Dijitalde büyüyen tehdit sokağa indi! Batı’da aşırı sağ alarmı

Aşırı sağcı yapılanmaların son yıllarda geçirdiği dönüşüm, Batı dünyasında güvenlik ve toplumsal barış tartışmalarının önemli başlıklarından biri haline geldi. Geçmişte daha çok hiyerarşik, merkezi ve lider odaklı örgütlenmelerle faaliyet gösteren radikal grupların yerini giderek internet üzerinden birbirine bağlanan daha dağınık toplulukların aldığı belirtiliyor. 2026'nın ocak-haziran dönemini inceleyen veriler ise dijital mecralardaki radikalleşmenin yalnızca internet ortamıyla sınırlı kalmadığına işaret ediyor.

30 ÜLKEDE 255 VAKA Araştırmada ABD'den Almanya'ya, Birleşik Krallık'tan Fransa'ya, Avustralya'dan İtalya'ya kadar toplam 30 ülkedeki 255 vaka incelendi. Veri setinde en yüksek sayı 82 vakayla ABD'de kaydedildi. ABD'yi 33 vakayla Birleşik Krallık, 20 vakayla İtalya ve 16 vakayla İspanya takip etti. Fransa'da 15, Avustralya'da 14, Almanya ve Hollanda'da ise 11'er vaka kayda geçti. Rakamlar, araştırmanın kapsadığı vakaların önemli bölümünün Kuzey Amerika ve Avrupa'da yoğunlaştığını ortaya koydu.

DİJİTALDE BÜYÜYÜP SOKAĞA TAŞINIYOR Aşırı sağcı yapılanmalardaki değişimin en dikkat çekici boyutlarından birini internet oluşturuyor. Klasik Neonazi örgütlerinden modern internet topluluklarına kadar uzanan farklı yapıların sosyal medya, mesajlaşma platformları ve çeşitli çevrim içi topluluklar üzerinden propaganda ve örgütlenme faaliyeti yürüttüğü belirtiliyor. Merkezi bir yapıya sahip olmayan bu ağların takip edilmesinin daha güç hale geldiği, çevrim içi nefret söylemlerinin ise zamanla gerçek dünyadaki eylemlere dönüşebildiği değerlendiriliyor.

SOKAK EYLEMLERİ ÖNE ÇIKIYOR İncelenen vakaların yüzde 85,5'ini söylemsel, sembolik veya kışkırtıcı faaliyetler oluşturdu. Miting, yürüyüş, konser ve basın açıklaması gibi faaliyetler 81 vakayla ilk sırada yer aldı. Duvar yazıları, grafiti ve bildiri dağıtımı 77 vakada görülürken; darp, hakaret ve doğrudan tehdit içeren eylemler 60 kez kayda geçti. Silahlı veya bombalı saldırılar, kundaklama ve cinayet gibi ağır şiddet eylemleri ise 37 vakayla toplamın yüzde 14,5'ini oluşturdu. Bu tablo, aşırı sağcı hareketlerin yalnızca doğrudan saldırılarla değil, propaganda ve mobilizasyon faaliyetleriyle de görünürlük kazandığını gösteriyor.

IRKÇILIK, YABANCI DÜŞMANLIĞI VE İSLAM KARŞITLIĞI Vakaların arkasındaki motivasyonlara bakıldığında ilk sırada 76 olayla ırksal ve etnik temelli nefret yer aldı. Bunu 62 vakayla göçmen ve yabancı karşıtlığı takip etti. İslam ve Müslüman karşıtlığıyla ilişkilendirilen vakaların sayısı ise 41 olarak kaydedildi. Yönetim ve sistem karşıtlığı 31, Yahudi karşıtlığı ise 28 vakada motivasyon unsurları arasında gösterildi. Ülkelere göre farklılaşan tabloda ABD'de ırksal ve etnik nefret, Birleşik Krallık'ta ise göçmen karşıtlığı öne çıktı.

YENİ TEHLİKE: İVMECİLİK Aşırı sağ çevrelerde dikkat çeken ideolojik eğilimlerden biri de ivmecilik (accelerationism). Bu yaklaşımın aşırı sağcı varyantları, mevcut toplumsal ve siyasi düzenin kriz ve şiddet yoluyla hızla çökmesini sağlayarak yerine farklı bir düzen kurulabileceği düşüncesine dayanıyor. Bu nedenle toplumsal gerilimin artırılması, kutuplaşmanın derinleştirilmesi ve bazı örneklerde siyasi şiddetin araç olarak görülmesi, güvenlik araştırmalarında aşırı sağcı ivmecilikle bağlantılı başlıklar arasında değerlendiriliyor. 2026'nın ilk yarısına ilişkin veriler, aşırı sağcı radikalleşmenin dijital propaganda, sokak mobilizasyonu ve bazı örneklerde doğrudan şiddet arasında geçiş yapabilen dağınık bir yapıya dönüştüğüne işaret ediyor.