Modern Çağın Tuzağı! Ahmet Can Karahasanoğlu yazdı

KARAHASANOĞLU’NDAN DİKKAT ÇEKEN “MODERN İNSAN” ANALİZİ Yeni Akit yazarı Ahmet Can Karahasanoğlu, “Kendimiz hakkında bilmediğimiz şeyler” başlıklı bugünkü yazısında insanın kendisini tanıma arzusunun hangi noktada kendi benliğini sürekli didikleyen bir sürece dönüşebileceğini ele aldı. Karahasanoğlu, yazısına Alman sinemacı Werner Herzog’un insanın sürekli kendi içine bakmasına ve psikanalize yönelik sert eleştirilerinden hareketle başladı. Herzog’un insan ruhunu bir eve benzeterek her köşesinin güçlü biçimde aydınlatılmasının o evi yaşanmaz hâle getirebileceği düşüncesine dikkat çeken Karahasanoğlu, insanın zihnindeki bütün karanlık noktaları ortaya çıkarma arzusunun her zaman rahatlama getirmeyebileceğini belirtti.

“İNSAN KENDİNİ ‘ÖTEKİ’NİN GÖZÜNDE GÖRÜYOR” Karahasanoğlu, insanın kendisini anlatırken aynı zamanda karşısındaki kişinin bakışı üzerinden kendisini yeniden değerlendirmeye başladığını ifade etti. Çevrenin insan üzerindeki belirleyici etkisine dikkat çeken Karahasanoğlu, bir kişiye sürekli “içine kapanıksın”, “başarısızsın”, “agresifsin” veya tam tersine “çok zekisin” denilmesinin zaman içerisinde kişinin davranışlarını etkileyebileceğini kaydetti. Yazar, insanın çevresinin kendisine biçtiği kimliğe doğru sürüklenebildiğine işaret ederek, kişinin zamanla gerçekte olmadığı bir “ben” ile mücadele etmeye başlayabileceğini aktardı.

SOSYAL MEDYAYA SERT ELEŞTİRİ: SEYİRCİ İÇİN YAŞANAN HAYAT Yazının en dikkat çekici bölümlerinden birini ise sosyal medya eleştirisi oluşturdu. 1990'lı yıllarda insanların başkalarının kendileri hakkındaki düşüncelerinden bugüne kıyasla çok daha sınırlı ölçüde haberdar olduğunu belirten Karahasanoğlu, sosyal medya çağında özel hayatın giderek seyirlik bir ürüne dönüştüğüne dikkat çekti. Karahasanoğlu şu soruyu gündeme taşıdı: “Seyirci için inşaa edilen bir hayat gerçekten sizin hayatınız olabilir mi?” Sosyal medyanın insanın kendi hayatını şekillendirme biçimini değiştirdiğini belirten Karahasanoğlu, “Seyirci tarafından dizayn edilen bir hayatın yan ürünleriyiz” ifadelerini kullandı.

“ARTIK KİMSE KİTAP OKUMAK İSTEMİYOR” Modern hayatın hızına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Karahasanoğlu, insanların giderek daha hızlı tüketilen içeriklere yöneldiğini ve uzun süreli dikkatin gerilediğini belirtti. “Artık kimse kitap okumak istemiyor” diyen Karahasanoğlu, hızlandırılmış hayata alışan toplumda kitap okuyan insanların dahi sıra dışı görülmeye başladığını yazdı.

“HER BAŞARISIZLIĞI AİLE TRAVMASINA BAĞLAMA” TEPKİSİ Karahasanoğlu'nun yazısındaki en sert eleştirilerden biri de günümüzde yaşanan başarısızlıkların sürekli geçmişteki aile travmaları üzerinden açıklanmasına yönelik oldu. Yazar, “Her başarısızlık, her düşüş, her kaybedişi geçmiş aile travmasına bağlama” yaklaşımını eleştirerek bunun insanın bugünkü gerçeklerle yüzleşmesini engelleyebileceğini ifade etti. Herzog’un “her köşeyi aydınlatırsanız ev yaşanmaz hâle gelir” düşüncesine yeniden atıfta bulunan Karahasanoğlu, travmaları sürekli ortaya çıkarıp düzeltmeye çalışmanın da başlı başına yeni bir yük hâline gelebileceğine dikkat çekti.

CEP TELEFONLARINI “BOŞLUĞUN ÇÖLÜ” OLARAK TANIMLADI Karahasanoğlu, cep telefonlarının ve sürekli yeni içerik sunan dijital dünyanın insan üzerindeki etkisini de çarpıcı ifadelerle ele aldı. Cep telefonunu “Cebinizdeki derin hazzın kaynağı ve sizi yalnız bırakmamak için icat edilmiş boşluğun çölü” sözleriyle tanımlayan Karahasanoğlu, dijital tüketimi deniz suyuna benzeterek insanın tükettiği içerik arttıkça daha fazlasına ihtiyaç duyduğunu kaydetti.

“İNSANI İNSAN YAPAN KENDİ HAKKINDA BİLMEDİĞİ ŞEYLERDİR” Yazısının sonunda insanın kendisini tamamen çözmesinin mümkün olup olmadığını sorgulayan Karahasanoğlu, insanın kendi içinde bir muamma olduğunu belirtti. Karahasanoğlu yazısını şu dikkat çekici değerlendirmeyle tamamladı: “İnsanın en büyük özgürlüğü kendisi hakkında bir hükme varmaktan vazgeçebilmesidir. ‘Ben şuyum’ veya ‘ben buyum’ diyerek kendimize sınır çizmekten öteye geçemeyiz, vesselam…”