İngiliz sömürgeciliğinin kan donduran belgesi: Köleleri kızgın demirle damgaladılar

İngiltere'nin köle ticaretindeki rolünü belgeleyen bir projenin yeni araştırmasına göre, köleleştirilen Afrikalı insanlar üzerinde İngiliz Kraliyet arması da içeren bir kimlik işaretiyle dağlanmıştı.

BBC'de yer alan habere göre, İngiliz Köle Tacirleri Sicili (Register of British Slave Traders) araştırmasını yürüten Prof. William Pettigrew, bu damgalamayı monarşinin kölelikle ilişkisinin çarpıcı ve sarsıcı bir sembolü olarak nitelendirdi. Sicil, ticaretin tüm Britanya İmparatorluğu'nda kaldırıldığı 1563 ile 1807 yılları arasında İngiltere'nin kölelikteki rolüne yatırım yaptığı bilinen 13.000 kişiyi ve yüzlerce kurumu listeliyor. Araştırmacılar bunun, bir ulusal köle tacirleri topluluğu üzerine bugüne kadar gerçekleştirilen en kapsamlı inceleme olduğunu belirtiyor.

TAÇ GÖRÜNTÜSÜ ŞEKLİNDE KİMLİK İŞARETİ: Lancaster Üniversitesi'nde tarihçi ve projenin eş araştırmacısı Dr. Nicholas Radburn, BBC'ye yaptığı açıklamada, 2022 yılında British Library'deki şirket arşivlerini incelerken Güney Denizi Şirketi'nin logosunun altında yer alan bir taç görüntüsü şeklindeki bu kimlik işaretini ilk kez bulduğunu söyledi.

1711 yılında kurulan Güney Denizi Şirketi, kamusal ve özel bir İngiliz şirketi olarak kurulmuş ve binlerce köleleştirilmiş Afrikalıyı ticarete konu etmişti. Radburn, dağlama kayıtlarını çok sıradan isimli bir cilt olan Enstrümanlar Sicili içinde bulmanın olağanüstü olduğunu ifade etti. 2024 yılında hikayeyi birleştirmesine yardımcı olan mektuplar bulan Radburn, bu mektupların şirketin yöneticisinden İspanyol Amerikası'ndaki köle tacirlerine gönderildiğini açıkladı.

Mektupların köle ticaretinin nasıl yürütüleceğine dair çok ayrıntılı talimatlarla dolu olduğunu hatırlatan Radburn, Şubat 1714'e ait bir mektubun, Londra merkezli yöneticilerin Amerikalılarda köleleştirilenlere karşı işlenen şiddete bizzat nasıl katıldıklarını çok net bir şekilde gözler önüne serdiği için istisnai olduğunu kaydetti. Yöneticiler, köle tacirlerinin köleleştirilen Afrikalı insanları sol omuzlarından amblemle işaret etmek üzere kullanmaları için İngiltere'de üretilen demirler gönderdi. Mektupta belirtilen amacın, şirketin kölelerini diğerlerinden ayırt etmek olduğu ifade edildi.

MONARŞİ İLE KÖLELİK ARASINA HER TÜRLÜ BAĞLANTI BULUNUYOR: King's College London'dan Pettigrew, BBC Radio 4'ün Today programına verdiği röportajda, monarşi ile kölelik arasında sadece bu brutal damganın değil, her türlü bağlantının bulunduğunu söyledi. Monarşinin tarihindeki en düşük seviyesinde olduğu, Kral I. Charles'ın idam edildiği dönemin hatırlatılması gerektiğini belirten Pettigrew, kraliyet ailesi üyelerinin transatlantik köle ticaretine yatırım yaparak monarşiyi, maliyesini ve itibarını yeniden başlattığını dile getirdi.

Monarşi kurumu ile onu yöneten bireyler arasında bir ayrım yapmanın önemli olduğunu vurgulayan Pettigrew, kurumun yüz yıllar öncekiyle aynı olduğunu ifade etti. Köle ticaretinin monarşiyi rehabilite etmedeki veya konumunu iyileştirmedeki rolünden bahsettiklerinde, bugün hâlâ İngiliz yaşamının çok önemli bir parçası olan bir kurumdan bahsettiklerini kaydetti.

Buckingham Palace (Buckingham Sarayı) tarafından yapılan açıklamada, Kral Charles'ın kölelik meselesi hakkında daha büyük bir anlayışı teşvik etme ve günümüz topluluklarının yararı için tarihi yanlışları ele almanın yollarını bulma konusundaki kişisel ve yürekten taahhüdünü defalarca dile getirdiği belirtildi. Kralın bu alanda akademik çalışmalar yürüten ve bu tür sorunların en iyi nasıl ele alınabileceği konusundaki tartışmalara katkıda bulunan herkese minnettar olduğu ifade edildi. Araştırmacılar sicilin, monarklar ve siyasetçilerden tesisatçılara ve din adamlarına kadar hangi bireylerin köle ticaretine finansal olarak katkıda bulunduğunun kapsamını gözler önüne serdiğini söylüyor. Pettigrew, bu kişilerin savaşları finanse ettiğini, modern sanayiyi şekillendirdiğini, limanlar, kanallar ve gelişen şehirler inşa ederek İngiltere'yi küresel ve emperyal bir güç haline getirmeye yardımcı olduğunu belirtti. Transatlantik köle ticaretine veya ticareti mümkün kılan bir şirkete finansal olarak katkıda bulunan herkes veritabanında listeleniyor.

AFRİKA VE KARAYİP ÜLKELERİ RESMİ BİR ÖZÜR VE TAZMİNAT TALEBİ EDİYOR: Sicil, Pettigrew ve ekibinin beş yıllık araştırmasının sonucunu oluşturuyor. Çalışma, bireylerin İngilizlerin (daha sonra Britanya'nın) köleleştirilmiş Afrikalı insanların transatlantik trafiğine katkısını nasıl finanse ettiğini vurgulamayı amaçlıyor. King's College London, bu finansmanın İngiltere'nin yaklaşık üç milyon Afrikalı erkek, kadın ve çocuğu köleleştirmedeki rolüne katkıda bulunduğunu, bunlardan tahminen yarım milyonunun zorunlu nakliye sırasında hayatını kaybettiğini bildirdi.

Afrika ve Karayip ülkeleri, transatlantik köle ticaretinden yararlanan ülkelerden resmi bir özür ve tazminat talep ediyor. Eylül ayının başlarında Jamaika hükümeti, kölelik tazminatları konusundaki bir dilekçeyi ülkenin devlet başkanı olan Kral Charles'a sunacağını açıklamıştı. Ülkenin kültür bakanı Olivia Grange, dilekçenin Kral'dan Jamaika'da Afrikalıların köleleştirilmesinin yasallığı konusunda Danışma Meclisi Yargı Komitesi'ne üç soru havale etmesini isteyeceğini söyledi. Bunun, Afrikalı atalarının katlandığı en korkunç istismarın yüz yıllar süren dönemi için uzun süredir beklenen bir anlaşmanın yolunu açmasını umduğunu ifade etti. Geçen hafta bir Downing Street sözcüsü, transatlantik köle ticaretinin iğrenç olduğunu ancak İngiltere'nin pozisyonunun tazminat ödememek yönünde olduğunu belirtti.