F-35 alamadılar, Eurofighter talepleri reddedildi! Türkiye'den Kaan alacaklar ancak Ankara'nın bir şartı var

TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, Riyad’da düzenlenen World Defense Show 2026 kapsamında yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan ile yürütülen müzakerelerin “karar sürecinin son aşamasında” olduğunu söyledi.

Demiroğlu, Breaking Defense’e verdiği demeçte, “Karar alma sürecinin son aşamasındayız. Bu yıl içinde önemli bir kilometre taşına ulaşmayı ve programın herhangi bir seviyede başlatılmasını umuyoruz” ifadelerini kullandı.

Suudi Arabistan’ın programa katılımının farklı şekillerde gerçekleşebileceğini belirten Demiroğlu, bunun doğrudan uçak satışı, ortak üretim veya yerel montaj hattı kurulumu gibi çeşitli iş birliği modellerini içerebileceğini ifade etti.

Demiroğlu, olası bir satışın ilk etapta yaklaşık 20 uçaklık bir paketi kapsayabileceğini belirterek, bunun “küçük bir filo” anlamına geldiğini söyledi. Bununla birlikte, Suudi Arabistan’da nihai montaj hattı kurulması gibi daha kapsamlı bir sanayi iş birliğinin daha yüksek adetler gerektirdiğini vurguladı:

Eğer burada, yani Suudi Arabistan’da bir nihai montaj hattı kurmak istiyorsanız, fizibilite çalışmalarına göre bunun en az 50 uçaklık bir program olması gerekiyor. Daha ileri nesil sistemlerin geliştirilmesi veya yerel üretim altyapısı kurulması durumunda bu sayı daha da artabilir.

Demiroğlu, Turkish Aerospace’in Suudi yetkililerle takvim, maliyet, kazanımlar ve fizibilite dahil olmak üzere tüm teknik ve ticari detayları ele aldığını belirterek, nihai kararın Suudi Arabistan tarafından verileceğini söyledi. Şirketin 2026 yılı içinde resmi bir onay almayı hedeflediği ifade edildi.

Riyad yönetimi, mevcut savaş uçağı filosunu nasıl modernize edeceği veya genişleteceği konusunda resmi bir açıklama yapmış değil. Suudi Arabistan envanterinde Boeing üretimi F-15 savaş uçaklarının hem eski C/D hem de daha yeni SA versiyonları bulunuyor. Boeing yetkilileri, mevcut uçakların daha gelişmiş F-15EX standardına yükseltilebileceğini belirtiyor.

Kraliyet Hava Kuvvetleri ayrıca Eurofighter Typhoon uçaklarını da kullanıyor. Ancak ek Typhoon alımına yönelik görüşmeler uzun süredir sonuçlandırılamadı. Kasım ayında ABD yönetiminin Suudi Arabistan’ın F-35 savaş uçaklarını satın almasına onay verdiğini açıklaması, ülkenin gelecekteki savaş uçağı tercihlerine ilişkin seçeneklerin genişlediğine işaret etti. Ancak bu konuda henüz somut bir ilerleme kamuoyuna yansımadı.

Suudi Arabistan’ın Vision 2030 stratejisi kapsamında savunma harcamalarının yüzde 50’sinin ülke içinde gerçekleştirilmesi hedefleniyor. Bu hedef, yabancı savunma şirketlerinin üretim ve teknoloji transferi içeren ortaklık modelleri sunmasını teşvik ediyor. Demiroğlu, bu hedefin iddialı olduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu: Bu oldukça iddialı bir hedef ve önümüzde yaklaşık beş yıl var. Savunma şirketlerinin burada üretime başlaması zaman alacaktır, ancak biz bu hedefi tam olarak destekliyoruz. World Defense Show’da Turkish Aerospace standında sergilenen KAAN modelinde Suudi Arabistan bayrağına yer verilmesi de olası iş birliğine yönelik güçlü bir mesaj olarak değerlendirildi.

KAAN’ın yanında sergilenen Anka-3 insansız hava araçlarının, gelecekte insanlı-insansız birlikte görev konseptinin önemli bir parçası olacağı ifade edildi. Demiroğlu, altıncı nesil savaş uçağı konseptinde insanlı ve insansız platformların birlikte görev yapmasının temel bir unsur olacağını belirtti. Turkish Aerospace’in halihazırda iki adet Anka-3 prototipi ile uçuş testleri gerçekleştirdiğini belirten Demiroğlu, test sonuçlarına göre platformun menzil, faydalı yük ve radar görünürlüğü açısından daha da geliştirildiğini söyledi.

KAAN’ın ilk bloklarında ABD merkezli General Electric tarafından üretilen F110 motorlarının kullanılacağını belirten Demiroğlu, motor tedariki konusunda gecikme beklenmediğini ifade etti: Halihazırda tüm prototiplerimizi karşılayacak şekilde 10 motorumuz var. Geliştirme sürecinde herhangi bir sorun yaşamıyoruz. İlk parti motorlar için ihracat onayının çok yakında, belki bu ay ya da gelecek ay çıkmasını bekliyoruz.

Program kapsamında ilk etapta 10 prototip üretilmesi planlanırken, Türk Hava Kuvvetleri’ne yapılacak ilk teslimatların 2029 yılı başında başlaması hedefleniyor. Öte yandan Turkish Aerospace, KAAN’ın ilerleyen bloklarında kullanılmak üzere tamamen yerli bir motor geliştirmeyi planlıyor. Bu motorun ilk testlerinin 2032 yılında yapılması, nihai teslimatların ise 2033 yılında gerçekleştirilmesi öngörülüyor.