olmaktan büyük bir mutluluk duyduğunu ifade eden Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, “255 katılımcı ve 14 tematik masa ile gerçekleştirilen Samsun Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayı ilimizin çevre ve iklim önceliklerini ortak akılla masaya yatırmış. Canı gönülden inanıyorum ki Samsun’un bu belgesi 81 ile yayılacak çalıştay zincirlerinin güçlü halkalarından birisi olacak. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak Sıfır Atık Hareketi’nin sadece bir çevre hassasiyeti olarak değil, ekonomi, dayanıklılık ve kalkınma vizyonu olarak da görüyoruz. Bu anlayışla Sıfır Atık Vakfı ile imzaladığımız iş birliği protokolü mevcut çalışmaları güçlendiren stratejik bir adım olmuştur. Biz de onların çıktığı yolda kendilerine katıldık, inşallah kendilerine destek vermeye de devam edeceğiz” dedi.

Uraloğlu, sözlerini şöyle sürdürdü: “Günümüzde ulaşım sektörü, küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 21’ini oluşturarak dünyada üçüncü, yüzde 17,6’lık payıyla Türkiye’de ise ikinci sıradadır. İşte bu bilinçle “Türkiye’nin Ulaşımda Net Sıfır Emisyon Yol Haritası”nı tüm ulaşım modlarını kapsayacak şekilde yürütüyoruz. Avrupa Birliği mali iş birliğiyle desteklenen bu proje kapsamında emisyon modellemeleri yapıyor, farklı senaryolara göre projeksiyonlar oluşturuyor ve 2053 net sıfır emisyon hedefimize kararlı adımlarla ilerliyoruz. Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde geçen son 24 yılda; 6.101 kilometre olan bölünmüş yol uzunluğunu 30.120 kilometreye yükselttik. Kesintisiz trafik akışıyla 1 milyon yetişkin ağacın bir yılda temizleyebileceği yıllık 6,57 milyon ton karbon emisyonunu atmosferimizden bertaraf ederek; gelecek nesillerimize daha temiz bir Türkiye mirası hazırladık. Sıfır atık yaklaşımını ulaştırma sektörünün geneline yaymak, kaynakları verimli kullanmak ve iklim kriziyle mücadelede öncü rol üstlenmek için buradayız.”

Samsun Valisi Orhan Tavlı ise, kendisini bu şehrin Valisi olarak şanslı hissettiğini belirterek, “Bunlar vizyon projeler. Biz toprağı, doğayı korumayı atamızdan öğrendik. Ekonomi ile beraber insanın da çevrenin de doğanın da korunabileceğini onlar bize öğrettiler. İsraf edilmemesi gerektiğini onlardan öğrendik” dedi. Tavlı, şöyle devam etti: “Bütün kurumlar olarak biz doğaya sahip çıkarken birlikte keyifli çalışmayı da öğrendik. Güvenlikten eğitime ve sağlığa, her alanda yerelden ulusala ve küresele doğru hizmet ettiğimizi öğrendik. Herkes bu projeye sahip çıktı. Bu çalışmalarda bize kabinemizin tüm bakanları destek verdi. Başta Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız mali yönden destekledi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanımız da sağ olsun bizi Samsun’da demiryolları ile buluşturuyor. Şunu görüyorum, demiryolu çevreci bir proje.”

AK Parti Samsun Milletvekilleri Çiğdem Karaaslan ise, bugün yeni bir başlangıca ev sahipliği yaptıklarını belirterek, “Benim asıl merak ettiğim bu metinden sonra yarın sabah bizim hayatımızda, Samsun’da neler değişecek? Bu metin acaba uygulamalara mı yansıyacak, yoksa bazı alışkanlıklarımızı değiştirmemize mi vesile olacak? Artık en çok söylenecek konu değişiklikleri hayata geçirmek diye düşünüyorum. Samsun büyük bir şehir. Bunu sadece nüfusuna bakarak söylemiyorum. Samsun aynı zamanda Kızılırmak Deltası. Samsun Yeşilırmak, Samsun Çarşamba, Samsun bereket, Samsun orman. Samsun limanları ile ticaret, üniversiteleri ile bilgini şehri. Müthiş bir ekosistemin de önemli bir parçası. Samsun çok büyük bir iddianın sahibi. Artık iddiayı somutlaştıran projeleri hayata geçiriyor. Sanayide yeşil dönüşümü merkeze alan, Türkiye’de örnek teşkil edecek mekanizmayı ortaya koyan bir yapılanmaya da sahip. Samsun sadece sıfır atığın değil, yeşil yaşam kültürünün her bir parçasının modern ve örnek şehri diyebiliriz” dedi.

Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan, Sıfır Atık Vakfı’nın bu çalıştayı gerçekleştirerek Samsun’un fikrini almasından gurur duyduklarını ifade ederek, “Emeği geçen herkese şükranları arz ediyorum. Biz de belediye olarak sıfır atıkla ilgili Sayın Valimizin önderliğinde çalışıyoruz. Yine Valimiz önderliğinde 15 konu belirlemiştik. Bunun haricinde Ladik ilçemizdeki güneş enerji santralimizle belediyemizin elektrik giderinin tamamını karşılaşmış oluyoruz” diye konuştu. “Samsun’da Bir İlki Gerçekleştirdik” Samsun’un 207 kilometre sahile sahip olduğunu söyleyen Doğan, “Samsun, Karadeniz Bölgesi’nde düzenli depolama sahalarını çözmüş, 207 kilometrelik sahilinde de tüm atıksu sorununu tesisler inşa ederek çözmüş tek şehirdir. Bugün çevreyle alakalı tarımsal atıkları konuşuyorsak esas sorunların daha öncesinden çözülmüş olması sayesindedir. Atık çamuru meydana geliyor çalışmalar sonucunda. Tesislerimizde oluşan. 70 ton atık çamuruyla alakalı önemli sorunlar yaşıyoruz. Burada bir ilk gerçekleştirdik. Çamurdan karbon üretiyoruz. Deneme üretimine başladık” dedi.

Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, konuşmasında Samsunlulara Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin selamlarını ileterek, “Bir şehrin geleceğine dair ortak iradeyi ortaya koymak için bir aradayız. Biz sıfır atığı atıkların nasıl toplanacağına ilişkin teknik bir mesele olarak görmüyoruz. Şehirleri nasıl tasarlayacağımızın, sanayimizi nasıl dönüştüreceğimizin bir medeniyet tercihidir sıfır atık. Samsun bunu güçlü bir şekilde ortaya koyuyor. 86 milyon olarak Türkiye’nin havasına, suyuna sahip çıkmak zorundayız. Sanayi politikası artık iklim politikasından bağımsız değildir. Ulaşım politikası şehirlerin karbon ayak izinden bağımsız değildir. Sıfır atık bu nedenle ortak zeminin adıdır. Sıfır Atık Hareketi, Türkiye’den dünyaya yayılan bir dönüşüm vizyonu haline gelmiştir. Değişim ortak akıl ve kararlılıkla yerelden başlayarak gerçekleştirilir. Bugün Samsun’da yaptığımız da tam olarak budur. 2030’u, 2040’ı, 2050’yi düşünmek zorundayız. Bugün Samsun’da doğacak bir çocuğun yarın nasıl bir şehirde yaşayacağını bugünden tasarlamak zorundayız. O çocuk temiz havaya, güvenli su kaynaklarına sahip olmalı. Karadeniz’i daha güçlü yapmak istiyorsak eski alışkanlıklarımızı değiştirmemiz lazım. Derelere attığımız çöpler denizlerimize gidiyor. Denize attığımız her çöp balıklarla beraber besin zincirimize ve bedenlerimize giriyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Sayın Murat Kurum liderliğinde hazırlandığımız COP31’de Türkiye’deki tüm iyi uygulama örneklerini dünyaya anlatmayı planlıyoruz. Tüm iyi uygulamalar bizim için çok kıymetli.”

Konferansta Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürü Fatih Ekmekçi, çalıştay sürecinde ortaya çıkan çıktıları ve Samsun Şehir Sıfır Atık Hedef Belgesi’ni kamuoyuna sundu. Konferansta, Samsun’un çevresel dönüşüm yol haritası ve sıfır atık hedefleri kapsamlı biçimde ele alındı. Çalıştay sürecinde oluşturulan tematik masa raporları doğrultusunda hazırlanan Samsun Şehir Sıfır Atık Hedef Belgesi ile ilin kısa, orta ve uzun vadeli çevresel dönüşüm hedefleri ortaya konuldu. Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu olarak tasarlanan Türkiye Sıfır Atık Çalıştayları; israf, atık yönetimi ve kaynak verimliliği konularını yalnızca teknik bir mesele olarak değil, aynı zamanda toplumsal, ekonomik ve kültürel dönüşüm alanı olarak ele alan stratejik bir model sunuyor. Samsun Çalıştayı Sonuç Konferansı da bu yaklaşım doğrultusunda, yerel düzeyde ortaya konulan bilgi, deneyim ve çözüm önerilerinin ortak bir çerçevede değerlendirilerek somut hedeflere dönüştürüldüğü önemli bir buluşma oldu.

Samsun Çalıştayı Sonuç Konferansı’nda açıklanan Samsun Şehir Sıfır Atık Hedef Belgesi kapsamında, şehrin çevresel dönüşüm sürecine yön verecek şu 16 öncelikli hedef belirlendi: • Mesire Yerleri ve Orman Alanlarının Kirliliğinin Önlenmesi Projesi • Akarsu Kirliliği Önleme Projesi • Evsel Atık İlaçların Toplanması Projesi • Deniz Kirliliği Önleme Projesi • Kitap ve Defter Atıklarının Yönetimi Projesi • Bitki Koruma Ürünleri Ambalaj Atıklarının Toplanması ve Berterafı Projesi • Çevresel Gürültünün Yönetilmesi Projesi • Bitkisel Atık Yağların Yönetimi Projesi • Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıkları Yönetimi Geri Kazanım Tesisi Projesi • Atık Elektrik ve Elektronik Eşyaların Yönetilmesi Projesi • Atık suların Yenden Kullanılması Projesi • Gıda Atıklarında İsrafın Önlenmesi ve Atık Gıdaların Dönüşümünün Sağlanması Projesi • İmar Kirliliği Projesi • Atık Motor Yağlarının Toplanması Projesi • Samsun Hava Kalitesinin İyileştirilmesi Projesi • İstiklal (Çiftlik) Caddesi, Adnan Menderes Bulvarı ve Bankalar Caddesi’nde Sıfır Atık Caddesi projesi