Doktor uyardı; Reflü olmayabilir açıklaması: Bebeklerde kusma görülünce panik yapmayın

Bebeklerde mide içeriğinin yemek borusuna doğru geri gelmesi “reflü” olarak adlandırılıyor. Uzman Dr. Gülşen Gökçe, bu durumun özellikle yenidoğan ve küçük bebeklerde oldukça yaygın görüldüğünü belirterek, her kusmanın reflü olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söylüyor.

Uzmanlara göre emzirme ya da beslenmeden sonra ilk 30 dakika içinde ağız kenarından su, süt ya da süt kesiği şeklinde az miktarda gelmesi çoğu zaman normal kabul ediliyor.

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Gökçe, bebeklerde görülen reflünün çoğu zaman fizyolojik olduğunu ve bebeğin büyümesiyle birlikte kendiliğinden düzelebileceğini ifade ediyor. Araştırmalara göre fizyolojik reflü, bebeklerin yaklaşık yüzde 50-70’inde görülüyor.

Uzmanlara göre yenidoğan döneminde kusma yalnızca reflüye bağlı olmayabiliyor. Bebeklerin beslenme sırasında hava yutması ya da fazla süt alması da kusmaya neden olabiliyor.

Dr. Gökçe, bebeklerde reflünün ortaya çıkmasının birkaç temel nedeni olduğunu belirtiyor. Bunlar arasında mide ile yemek borusu arasındaki kapağın henüz tam gelişmemiş olması, yemek borusunun kısa ve dar yapısı, mide kaslarının yeterince güçlü olmaması, bebeğin yatay pozisyonda beslenmesi ve beslenmenin tamamen sıvı gıdalarla yapılması yer alıyor. Anne sütüyle beslenen bebeklerde reflünün genellikle daha hafif seyrettiğini söyleyen Gökçe, anne sütünün mide içinde daha akışkan kaldığını, sindiriminin daha kolay olduğunu ve mideyi daha hızlı terk ettiğini belirtiyor. Bu nedenle anne sütü alan bebeklerde gaz ve kabızlık gibi sorunlar da daha az görülüyor.

Mama ile beslenen bebeklerde ise reflü şikâyetinin daha sık ortaya çıkabildiğine dikkat çeken uzmanlar, mamanın midede daha uzun süre kaldığını ve gaz oluşumunun daha fazla olabildiğini ifade ediyor. Aşırı beslenmenin de reflüyü tetikleyebileceğini belirten Dr. Gökçe’ye göre mide fazla dolduğunda mide içi basınç artıyor ve mide kapağı daha kolay gevşeyerek süt yukarı doğru kaçabiliyor. Bu durum bebeğin kusmasını ve huzursuzluğunu artırabiliyor.

Reflü belirtileri zaman zaman gaz sancısıyla karıştırılabiliyor. Huzursuzluk, ağlama, emme sırasında bırakma, kıvranma, kusma ve ağızdan süt gelmesi hem gaz sancısında hem de reflüde görülebiliyor. Ancak gaz sancısı genellikle akşam saatlerinde daha belirgin hale geliyor. Uzmanlar bazı belirtilerin ise mutlaka ciddiye alınması gerektiğini vurguluyor. Beslenme sonrası az miktarda süt gelmesi, bebeğin iyi kilo alması, kısa süreli huzursuzluk, hıçkırık ve bebeğin dik tutulunca rahatlaması çoğunlukla normal kabul ediliyor.

Ancak fışkırır tarzda kusma, yeşil ya da kanlı kusma, kilo alamama veya kilo kaybı, sürekli ağlama, beslenmeyi reddetme, sık öksürük, morarma, yutma güçlüğü ve nefes kesilmesi gibi belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden doktora başvurulması gerekiyor. Ayrıca reflünün bir yaşından sonra şiddetli şekilde devam etmesi normal kabul edilmiyor. Bebeklerde reflü tanısı çoğu zaman aileden alınan öykü ve yapılan fizik muayene ile konulabiliyor. Gerekli görülen durumlarda ise 24 saatlik pH ölçümü, endoskopi ya da baryumlu görüntüleme gibi ileri tetkiklere başvurulabiliyor.

Tedavi planı ise şikâyetlerin şiddetine göre belirleniyor. Uzmanlar bebeklerin az ama sık beslenmesini, zorla mama bitirilmemesini, yavaş akışlı biberon kullanılmasını ve beslenme sonrası bebeğin 20–30 dakika dik tutulmasını öneriyor. Ayrıca her öğünden sonra gaz çıkarılması gerektiği vurgulanıyor. Bazı durumlarda doktor önerisiyle özel reflü mamaları veya kıvam artırıcı ürünler kullanılabiliyor. İnek sütü proteini alerjisine bağlı reflü görülen bebeklerde ise özel diyet veya özel mama gerekebiliyor.

Dr. Gökçe, fizyolojik reflünün genellikle 3–4 aylık dönemde en yoğun seviyeye ulaştığını, 6. aydan sonra azalmaya başladığını ve çoğu bebekte 12–18 ay arasında tamamen düzeldiğini belirtiyor. İki yaşından sonra devam eden durumlar ise gastroözofageal reflü hastalığı olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre ailelerin yaptığı bazı hatalar da sorunun büyümesine neden olabiliyor. Her kusmayı normal kabul etmek, kusma olduğunda beslenmeyi tamamen kesmek, bebeğin az emdiğini düşünerek aşırı beslemek, emzirir emzirmez bebeği yatırmak, gaz çıkarmamak ve doktor önerisi olmadan ilaç kullanmak en sık yapılan yanlışlar arasında yer alıyor.

Tedavi edilmeyen reflü ise bazı ciddi sorunlara yol açabiliyor. Sürekli ağlama, beslenme reddi, kilo alamama, kanlı kusma, sık bronşit ve zatürre atakları görülebiliyor. Ayrıca uzun süreli reflü yemek borusunda hasara ve demir eksikliğine de neden olabiliyor.