Kışın çuvalla toplayıp, yazın satıyorlar: Bu kuyular altın yumurtlayan tavuk gibi

Kış aylarında yüksek rakımlı noktalardan toplanan kar kütlelerinin, özel yöntemlerle muhafaza edilerek yaz mevsiminde tüketilmesine dayanan asırlık gelenek sürdürülüyor. Teknolojik imkânlara rağmen terk edilmeyen bu yöntem, doğal soğutma ve gıda muhafaza kültürünün bir örneği olarak varlığını koruyor. Kar toplama işlemi, yağışın yoğun olduğu kış döneminde, kirlenmemiş ve sertleşmiş kar tabakalarının bulunduğu yüksek kesimlerde gerçekleştiriliyor. Kar kütleleri çuvallara doldurularak, güneş ışığı almayan derin kaya yarıklarına, mağaralara veya özel olarak hazırlanan yer altı kuyularına taşınıyor.

Karın yaz aylarına kadar muhafaza edilebilmesi için şu teknik adımlar izleniyor: Sıkıştırma: Karın hava ile temasını kesmek amacıyla kütleler sıkı bir şekilde istifleniyor. Doğal Yalıtım: İstiflenen çuvalların üzeri; eğrelti otu, saman, yün veya ağaç dalları gibi ısı yalıtımı sağlayan doğal malzemelerle kalın bir tabaka halinde örtülüyor. Hava İzolasyonu: Dış ortamdaki sıcak havanın içeri girmesini engelleyecek şekilde izole edilen bu alanlar, karın erimesini asgari düzeye indirerek aylarca donmuş halde kalmasını sağlıyor.

Yaz mevsiminde sıcaklıkların artmasıyla birlikte açılan bu doğal depolar, bölge halkı için hem bir serinleme kaynağı hem de ekonomik bir değer oluşturuyor. Kuyulardan çıkarılan buzlaşmış karlar, rendelenerek veya kırılarak küçük parçalara ayrılıyor. Hazırlanan kar kütleleri; üzerine pekmez, meyve şurubu veya bal ilave edilerek geleneksel bir tatlı haline getiriliyor.

Endüstriyel dondurma ve soğutma sistemlerinin yaygınlaşmasına karşın, bu yöntem doğa ile uyumlu bir yaşam biçiminin parçası olarak devam ettiriliyor. Söz konusu uygulama, yerel mutfak kültürünün korunmasının yanı sıra, geleneksel bilgi birikiminin nesilden nesile aktarılmasında da önemli bir rol oynuyor.