İHA muharebesini altüst edecek sistem: LongShot devreye giriyor

Donanımhaber'de yer alan habere göre, hava muharebeleri yıllardır pilotlu savaş uçaklarının hızına, manevra kabiliyetine ve taşıyabildiği mühimmat kapasitesine göre şekilleniyor. Ancak hava savunma sistemlerinin giderek daha ölümcül hâle gelmesi, savaş uçaklarının düşman hava sahasına yaklaşmasını her zamankinden daha riskli bir hâle getirdi.

Bu nedenle son yıllarda insansız sistemler, özellikle de “sadık kanat arkadaşı” (loyal wingman) konsepti gibi projeler, hava kuvvetlerinin odağına taşınmış durumda. Nitekim Türkiye de bu yönde önemli adımlar atıyor. DARPA, yani ABD Savunma İleri Araştırma Projeleri Ajansı ise bu sistemleri bir adım daha öteye taşıyacak bir proje üzerinde çalışıyor. Yavaş yavaş somutlaşmaya başlayan LongShot programı, pilotlu uçakların daha uzaktan füze atabilmesini sağlayacak yeni bir insansız hava aracıyla hava muharebesinin çehresini değiştirmeyi hedefliyor.

2021’de başlatılan ve geliştirme süreci General Atomics Aeronautical Systems tarafından yürütülen proje kapsamında ortaya çıkan araç, artık X-68A olarak adlandırılıyor. LongShot konsepti aslında oldukça basit; ama sahada etkisi büyük olabilir. Bu konseptte, bir savaş uçağı ya da bombardıman uçağı tarafından havadan bırakılan insansız araç, ana platformdan ayrıldıktan sonra bağımsız şekilde ilerliyor ve üzerindeki hassas güdümlü havadan havaya füzeleri ateşliyor. Böylece pilotlu uçaklar doğrudan tehdit bölgesine girmek zorunda kalmadan angajmana girebiliyor.

DARPA’ya göre bu yaklaşım, füze fırlatma kapasitesini ileri hatta taşıyarak hem görev etkinliğini artırmayı hem de pilotların maruz kaldığı riski azaltmayı amaçlıyor. Özellikle gelişmiş hava savunma sistemlerine sahip yüksek tehditli ortamlarda, pilotlu uçakların güvenli mesafede kalabilmesi operasyonel esnekliği ciddi biçimde artırabilir.

Sistem “host-platform agnostic” olarak tasarlandı; yani belirli bir uçak tipine bağımlı değil. Savaş uçakları ve bombardıman uçaklarının yanı sıra, kargo uçaklarından paletli mühimmat sistemiyle de bırakılabiliyor. Bu noktada akıllara ABD’nin daha önce geliştirdiği Rapid Dragon sistemi geliyor. Rapid Dragon, kargo uçaklarından seyir füzesi bırakılmasına imkân tanıyordu. LongShot da benzer bir yapıya sahip ama farklı platformlara entegre edilerek geniş bir görev yelpazesinde kullanılabilecek esnek bir yapı sunuyor.

Teknik açıdan bakıldığında X-68A’nın tasarımı bir seyir füzesini andırıyor. Uzatılmış gövde yapısı, burun tasarımı, geriye doğru süpürülmüş arka kanatlar ve fırlatmadan sonra açılan küçük ön kanatçıklar dikkat çekiyor. Ters V kuyruk yapısına ve sırt kısmında yer alan hava alığına sahip araç, tek bir Williams WJ38-15 turbojet motorla çalışıyor.

Bu motorun daha önce kullanıldığı Taurus KEPD 350 gibi sistemlerin sunduğu veriler, X-68A’nın da yüksek subsonik hızlara, Mach 0.95 civarına ulaşabileceğine işaret ediyor.

Program kapsamında tam ölçekli rüzgâr tüneli testleri ile paraşütle kurtarma ve silah bırakma sistemlerinin denemeleri tamamlandı. Paraşütle kurtarma özelliği muharebe kullanımından ziyade test ve eğitim süreçleri için planlanıyor. İlk uçuş testlerinin ise yıl sonuna kadar başlatılması hedefleniyor. Bu testlerde aracın bir F-15 Eagle savaş uçağından güvenli şekilde bırakılması, uçuş kabiliyetinin doğrulanması ve bağlı (captive) alt mühimmatın güvenli biçimde ayrılması gibi kritik aşamalar değerlendirilecek.