Dünya devi aylarca oyalayıp Türkiye'ye verdiği sözü tutmadı: 1 milyar dolar bize değil oraya gidiyor

Patronlar Dünyası'ndan Toygun Atilla'nın haberine göre, BYD’nin Avrupa üretim planındaki yeni adım, Türkiye’deki 1 milyar dolarlık yatırımın geleceğini yeniden gündeme taşıdı. BYD’nin Avrupa özel danışmanı Alfredo Altavilla, 16 Eylül’de Torino’da yaptığı açıklamada şirketin uzun vadede Avrupa’da üç araç montaj fabrikasına ve bir batarya fabrikasına ihtiyaç duyacağını söyledi.

Reuters’ın aktardığına göre BYD, Macaristan’daki ilk Avrupa fabrikasında üretime başlama aşamasında. İkinci üretim tesisinin yeri ise 2026 sonuna kadar belirlenecek. Üstelik BYD bu kez sıfırdan fabrika kurmak yerine mevcut bir otomobil fabrikasını satın alıp dönüştürmek istiyor. Altavilla, İspanya ve Fransa’nın tercih edilen ülkeler arasında bulunduğunu açıkladı.

Bu açıklamayı Türkiye açısından önemli hale getiren ise BYD’nin son iki yıldaki değişen yatırım takvimi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile BYD arasında 8 Temmuz 2024’te imzalanan anlaşmayla Türkiye’de yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım, yıllık 150 bin araçlık üretim kapasitesi ve bir Ar-Ge merkezi öngörülmüştü.

Hedef, üretime 2026 sonunda başlamak ve 5 bine kadar doğrudan istihdam sağlamaktı. Bakanlığın o tarihte yayımladığı açıklamada BYD’nin Türkiye’deki fabrikasıyla Avrupa’daki tüketicilere ulaşmayı hedeflediği de özellikle belirtilmişti.

Hatta BYD Başkan Yardımcısı Stella Li, Eylül 2025’te şirketin Avrupa’da satacağı elektrikli otomobillerin tamamını 2028’e kadar bölgede üretmek istediğini açıklarken Macaristan’ın yanında Türkiye fabrikasını da 2026 üretim planının parçası olarak gösteriyordu.

Ancak tablo 2026’da değişti. Reuters’ın 9 Haziran tarihli haberine göre BYD, Macaristan fabrikasına öncelik verirken 1 milyar dolarlık Türkiye yatırımını süresiz olarak beklemeye aldı. Projenin yeniden ne zaman başlayacağına ilişkin bir takvim verilmedi. Bir gün sonra Stella Li, BYD’nin ikinci Avrupa fabrikası için mevcut bir tesisi satın alma seçeneğini değerlendirdiğini açıkladı. Reuters aynı haberinde Türkiye’de planlanan fabrikanın beklemeye alındığını yeniden kayda geçirdi.

Aradan üç ay geçti. Manisa için kamuoyuna açıklanmış yeni bir üretim başlangıç tarihi bulunmazken BYD şimdi ikinci Avrupa üretim noktasını 2026 bitmeden seçmeye hazırlanıyor; Fransa ve İspanya öne çıkan seçenekler arasında. Bu tablo Manisa yatırımının iptal edildiği anlamına gelmiyor. BYD de yatırımın iptal edildiğini açıklamış değil.

Ancak 2024’te 2026 sonu için üretim hedefi konulan, 2025’te şirketin Avrupa üretim stratejisinin parçası olarak gösterilen 1 milyar dolarlık Manisa projesinin bugün takvimsiz olması…