Ortalık fena karışmışken komşudan tarihi çağrı geldi: “Türkiye ile bunu yapacak güce sahibiz”

Bilgay Duman, buradaki konuşmasında, coğrafi, siyasi, sosyal, ekonomik ve güvenlik konuları göz önünde bulundurulduğunda Irak'ın merkez ülke konumunda olduğunu vurgulayarak, ülkedeki her gelişmenin doğrudan veya dolaylı şekilde Türkiye'yi ve Orta Doğu'yu etkilediğini söyledi. Türkiye ile Irak arasındaki etkileşimin bölgedeki diğer ülkelere göre daha geniş ve daha güçlü olduğu değerlendirmesinde bulunan Duman, iki ülkenin kaderinin birlikte çizildiğini, geleceğinin de beraber ilerleyeceğini belirtti. Duman, Orta Doğu'daki değişimin ve dönüşümün iki ülke ilişkilerini etkilediğine işaret ederek, zaman zaman güçlenen veya zayıflayan dalgalı bir ilişkinin gözlemlendiğini anlattı. Türkiye'nin Irak politikasının temelinde ülkenin siyasal bütünlüğünün sağlanmasının yer aldığına dikkati çeken Duman, Irak'ta 2019'da düzenlenen hükümet karşıtı protesto gösterileri sırasında Türkiye'nin daha kurumsal bir duruş sergileyerek pozisyon almamasının, Iraklıların gözünde Türkiye'yi önemli bir denge ülkesi haline getirdiğini vurguladı.

Duman, Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani'nin hükümete gelmesiyle ikili ilişkilerin ivme kazandığının altını çizerek, "Türkiye-Irak ilişkilerinin bölgesel süreçlerden uzak ilerlemesi gerektiğine inanıyorum." dedi. Terör örgütleri PKK ve DEAŞ'ın Irak ve Suriye'deki varlığı gibi konuların ortak hareket edilebilecek düzlemler olduğunu belirten Duman, bölgesel denklem farklılaştıkça Türkiye ve Irak'ın daha çok yakınlaşmaya ihtiyaç duyacağını sözlerine ekledi.

Mehmet Alaca da son 3-5 yıl içerisinde Türkiye-Irak ilişkilerinin modellenmesinde ciddi kurumsallaşma gözlemlediğini dile getirerek, son 2 yıldaki bölgesel gelişmelerin ilişkilerdeki proaktif ve kümülatif ilerleme halini bir yandan daha da ileri taşıyabilecekken, diğer yandan sekteye uğratma potansiyeli taşıdığına işaret etti. İkili ilişkilerin tanımlanmasında ön plana çıkan su meselesinin bazı Iraklı siyasetçilerce provoke edilebildiğine dikkati çeken Alaca, Türkiye'nin ısrarla su meselesinde insani boyutu öne çıkardığının altını çizdi. Alaca, Bağdat yönetiminin uzun süre terör örgütü PKK'yı kendi sorunu olarak kabul etmediğini ancak son birkaç yılda Türkiye'nin diplomatik girişimleri ve örgütün eylem sahasını genişletmesiyle Irak'ın PKK konusunda ikna olmaya başladığını ifade etti.

Adel Badavi de Irak ve Türkiye'nin Orta Doğu'da çok önemli kaynaşma noktasında yer aldığını vurgulayarak, Körfez bölgesindeki gerginlikler ve ABD ile İran arasındaki gerilimin, Irak ve Türkiye'yi güvenlik bakımından karışık bir ortamda bıraktığını söyledi. Avrupa Birliği'nin (AB) kuruluş aşamasında bazı taraflar arasında anlaşmazlıklar yaşandığını ancak bunun zaman içerisinde yerini şu anki iyi duruma bıraktığına işaret eden Badavi, Irak ve Türkiye'nin ikili ilişkisinin bölgede bir ittifakın oluşumuna öncülük edecek güce sahip olduğunu belirtti. Badavi, Kalkınma Yolu Projesi'nin bölgeyi ittifaka, işbirliğine ve entegrasyona itebileceğini dile getirdi.

Salam Jabbar da İsrail'in Gazze'ye saldırılarının başlamasının ardından bölgenin birçok gelişmeye sahne olduğunu ifade ederek, "Biz Irak ve Türkiye olarak bu değişken ortam içerisinde istikrarımızı korumaya çalıştık." şeklinde konuştu. Irak'ın en büyük 4'üncü ticari ortağının Türkiye olduğunu hatırlatan Jabbar, Türkiye'nin Irak'a kalkınma ortağı olarak bakmasını beklediklerinin altını çizdi. Jabbar, Irak içerisindeki herhangi bir kargaşanın Türk ekonomisini olumsuz etkileyeceğini sözlerine ekledi.