Dünyanın gözü Yeni Delhi'de! BRICS liderleri kritik zirvede buluşuyor

Küresel siyasetin ve ekonominin önemli aktörlerini aynı masa etrafında buluşturan BRICS'te gözler Hindistan'a çevrildi. Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de yarın başlayacak 18. BRICS Liderler Zirvesi iki gün sürecek. Zirve, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın başlamasının ardından BRICS ülkelerinin liderler düzeyinde gerçekleştireceği ilk buluşma olması nedeniyle ayrı bir önem taşıyor.

PUTİN VE PEZEŞKİYAN YENİ DELHİ'DE İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Yeni Delhi'ye ulaştığı bildirildi. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in de zirveye katılması bekleniyor. Hindistan Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi'nin de Yeni Delhi'de olması öngörülüyor. Böylece Orta Doğu'daki savaşın doğrudan veya dolaylı olarak etkilediği çok sayıda ülkenin temsilcisi aynı zirvede buluşacak.

HÜRMÜZ KRİZİ MASADA Zirvenin en önemli gündemlerinden birini enerji güvenliğinin oluşturması bekleniyor. Savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin sekteye uğraması, küresel enerji piyasalarına ilişkin endişeleri artırdı. BRICS'in mevcut yapısı ise enerji krizini daha da önemli hale getiriyor. Rusya, İran, Suudi Arabistan ve BAE gibi önemli enerji ihracatçıları ile Çin, Hindistan ve Endonezya gibi büyük enerji tüketicileri aynı platformda yer alıyor. Bu nedenle Yeni Delhi'deki görüşmelerde enerji arzının güvenliği ve savaşın küresel ekonomiye etkilerinin önemli başlıklar arasında yer alması bekleniyor.

ÇOK KUTUPLU DÜNYA ARAYIŞI Başlangıçta ekonomik iş birliğini geliştirmek amacıyla oluşturulan BRICS, genişlemesiyle birlikte küresel siyasette daha fazla ağırlık kazandı. Son yıllardaki zirvelerde ekonomik ilişkilerin yanı sıra çok kutuplu dünya düzeni, küresel yönetim mekanizmalarının yeniden şekillendirilmesi, yükselen ekonomilerin uluslararası sistemdeki ağırlığının artırılması ve Küresel Güney ülkeleri arasındaki iş birliği gibi konular öne çıkıyor. Çin, Rusya, Brezilya ve Hindistan tarafından 2009'da BRIC adıyla oluşturulan platform, Güney Afrika'nın katılımıyla BRICS adını aldı. Sonraki genişlemelerle Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan, BAE ve Endonezya da yapıya dahil oldu. Genişleyen BRICS'in dünya nüfusunun yaklaşık yarısını ve küresel ekonomik üretimin önemli bir bölümünü temsil eden bir yapıya ulaşması, grubun uluslararası sistemdeki ağırlığını da artırdı.

WASHINGTON'A KARŞI ALTERNATİF Mİ? BRICS'in büyümesi, ABD ve Avrupa'nın ağırlıkta olduğu uluslararası yapılara alternatif oluşturup oluşturamayacağı tartışmasını da beraberinde getiriyor. Çin, BRICS'i gelişmekte olan ülkeler ve yükselen ekonomiler arasındaki dayanışmayı güçlendirecek ve çok kutuplu dünya düzenine geçişi destekleyecek önemli platformlardan biri olarak görüyor. Rusya ve İran açısından BRICS, ABD'nin yaptırım ve izolasyon politikalarının etkisini azaltabilecek ekonomik ve diplomatik ilişkilerin geliştirilmesi için önemli bir zemin niteliğinde. Ancak üyelerin BRICS'e yaklaşımı aynı değil. ABD ve Rusya ile ilişkilerini aynı anda sürdüren ev sahibi Hindistan, oluşumun doğrudan Batı karşıtı bir bloka dönüşmesine mesafeli yaklaşıyor. Yeni Delhi'nin BRICS içerisindeki Çin ağırlığının giderek büyümesine ilişkin çekinceleri de bulunuyor. Bu farklılıklara rağmen Yeni Delhi zirvesi; Orta Doğu'daki savaş, enerji güvenliği ve küresel güç dengelerinin yeniden şekillendiği bir dönemde yapılması nedeniyle BRICS'in son yıllardaki en kritik buluşmalarından biri olmaya aday.