Küreselleşmenin tabutuna son çivi çakıldı! AB yüzde 70 yerlilik istiyor

Avrupa Komisyonu’nun hazırladığı ve 25 Şubat’ta yayımlanması planlanan “Industrial Accelerator Act” taslağı, elektrikli araçlara sağlanan devlet desteklerinde yerli içerik kriterlerini sertleştiriyor. Financial Times’ın ulaştığı metne göre teşvikten yararlanacak araçların üretim yapısı köklü biçimde değişecek.

Taslağa göre: Kamu teşviklerinden yararlanacak elektrikli araçların AB içinde monte edilmesi gerekecek. Batarya hariç olmak üzere araç bileşenlerinin en az p’i fiyat bazlı hesaplama yöntemiyle AB sınırları içinde üretilmiş olacak.

Kamu kurumları tarafından satın alınan veya kiralanan araçlarda da aynı kriter uygulanacak. Ancak p oranının müzakereye açık olduğu ve nihai metinde değişebileceği belirtiliyor.

Düzenleme yalnızca genel parça oranıyla sınırlı değil. Bataryanın bazı temel bileşenlerinin de AB menşeli olması öngörülüyor. Ancak bu nokta ciddi tartışma yaratıyor. Elektrikli araç batarya hücreleri, katot/anot materyalleri ve kritik mineraller konusunda Avrupa’nın Çin’e bağımlılığı sürüyor. Uzmanlar, yerli batarya şartının kısa vadede maliyetleri artırabileceği ve tedarik zincirinde darboğaz yaratabileceği uyarısında bulunuyor.

Avrupa Komisyonu’nun yaklaşımı, artan Çin rekabeti, yüksek enerji maliyetleri ve sıkı iklim düzenlemeleri karşısında Avrupa sanayisini korumayı hedefliyor. Taslak, uzun süredir tartışılan “Buy European” (Avrupa’dan Al) stratejisinin somutlaşmış hali olarak görülüyor.

Yasa yalnızca otomotiv sektörünü değil, inşaat ve ağır sanayi gibi alanları da kapsayacak. Kamu ihalelerinde karbondioksit emisyon kriterlerinin dikkate alınması da zorunlu hale getirilecek.

Avrupalı üreticiler arasında görüş birliği bulunmuyor: BMW, kuralların maliyet ve bürokrasi yaratabileceği uyarısında bulunuyor. Volkswagen ve Stellantis ise “Made in EU” odaklı kamu destek programını destekliyor. Bazı üreticiler ise yerli içerik tanımının yalnızca AB ile sınırlı kalmaması gerektiğini, Türkiye ve Birleşik Krallık gibi önemli üretim merkezlerinin de kapsam içine alınmasının rekabet açısından daha dengeli olacağını savunuyor.

AB’nin bu adımı, küresel tedarik zincirlerinden kısmi kopuş ve stratejik özerklik arayışının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Özellikle ABD’nin Enflasyon Azaltma Yasası (IRA) sonrası yerli üretim teşviklerinin artması, Avrupa’yı da benzer bir korumacı sanayi politikasına yöneltmiş durumda.

Eğer taslak mevcut haliyle yasalaşırsa, Avrupa otomotiv pazarında üretim coğrafyası ve tedarik zinciri dengeleri önemli ölçüde değişebilir. Bu da yalnızca otomobil sektörünü değil, küresel ticaret mimarisini de etkileyecek bir dönüşüm anlamına geliyor. Haber Kaynağı: Elecrive