Orta Doğu uzmanı Greg Priddy, İran’ın Körfez’deki enerji altyapısına yönelik olası bir saldırısının, geçmişte “asılsız alarm” olarak görülen riskleri bu kez gerçeğe dönüştürebileceği uyarısında bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik olası askeri saldırı açıklamaları, küresel enerji piyasalarını anında etkiledi. Küresel gösterge Brent ham petrolü, bu gelişmelerin ardından varil başına 70 doların üzerine çıktı. Bu seviye, Temmuz 2025’ten bu yana görülen en yüksek fiyat olarak kayda geçti.
Analistlere göre bu fiyat artışı, arz fazlası ve stokların arttığı bir dönemde bile, “gerçek tedarik riski” algısının güçlendiğini gösteriyor. Uzmanlar, İran’la yaşanacak yeni bir çatışmanın, 2025’in Haziran ayında İsrail ile İran arasında yaşanan sınırlı saldırı serisinden çok daha geniş çaplı olabileceğini vurguluyor.
Greg Priddy’ye göre, 2000’lerin ortalarında İran ve Irak gibi ülkelerdeki gerginlikler petrol fiyatlarını kolayca yukarı çekerdi. Ancak ABD’nin kaya petrolü (şist petrolü) devrimi bu dinamiği büyük ölçüde değiştirdi.
Artık ABD’li üreticiler, kısa sürede üretimi artırarak arz şoklarını dengeleyebiliyor. Bu da “jeopolitik risk priminin” uzun süreli etkisini zayıflatmış durumda. Yine de Priddy, şist üretiminin bile Körfez’deki doğrudan bir enerji altyapısı saldırısının yaratacağı tahribatı telafi edemeyeceği uyarısında bulunuyor.
“Gerçek bir aksama olmadan fiyatların uzun süre yüksek kalması zor. Ancak İran’ın bu kez Körfez enerji altyapısını hedef alması halinde, tablo bambaşka olur.”
ABD’nin olası askeri operasyonunun bu kez İsrail merkezli değil, doğrudan Washington liderliğinde yürütülmesi bekleniyor. Trump yönetimi, İran’dan hem nükleer programını durdurmasını, hem de füze kapasitesini sınırlandırmasını talep ediyor.
Priddy’ye göre bu senaryo, İran’ın misilleme seçeneklerini de genişletebilir: ABD’nin bölgedeki üsleri ve savaş gemileri hedef alınabilir. Ancak en büyük risk, Körfez enerji tesislerinin füze saldırılarına uğraması. Eğer İran liderliği rejimin devrilme riskiyle karşı karşıya kalırsa, petrol sahalarına saldırı konusundaki tüm caydırıcı faktörler ortadan kalkabilir.
Priddy’ye göre, olası operasyonun Ali Hamaney veya rejimin üst düzey isimlerini hedef alması, krizi çok daha tehlikeli bir noktaya taşır: Eğer Ayetullah Hamaney öldürülürse veya iktidarını kaybetme korkusu oluşursa, İran’ın misillemesinde hiçbir kısıtlama kalmaz.
Bu durumda İran’ın, yalnızca askeri hedefleri değil, Körfez ülkelerinin petrol tesislerini ve deniz nakliye altyapısını da vurabileceği öngörülüyor.
Haziran 2025’teki kısa süreli saldırı döneminde piyasalar ilk şoku atlattıktan sonra hızla toparlanmıştı. Ancak bu kez, ABD’nin doğrudan müdahil olma ihtimali, “İran yorgunluğu” içindeki yatırımcıları bile tedirgin ediyor.
Priddy, çoğu yatırımcının “İran’ın petrol piyasasına doğrudan zarar verme olasılığını abartılı bulduğunu” hatırlatıyor. Ancak aynı zamanda uyarıyor: Yıllarca bu risk için ‘yalancı alarm’ verildi, ama belki de bu sefer kurt gerçekten kapıya dayanmış olabilir.
Priddy’ye göre, İran’ın Körfez altyapısını hedef aldığı bir misilleme durumunda, Brent petrol fiyatı 80 doların da üzerine çıkabilir. Bu durumda yalnızca enerji piyasaları değil, küresel ekonomi genelinde enflasyonist baskı ve tedarik zinciri kırılmaları yaşanabilir.
Körfez’deki enerji varlıklarına yönelik doğrudan saldırı, yalnızca fiyat artışı değil, küresel güvenlik düzeninde de bir sarsıntı yaratır.
İran’ın Körfez’e yönelik olası bir saldırısı, şimdiye kadar “abartılı tehdit” olarak görülen enerji risklerini gerçeğe dönüştürebilir. Bu kez yalnızca askeri değil, ekonomik bir zincirleme reaksiyon da tetiklenebilir. Kaynak: Greg Priddy – The National Interest
WhatsApp İhbar Hattı
+90 (553) 313 94 23
